Migdałowiec i jego kuzyni. Drzewa i krzewy ozdobne

03.04.2012 18:02
Migdały! Budzą szczególnie wiele miłych, słodkich (choć przecież mogą być i gorzkie), płochych i przyjemnych myśli. Bo to i ?niebieskie migdały?, bujanie myślą jakby z chmurką na niebieskim niebie, i czyjeś piękne migdałowe oczy...
1 Na Bliskim Wschodzie drzewa migdałowca zakwitają bardzo wcześnie, już w lutym-marcu. Na zdjęciu sad migdałowy Na Bliskim Wschodzie drzewa migdałowca zakwitają bardzo wcześnie, już w lutym-marcu. Na zdjęciu sad migdałowy Fot. Shutterstock

Migdałowiec. Czy ma u nas szanse?

Na północ od Alp, jak już od pokoleń wiedzą ogrodnicy, drzewko migdałowe to krótkotrwała, wrażliwa na mrozy fanaberia. Trafiło tu zresztą późno, bo w VIII w. n.e. - już w czasach porzymskich. Rzymianie nazywali migdały (mówimy tu o owocach) orzechami greckimi. ?Orzechy? były określeniem ogólnym, mówiącym wyłącznie o charakterze owocu ukrytego w twardej skorupie (podobnie jak określenie "jabłka" dotyczyło owoców miękkich, dużych i okrągłych). Do tego dodawano przymiotnik, choćby dla nazwania stron pochodzenia czy kupieckiej ojczyzny owoców. Migdały zatem były orzechami greckimi, bo do Rzymu trafiły przez Grecję ze swej dawnej ojczyzny w południowo-zachodniej Azji. Zwano je też - a zwłaszcza rodzące je drzewa - amygdala.

2 Kwiaty migdałowca pospolitego (Prunus dulcis), przekwitając, płowieją niemal do białości Kwiaty migdałowca pospolitego (Prunus dulcis), przekwitając, płowieją niemal do białości Fot. Shutterstock

Migdałowiec - wakacyjny krajobraz

Na południu Europy kwitnący najwcześniej z drzew przed rozwinięciem swych wąskich, jakby brzoskwiniowych liści migdałowiec pospolity (Prunus dulcis) lub, jak chce Linneusz - Amygdalus communis - odciska przemożne piętno na krajobrazie. Migdałowców uprawianych jako drzewa owocowe jest tu mnóstwo, jeszcze więcej zdziczałych, rozsianych po wzgórzach i ogrodach. Z początkiem roku różowe kępy kwitnących drzew ożywiają nagle krajobraz, podobnie jak u nas czyni to tarnina. Kwiaty - na ogół pojedyncze, chociaż znane są również odmiany pełnokwiatowe - mają kolory od ciemnoróżowych do białych, a w miarę przekwitania nawet te ciemniejsze stopniowo bledną.

W Polsce urodą migdałowca można się cieszyć z rzadka i tylko tam, gdzie jest najcieplej - na zachodzie i południowym zachodzie kraju. Ciepłolubne i delikatne drzewa potrzebują miejsc osłoniętych, zacisznych, pełnych słońca. Na słodkie migdały jednak nie ma co liczyć - w naszym klimacie owoce nie zawiązują się i nie dojrzewają prawie nigdy.

3 Migdałowiec karłowy (Prunus tenella) 'Fire Hill' to cenny krzew kwitnący wczesną wiosną - w szkółkach produkowane są również formy szczepione w formie malutkich drzewek Migdałowiec karłowy (Prunus tenella) 'Fire Hill' to cenny krzew kwitnący wczesną wiosną - w szkółkach produkowane są również formy szczepione w formie malutkich drzewek Fot. Shutterstock

Migdałowiec karłowy - drobniejszy kuzyn migdałowca

Migdałowiec karłowy (Prunus tenella, inaczej Amygdalus nana) to niziutki krzew, zwykle niesięgający nawet metra, rozrastający się coraz szerzej i szerzej przez rozłogi. Na stepach i rozległych przestrzeniach Ukrainy tworzy zaskakujące obszarem zarośla, a w całej południowej Europie często zajmuje tarasy opuszczonych winnic. Wszystko dzięki temu, że odporny jest nie tylko na suszę, ale i na mrozy!

Ma cieniutkie, wyprostowane gałązki, drobne, wąziutkie i lśniące listki, a jego rozwijające się na przełomie kwietnia i maja kwiatki są, jak u "prawdziwych" migdałowców, różowawe, czasem nawet bardzo ciemne.

Migdałowiec karłowy dość często rodzi u nas owoce - drobne, okrągławe migdałki, w suchej, pękającej, myszatej, owłosionej skórce. Dzięki swoim małym wymaganiom krzew przydać się może do obsadzania skarp i ogrodów skalnych.

 

SLOWA KLUCZOWE:Prunus tenella

Fot. Piotr Sikorski

4 Kwiaty migdałka trójklapowego (Prunus triloba) zachwycają urodą. Co ciekawe, popularna jest ich forma pełna - ten krzew o kwiatach pojedynczych jest kolekcjonerskim rarytasem Kwiaty migdałka trójklapowego (Prunus triloba) zachwycają urodą. Co ciekawe, popularna jest ich forma pełna - ten krzew o kwiatach pojedynczych jest kolekcjonerskim rarytasem Fot. Shutterstock

Migdałek trójklapowy

Częściej od migdałowca karłowego spotykamy migdałek trójklapowy, pospolicie zwany po prostu migdałkiem, czyli Prunus triloba (inaczej Amygdalus triloba lub Louiseania triloba).

Ten krzew z północno-wschodnich Chin trafił najpierw do Europy w swej starej, chińskiej odmianie ogrodowej o pełnych kwiatach i ta właśnie forma stała się podstawą opisania całego dziko rosnącego gatunku. Podobne zdarzenia miały już w botanice miejsce w przypadku "starych", pełnokwiatowych róż.

 

Migdałek trójklapowy kwitnie na bezlistnych jeszcze gałązkach. Formy krzaczaste są bardziej odporne niż te szczepione na pieńku

Migdałek trójklapowy o pojedynczych kwiatach to w uprawie wielka rzadkość spotykana tylko w niektórych ogrodach botanicznych czy arboretach (w Polsce był niegdyś w kolekcji kórnickiej).

Gałązki i liście Prunus triloba są gęsto pokryte włoskami, liście - jak mówi sama nazwa - mają często trzy nieduże klapki na szczycie, a kwiaty, gęsto pokrywające w kwietniu i maju bezlistne jeszcze pędy, to różowe, gęste pomponiki.

Ścięte zimą czy na przedwiośniu gałązki tego migdałka wstawione do wazonu rozwijają z powodzeniem swe kwiatki, tak jak na przykład gałązki forsycji. Po kwitnieniu warto dla wzmocnienia krzewu i trzymania go w ryzach przyciąć pędy.

Migdałek trójklapowy (Prunus triloba) wymaga w ogrodzie miejsca słonecznego i wygrzanego; jest mniej odporny na silniejsze mrozy od swego kuzyna, migdałowca karłowego. Będzie dobrym towarzyszem kwitnących wiosną krzewów.

Oba krzaczaste migdały bywają szczepione "na pieńku" - na ałyczy. Takie formy (do niedawna bardzo modne) są jednak w uprawie bardziej kłopotliwe i żyją krócej od form naturalnych - szlachetne gałązki się wyłamują, a korona przerasta z biegiem czasu silniejszymi pędami podkładki. Oba potrafi też trapić choroba grzybowa, monilioza, co objawia się latem nagłym więdnięciem liści.

Komentarze (1)
Migdałowiec i jego kuzyni. Drzewa i krzewy ozdobne
Zaloguj się
  • izomorfia3

    0

    W tym roku migdałki kwitły u mnie" na pół" ;jedna strona ma kwiaty, a druga ani 1.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX