Ogród dla seniora. Ogród dla osoby na wózku. Ogród bez barier

Ogród, z którego ma korzystać osoba starsza lub niepełnosprawna, powinien być pozbawiony barier, zapewniać bezpieczeństwo i wygodę, dawać poczucie niezależności.

Ogród dla osoby na wózku

W takiej przyjaznej krainie rośliny nie wychodzą z rabat na ścieżki, nie zwisają nisko nad alejkami, nie tarasują przejść, a ławki, murki i inne elementy małej architektury umieszczone są tak, by ryzyko uderzenia czy potknięcia było jak najmniejsze. Absolutnym priorytetem jest bezpieczeństwo i wygoda ogrodnika. Aby nie musiał się schylać lub wstawać z wózka, rośliny sadzi się na podwyższonych rabatach, a gniazdka i krany montuje w miejscach, do których łatwo sięgnąć. Ścieżki są zaprojektowane w taki sposób, żeby można było manewrować wózkiem, a dzięki odpowiedniemu wyprofilowaniu nie zbiera się na nich woda, która zwiększa ryzyko poślizgu. Trawa, żwir i kostka brukowa nie mają szansy pojawić się na nawierzchni, bo zbytnio utrudniają chodzenie i poruszanie się na wózku. W tej roli nie wystąpi też śliskie po deszczu drewno, za to sprawdza się beton, któremu łatwo nadać szorstką fakturę.

Stół roboczy idealny dla ludzi z bolącym kręgosłupem.Stół roboczy idealny dla ludzi z bolącym kręgosłupem/Fot.: mat. pras.

Z kolei w ogrodzie osoby niedowidzącej powinna się znaleźć chociaż jedna kaskadka czy fontanna - plusk wody będzie swoistym drogowskazem. Ponieważ zaś wady wzroku zazwyczaj rekompensuje wyostrzony słuch, węch i dotyk, rośliny i elementy małej architektury warto dobierać tak, by kompozycja działała na pozostałe zmysły.

Taka konstrukcja umożliwia kontakt z roślinami bez podnoszenia 
się z wózka. Taka konstrukcja umożliwia kontakt z roślinami bez podnoszenia się z wózka. Taka konstrukcja umożliwia kontakt z roślinami bez podnoszenia się z wózka/Fot.: dcwcreations shutterstock

Podwyższone rabaty

Horyzont osoby na wózku przebiega na wysokości 1,2-1,4 m, rośliny w ogrodzie bez barier powinny więc rosnąć na podwyższonych (ok. 60 cm) rabatach, na tyle szerokich, by łatwo było sięgać do kwiatów (76 cm, gdy tylko z jednej strony, 150 cm, gdy z obu stron). Dzięki nim podczas pracy nie trzeba się też schylać ani klęczeć, co jest szczególnie ważne dla osób starszych. Z kolei konstrukcja stołów i blatów roboczych powinna umożliwiać swobodny podjazd wózkiem i zapewniać miejsce na nogi.

Podwyższone rabaty ułatwiają pracę i sprawiają, że rośliny są lepiej wyeksponowane.Podwyższone rabaty ułatwiają pracę i sprawiają, że rośliny są lepiej wyeksponowane/Fot.: L. Sokołowska

Tablice z nazwami w alfabecie Braille'a - nieodzowne w parku. Tablice z nazwami w alfabecie Braille'a - nieodzowne w parku. Tablice z nazwami w alfabecie Braille'a - nieodzowne w parku/Fot.: Lilianna Sokołowska

Ogród dla osoby słabowidzącej lub niewidomej. Ogród zmysłów

Projektując ogród dla osoby niewidomej lub słabo widzącej, należy zadbać, by był on pełen aromatów i dźwięków. Wybierzmy więc gatunki  pachnące (np. heliotrop, tytoń, maciejka, hiacynt, lilia), rośliny wydające dźwięki (np. pęcherznicę czy czarnuszkę, których suche nasiona szeleszczą na wietrze), szumiące trawy ozdobne, a także rośliny o ciekawej fakturze i kształcie liści oraz kwiatów, po których niewidomy je rozpozna. Zrezygnujmy z gatunków parzących, kłujących i trujących.
Z kolei drzewa owocowe powinny być niewysokie, aby niepełnosprawny ogrodnik sam mógł zebrać owoce.

Uprawa roślin w odpowiednio urządzonym ogrodzie działa relaksująco.Uprawa roślin w odpowiednio urządzonym ogrodzie działa relaksująco/Fot.: Miriam Doerr shutterstock

Ogrodowe prace ułatwią sprytne rozwiązania, np. półki do odstawiania doniczek czy nakolanniki oszczędzające kolana. To ważne zwłaszcza w przypadku seniorów. Ogrodowe prace ułatwią sprytne rozwiązania, np. półki do odstawiania doniczek czy nakolanniki oszczędzające kolana. To ważne zwłaszcza w przypadku seniorów. Ogrodowe prace ułatwią sprytne rozwiązania, np. półki do odstawiania doniczek czy nakolanniki oszczędzające kolana. To ważne zwłaszcza w przypadku seniorów/Fot.: kurhan shutterstock

Ogród dla seniora

Jeśli z ogrodu ma korzystać osoba w podeszłym wieku, przygotujmy dla niej kameralny i wygodny kącik do lektury, drzemki i spokojnego relaksu, osłonięty przed wiatrem, słońcem czy deszczem. W małym ogródku wystarczy fotel ustawiony w cieniu parasola, w dużym ogrodzie idealna będzie altanka lub pawilon z pięknym widokiem na ogród. Mikroklimat takiego miejsca poprawi wodny detal (woda powinna być w ciągłym ruchu, by nie lęgły się w niej komary). Zadbajmy też o oświetlenie - źródło magicznego klimatu i... poczucia bezpieczeństwa.

Uprawa warzyw i owoców, obserwowanie ich wzrostu i zbieranie plonów to wspaniała terapia dla osób starszych i niepełnosprawnych/Fot.: wavebreakmedia shutterstockUprawa warzyw i owoców, obserwowanie ich wzrostu i zbieranie plonów to wspaniała terapia dla osób starszych i niepełnosprawnych/Fot.: wavebreakmedia shutterstock

Dzięki wygodnym podjazdom osoby na wózku mogą swobodnie przemieszczać się po ogrodzie. Dzięki wygodnym podjazdom osoby na wózku mogą swobodnie przemieszczać się po ogrodzie. Dzięki wygodnym podjazdom osoby na wózku mogą swobodnie przemieszczać się po ogrodzie/Fot.: riopatuca shutterstock

Bezpieczne nawierzchnie w ogrodzie

W ogrodzie bez barier nie ma stopni, lecz pochylnie o łagodnym spadku, a tam, gdzie trudno uniknąć schodów - stopnice równej szerokości i wysokości oraz solidne barierki. Ścieżki prowadzą prosto do celu (jednokierunkowe mają szerokość min. 1,2 m, a dwukierunkowe - 2 m), a ich faktura jest urozmaicona i zawsze szorstka. Zróżnicowanie nawierzchni można wyczuć pod stopami. W "niebezpiecznych" miejscach, np. na skrzyżowaniach ścieżek lub przed schodami, stanowi to sygnał ostrzegawczy dla niewidomego czy niedowidzącego ogrodnika.

Sposób na strumień w ogrodzie - woda spływająca do stawu rowkami nie utrudnia przejścia lub przejazdu wózkiem.Sposób na strumień w ogrodzie - woda spływająca do stawu rowkami nie utrudnia przejścia lub przejazdu wózkiem/Fot.: L. Sokołowska

Więcej o: