Kapusta

Kapuściane głowy nie są wcale puste. Jest w nich mnóstwo potrzebnych naszemu organizmowi związków. Delikatniejszy smak mają kapusty o wyglądzie sałaty.
kapusta biała kapusta biała Fot. Shutterstock

Rodzaje kapust

Najbardziej lubimy białą kapustę głowiastą i brukselską, czyli tzw. brukselkę. Droższe od nich czerwona i włoska rzadziej goszczą na naszych talerzach. Kapusty mają różne odmiany. Te wczesne zbierane są po 50, a późne po 160 dniach od wysadzenia rozsady. Uprawa kapusty, zwłaszcza bez użycia środków chemicznych, wymaga sporo pracy. Na szczęście w sklepach kapust mamy pod dostatkiem.

Motyle bielinka kapustnika składają skupiska żółtych jaj (2 mm). Powstałe z nich gąsienice obgryzają liście aż do nerwówFot. Shutterstock

Warto wiedzieć

Rozsadę kapusty najlepiej kupić (jest silniejsza). Sadzimy ją w zasilonej obornikiem ziemi (o pH ok. 7), w słonecznym miejscu, gdzie przez 4 lata nie było roślin kapustnych, i regularnie podlewamy. Po 2-3 tygodniach od posadzenia i w czasie zawiązywania się główek zasilamy rośliny azotem. Wiosną chronimy agrowłókniną przed śmietką kapuścianą. Przez cały sezon (co 7 dni) niszczymy jaja i skupiska gąsienic bielinka kapustnika.

Na zdjęciu powyżej: Motyle bielinka kapustnika składają skupiska żółtych jaj (2 mm). Powstałe z nich gąsienice obgryzają liście aż do nerwów

Kapusta brukselska Kapusta brukselska Fot. Shutterstock

Brukselka

Brukselka wytrzymuje temperaturę do -20°C. Kilkakrotnie zamarzając i rozmarzając, traci nieco witaminy C, ale nabiera łagodnego smaku. Można ją więc zbierać jeszcze na przedwiośniu. Za brukselką plasuje się kapusta włoska, a za nią biała. Dla tej ostatniej groźne są temperatury poniżej -8°C, a przemrożoną trzeba szybko zużyć. W porę zebrane główki późnych odmian kapusty białej w chłodzie lub po ukiszeniu przechowują się do pół roku. Natomiast jej wczesne odmiany oraz inne kapusty, zwłaszcza brukselka i włoska, po zbiorze szybko więdną, więc nawet w lodówce nie warto ich trzymać.

Na zdjęciu powyżej: Kapusta brukselska ma odmiany zielone i czerwone. Tworzy na roślinie 40-60 główek

Fot. Shutterstock

Brukselka z cebulą i pieczarkami
Obrane i pokrojone w piórka 2 białe cebule podsmaż na oleju. Dodaj 50 dag oczyszczonych i pokrojonych w plasterki pieczarek, a gdy puszczą sok - 70 dag brukselki ugotowanej na chrupko w osolonej wodzie zakwaszonej cytryną (duże główki trzeba wcześniej przekroić na pół). Dopraw wszystko odrobiną soli i pieprzu. Podsmażaj chwilę, cały czas mieszając, po czym podlej wodą i duś pod przykryciem 10 min. Podawaj na gorąco.

Nasiona na rozsadę zwykle są zaprawiane przeciwko chorobom. Ich kiełków nie należy jeść. Nasiona na rozsadę zwykle są zaprawiane przeciwko chorobom. Ich kiełków nie należy jeść. Fot. Shutterstock

Zapach kapusty

Charakterystyczny smak i zapach nadają kapuście związki siarki zwane olejkami gorczycznymi. Mają one właściwości bakteriobójcze i poprawiają wygląd skóry. W liściach znajdują się też duże ilości witamin: C, A, B1, B2, B6, B7, E i K oraz soli mineralnych, a także sporo błonnika korzystnie działającego na pracę przewodu pokarmowego. Sok ze świeżej białej kapusty pomaga leczyć stany zapalne i owrzodzenia przewodu pokarmowego oraz kamicę nerkową. Na oparzenia i podskórne stany zapalne pomagają natomiast okłady z jej liści. Co ważne, kapusty zawierają bogaty zestaw substancji przeciwnowotworowych (skuteczność niektórych wzrasta w wyniku gotowania) oraz zapobiegających szkodliwym przemianom tłuszczu. Każdy rodzaj kapusty zawiera nieco inne substancje, inaczej więc wpływa na nasze zdrowie.

Na zdjęciu powyżej: Nasiona na rozsadę zwykle są zaprawiane przeciwko chorobom. Ich kiełków nie należy jeść

 ZUPA Z BIAŁEJ KAPUSTY Z MIĘSEM WOŁOWYMFot. Shutterstock

Zupa z białej kapusty z mięsem wołowym
Ugotuj 2 l rosołu z 50 dag wołowiny z kością i z oczyszczonej włoszczyzny (na wolnym ogniu ok. 1,5 godz). Dorzuć 60 dag pokrojonej białej kapusty, szczyptę ziela angielskiego, kminku i majeranku oraz 4 obrane i pokrojone ziemniaki. Ugotuj je do miękkości, po czym dodaj posiekaną, zeszkloną na oleju cebulę i 4 łyżki koncentratu pomidorowego. Na koniec przypraw sproszkowaną papryką, pieprzem i solą. Gotuj na wolnym ogniu jeszcze 6 minut.

Błękitny - z czerwonej kapusty. Jajka farbujemy na ten kolor w wywarze z czerwonej kapusty - dobrze przy okazji zrobić z niej sałatkę. Połowę średniej główki szatkujemy, zalewamy zimna wodą, solimy, gotujemy ok. 10 minut (potem kapusta robi się niesmaczna). Kapustę odcedzamy, zostawiamy wywar. Do wywaru dolewamy ocet (1 łyżka na 0,5 l. wywaru), wkładamy ugotowane na twardo jajka. Pozostawiamy na kilka godzin (najlepiej na całą noc). Błękitny - z czerwonej kapusty. Jajka farbujemy na ten kolor w wywarze z czerwonej kapusty - dobrze przy okazji zrobić z niej sałatkę. Połowę średniej główki szatkujemy, zalewamy zimna wodą, solimy, gotujemy ok. 10 minut (potem kapusta robi się niesmaczna). Kapustę odcedzamy, zostawiamy wywar. Do wywaru dolewamy ocet (1 łyżka na 0,5 l. wywaru), wkładamy ugotowane na twardo jajka. Pozostawiamy na kilka godzin (najlepiej na całą noc). Fot. Shutterstock

Kapuściane diety

Do domowej diety warto wprowadzać różne kapuściane dania. Kapusta daje uczucie sytości, a jest mało kaloryczna (100 g to 29 kcal). Aby nie powodowała wzdęć, jedzmy ją z majerankiem lub kminkiem. Z kolei gotowanie bez przykrycia przez kwadrans sprawi, że kapusta będzie delikatniejsza, bo ulotnią się z niej związki gorczyczne. Jedzona na surowo może utrudniać przyswajanie jodu. Osoby z niedoczynnością tarczycy powinny obgotować ją we wrzątku. Natomiast zrezygnować z kapusty muszą osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe.

SURÓWKA Z KILKU RODZAJÓW KAPUSTYFot. Shutterstock

SURÓWKA Z KILKU RODZAJÓW KAPUSTY
Opłukane i osuszone liście kapusty białej, czerwonej, pekińskiej oraz chińskiej drobniutko poszatkuj. Następnie włóż do naczynia, posyp solą i polej oliwą. Mocno przyciśnij ciężką przykrywką i odstaw na kilka godzin. Możesz też po umyciu sparzyć je wrzątkiem, wówczas szybciej zmiękną. Dodaj sok z cytryny, posyp kukurydzą konserwową. Ewentualnie dopraw do smaku sosem z oliwy, musztardy i cytryny.

Surówka z kilku rodzajów kapusty

Opłukane i osuszone liście kapusty białej, czerwonej, pekińskiej oraz chińskiej drobniutko poszatkuj. Następnie włóż do naczynia, posyp solą i polej oliwą. Mocno przyciśnij ciężką przykrywką i odstaw na kilka godzin. Możesz też po umyciu sparzyć je wrzątkiem, wówczas szybciej zmiękną. Dodaj sok z cytryny, posyp kukurydzą konserwową. Ewentualnie dopraw do smaku sosem z oliwy, musztardy i cytryny.

Kapusta włoska Kapusta włoska Fot. Shutterstock

Waga główek kapusty

Która głowa cięższa? Kapusta biała późna odmiany 'Kamienna Głowa' waży do 4,5 kg, a bardzo wczesna 'Topaz' - 1 kg; czerwona późna 'Langedijker' - ok. 3 kg, a wczesna 'Koda' - 1,3 kg; włoska późna 'Langedijker Dauer' - ok. 3 kg, a średnio wczesna 'Mira' - 1,5 kg. Pekińska 'Optiko' - 1,5 kg.

Na zdjęciu powyżej: Kapusta włoska

kapusta wloskaFot. Shutterstock

Gołąbki z kapusty włoskiej z kaszą gryczaną i rokpolem

Ugotuj 2 szklanki kaszy gryczanej, wymieszaj ją z 20 dag pokruszonego sera typu rokpol, 2 jajkami oraz posiekaną i zeszkloną na oleju cebulą. Przypraw masę solą i pieprzem, po czym dokładnie wymieszaj. Liście kapusty włoskiej oddziel i obgotuj w osolonej wodzie, zetnij grube nerwy. Zawijaj w nie porcje farszu. Gołąbki ułóż ciasno w wyłożonym liśćmi żaroodpornym naczyniu. Posyp 20 dag sera rokpol, podlej bulionem. Piecz 30 min w 170°C.

Kapusta pekińska i kapusta chińska Kapusta pekińska i kapusta chińska Fot. Shutterstock

Inne kapusty

Kapusta pekińska o luźnych długich głowach zwykle zastępuje nam sałatę, ale robi się z niej też zupy lub bigos. To samo dotyczy nietworzącej rozet liściowych kapusty chińskiej (pak choi), która jest najłatwiejsza w uprawie. Jej rozety (ważą ok. 25 dag) zbiera się po 6 tygodniach od siewu. Trzeba ją szybko zużyć.

Na zdjęciu powyżej: Kapusta pekińska i kapusta chińska

UPRAWA KIEŁKÓW KAPUSTY ze specjalnie do tego przeznaczonych nasion to łatwy sposób na własne witaminy.Fot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Uprawa kiełków kapusty ze specjalnie do tego przeznaczonych nasion to łatwy sposób na własne witaminy

Zobacz także...

Zobacz ogród pełen kwiatów

SLOWA KLUCZOWE: Lodz dom i ogrod pani Haliny lato lipiec lodzkie ogrod poland polska ul. Skowroncza 19

Fot. Marzena Hmielewicz

Jak zabezpieczyć taras przed zimą?

Taras

Fot. Bondex

Trawy ozdobne

Herbstbeet mit Gr sern : Pennisetum compressum 'Hameln' ( Federborstengras ), Aster ( Herbstastern ), Sedum telephium 'Herbstfreude' ( Fetthenne ), Miscanthus ( Chinaschilf ), Aconitum ( Eisenhut ) 61046824, 61046825 SLOWA KLUCZOWE: msgnp11 000 Garten draussen quer Herbst Beet Stauden Gr ser pink blau purpur

Fot. Mak media /F. Strauss

Więcej o: