Sabotek - Paphiopedilum

Krzysztof Andrzej Ubysz, Ogród Botaniczny w Łodzi

Trudno pomylić sabotek z innymi storczykami. To dzięki charakterystycznym płatkom - dolny ma kształt bucika, pozostałe zdobią prążki, cętki i plamki.

U kwiatów sabotka dominują barwy natury - zielenie, brązy, żółcie, czasem z dodatkiem różu. Płatki są lśniące, ozdobione rozmaitymi deseniami. Kwiaty utrzymują się dwa miesiące - niewiele roślin może się poszczycić taką wytrwałością. Warto dodać, że również po ścięciu długo pozostają świeże - w wazonie stoją nawet półtora miesiąca.

Rozrośnięty okaz wydaje kilka pojedynczych kwiatów od jesieni do wiosny. Są też odmiany, które wytwarzają ich do kilkunastu na jednym pędzie, w różnych porach roku. Po zakończeniu kwitnienia rozetka, z której wyrasta pęd kwiatowy, stopniowo zamiera, a u jej podstawy pojawia się nowa.

Najłatwiejsze w pielęgnacji są mieszańce międzygatunkowe. Świetnie czują się w przydomowej ogrzewanej szklarence lub tzw. witrynie kwiatowej, ale mogą też rosnąć na okiennym parapecie.

W domu

Sabotek nie ma organów gromadzących substancje zapasowe, nie przechodzi więc okresu spoczynku jak inne storczyki.

Wszystkim gatunkom sabotków odpowiada światło rozproszone. Rośliny o zielonych liściach znoszą półcień. Uwaga: okazy stojące w silnie nasłonecznionych miejscach mogą ulec poparzeniu, co objawia się plamami na liściach. Wiosną i latem trzeba je więc cieniować.

Dla tych storczyków optymalna temperatura w dzień wynosi 18-24 st. C. W nocy lepiej, jeśli jest nieco chłodniej (14-18 st. C), co sprzyja formowaniu się pąków. Okazy o jednolicie zielonych lub szarawych liściach wolą niższą temperaturę z podanego zakresu, natomiast te o marmurkowych - wyższą.

Sabotki lubią dużą wilgotność powietrza. Możemy ustawić doniczkę na podstawce z warstwą mokrego keramzytu. Dodatkowo przez cały rok zraszamy roślinę rano, aby do wieczora obeschła. Uwaga: woda nie może zalegać w kątach liści. Gdy sabotek rośnie w witrynie kwiatowej, warto ustawić obok mały wiatraczek, który zapewni ruch powietrza.

Podlewanie powinno być umiarkowane; podłoże musi przedtem lekko przeschnąć. Jesienią i zimą dostarczamy roślinie mniej wody, nie dopuszczając do jej więdnięcia. Używamy wody odstałej lub przegotowanej, o temperaturze pokojowej.

Sabotki wymagają luźnego i przepuszczalnego podłoża o pH 6-7,5, złożonego z drobnych elementów (2-5 mm). najlepiej zmieszać w równych częściach mieloną korę sosnową, keramzyt, rozdrobniony kwaśny torf włóknisty, węgiel drzewny, miał węgla brunatnego oraz perlit. Rośliny przesadzamy co 2-3 lata, tylko wiosną, uważając, żeby nie uszkodzić korzeni. Warstwa drenażu powinna sięgać do 1/3 wysokości naczynia. Pomiędzy korzeniami zachowujemy trochę starego podłoża, a wolne przestrzenie uzupełniamy nowym, lekko wilgotnym. Storczyk ten najlepiej się czuje w plastikowej doniczce z dużymi otworami w dnie i w dole ścianki bocznej. na 5-7 dni przed przesadzaniem roślinę dobrze podlewamy, a później przez 5-7 dni tylko zraszamy.

Jesienią i wiosną sabotki nawozimy raz w miesiącu, a latem przy co drugim podlewaniu, np. Florovitem (0,05%) albo Agrecolem do storczyków. Można stosować naprzemiennie zasilanie doglebowe lub opryskiwanie liści roztworem nawozu (stężenie 0,1%).

Gdy roślina choruje

Jeśli sabotek ma zbyt mokre podłoże, a przy tym przebywa w zbyt niskiej temperaturze, mogą zaatakować go choroby.

-Niekiedy na liściach pojawiają się purpurowobrązowe lub czarne plamy, korzenie zaś gniją. W ten sposób objawia się fytoftoroza storczyków (inaczej zwana czarną zgnilizną). Chorą roślinę podlewamy preparatem Fongarid 25 WP

(0, 05%) lub Previcur 607 SL (0,15%). Po upływie trzech tygodni zabieg powtarzamy.

-U nasady liści sabotka tworzą się szkliste przebarwienia, a później mokre plamy, wydzielające przykry zapach - mokra zgnilizna bakteryjna. Porażone rośliny usuwamy, a pozostałe opryskujemy trzykrotnie, z tygodniowymi przerwami, preparatem Kupromet 45 WG (0,35%) albo Miedzian 50 WP (0,2%).

Okiem botanika

Łacińska nazwa sabotka: Paphiopedilum pochodzi od greckich słów: Paphos - miasto na Cyprze poświęcone bogini Wenus, pedilon - sandały, obuwie. W literaturze roślinę tę znajdziemy także pod nazwą pafiopedilum lub sabotek Wenus. W naturze odnaleziono około 60 gatunków sabotków. Występują w południowo-wschodniej Azji: od Indii poprzez Birmę, południowe Chiny, Tajlandię, Malezję po nową Gwineę.

Skomentuj:

Sabotek - Paphiopedilum