Tuje - żywotniki [Różne odmiany]

09.03.2017 10:00
Niektórzy uważają żywotniki za nudne. Tymczasem rośliny te mają różne formy i barwy, a w ogrodzie można im powierzyć niemal każdą funkcję.
1 Kolumnowe żywotniki , takie jak 'Brabant', 'Smaragd' i 'Spiralis', wkomponowano zgrabnie pomiędzy jałowce, złociste trzmieliny i tawuły oraz purpurowe berberysy. Kolumnowe żywotniki , takie jak 'Brabant', 'Smaragd' i 'Spiralis', wkomponowano zgrabnie pomiędzy jałowce, złociste trzmieliny i tawuły oraz purpurowe berberysy. Fot. Ewa Narkiewicz

Żywotnik, nie tylko na żywopłot

Przyzwyczailiśmy się postrzegać żywotniki jako rośliny żywopłotowe. To prawda, w tej roli są wręcz świetne. Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę, że do wyboru mamy ponad 90 różnorodnych odmian, a to daje ogromne możliwości zastosowania ich w ogrodowych kompozycjach. Są pośród żywotników i dosyć wysokie drzewa, i niskie krzewy, formy wysmukłe oraz przysadziste, zielone i żółte. Każdy może również wybrać egzemplarz odpowiedni do warunków panujących w jego ogrodzie. Warto przy tym wiedzieć, że żywotniki, od łacińskiej nazwy Thuja zwane także tujami, są dość łatwe w uprawie i mniej podatne na choroby od innych roślin iglastych. Nie znoszą tylko długotrwałej suszy.

Na zdjęciu powyżej: Kolumnowe żywotniki , takie jak 'Brabant', 'Smaragd' i 'Spiralis', wkomponowano zgrabnie pomiędzy jałowce, złociste trzmieliny i tawuły oraz purpurowe berberysy.

Fot. Lilianna Sokołowska

Na zdjęciu powyżej: Kuliste i stożkowe formy żywotników świetnie się uzupełniają w kompozycjach. Na dodatkowe zróżnicowanie roślin wpływają ich odmienne kolory oraz ułożenie bocznych gałązek

Fot Lilianna Sokołowska

Na zdjęciu powyżej: Żywotnik zachodni 'Maria'

2 TEN ZIELONY 'STRUMIEŃ' powstał z żywotnika zachodniego 'Danica' o kulistym pokroju i powolnym wzroście. TEN ZIELONY 'STRUMIEŃ' powstał z żywotnika zachodniego 'Danica' o kulistym pokroju i powolnym wzroście. Fot. Tomasz Ciesielski

Odmiany kuliste żywotnika zachodniego

Sporą grupę stanowią odmiany kuliste (np. 'Danica', 'Globosa', 'Hoseri'). Tymi o słabszej sile wzrostu (jak polska odmiana 'Krasnal') można obsadzić brzegi rabat i donice na tarasie, a bardziej okazałe umieścić w ogrodowych zestawieniach. Ciekawą budową odznaczają się żywotniki o nitkowatych pędach (np. 'Filiformis'), a także tzw. formy młodociane, które oprócz łusek mają cienkie, miękkie igły (np. 'Ericoides' i 'Ellwangeriana') nadające krzewom puszystość. Wiele urozmaicenia do ogrodu wnoszą odmiany żywotnika zachodniego o łuskach w odcieniach żółtych lub pomarańczowych. Rośliny te miewają różny pokrój i doskonale kontrastują np. z ciemnymi cisami czy krzewami o purpurowych liściach. Ciekawe są też odmiany karłowe, które można sadzić w donicach na tarasie.

Na zdjęciu powyżej: Ten zielony "strumień" powstał z żywotnika zachodniego 'Danica' o kulistym pokroju i powolnym wzroście

Thuja occidentalis `Golden Globe` SLOWA KLUCZOWE: `Golden Globe` ball conifer evergreen occidentalis portrait shape thuja yellowFot. Tomasz Ciesielski

Na zdjęciu powyżej:'Golden Globe' to kulista odmiana żywotnika zachodniego.
Osiąga do ok. 1 m średnicy i zachowuje zwartą budowę.

Fot. Lilianna Sokołowska

Na zdjęciu powyżej: Żywotnik zachodni 'Golden Tuffet'

3 STARE OKAZY ŻYWOTNIKA przycięto w taki sposób, by tworzyły kuliste korony kontrastujące z niskimi jałowcami. STARE OKAZY ŻYWOTNIKA przycięto w taki sposób, by tworzyły kuliste korony kontrastujące z niskimi jałowcami. Fot. Tomasz Ciesielski

Co warto wiedzieć o żywotnikach?

Żywotniki należą wprawdzie do gatunków iglastych, lecz ich gałązki pokrywają ściśle przylegające do nich łuski. Miękkie igły występują tylko u młodych siewek oraz u tzw. form młodocianych (np. u żywotnika zachodniego 'Ericoides'). Szyszki są małe i jajowate. Za dekoracyjne można uznać jedynie niebiesko- zielone szyszki bioty, czyli żywotnika wschodniego.

Na zdjęciu powyżej: Stare okazy żywtonika przycięto w taki sposób, by tworzyły kuliste korony kontrastujące z niskimi jałowcami.

SLOWA KLUCZOWE: conifer iglaste zimozielone wieczniezielone zawszezielone kula  cięte formowane ciete pion vertical thuja thuja tuja zywotnik żywotnik tuja zywotnikFot. Tomasz Ciesielski

Na zdjęciu powyżej: Żywotnik zachodni strzyżony na kształt walca

Thuja occidentalis 'Aurescens' SLOWA KLUCZOWE: Ostrość Wysoki kontrast Średnia jakośćFot. Wiesław Gawryś

Na zdjęciu powyżej: Żywotnik zachodni 'Aurescens' o żółtych łuskach tworzy wysokie stożki

4 Żywotnik olbrzymi  'Zebrina' w starszym wieku rozrasta się szeroko. Żywotnik olbrzymi 'Zebrina' w starszym wieku rozrasta się szeroko. Fot. Flora Press

Żywotnik olbrzymi

Żywotnik olbrzymi w swojej ojczyźnie, Ameryce Północnej, przyjmuje stożkowaty pokrój i dorasta do 60-70 m. Jego ciemnozielone płaskie łuski pięknie lśnią, a końce starszych gałązek zwisają podobnie jak u cyprysików. Niekiedy dorastają aż do ziemi i wtedy wypuszczają korzenie, a wokół drzewa powstaje krąg młodych.

Na zdjęciu powyżej: Żywotnik olbrzymi w starszym wieku rozrasta się szeroko

Thuja gigantea 'Zebrina' SLOWA KLUCZOWE: krzewy iglaste Ostrość Wysoka jakośćFot. Wiesław Gawryś

Na zdjęciu powyżej: Odmiana 'Zebrina' ma ciekawie zabarwione łuski, które zdają się lśnić

Thuja giganthea SLOWA KLUCZOWE: drzewa iglaste Ostrość Wysoki kontrast Średnia jakośćFot. Wiesław Gawryś

Na zdjęciu powyżej: Żywotnik olbrzymi 'Fastigiata' stale zachowuje smukłą sylwetkę

Nasze warunki klimatyczne odpowiadają żywotnikowi olbrzymiemu, ale do ogrodów polecane są raczej jego mniejsze odmiany, np. polska 'Kórnik' o złocistych przyrostach i podobna do niej 'Goldy' - obie o stożkowatym pokroju. Do małych ogródków najlepiej nadają się niewysoka 'Can-Can', kulista 'Eschrichs Grüne Kugel' oraz 'Whipcord' o nitkowatych pędach.

5 BIOTA 'AUREA NANA' przyjmuje w starszym wieku przysadziste kształty. BIOTA 'AUREA NANA' przyjmuje w starszym wieku przysadziste kształty. Fot. Flora Press

Tuja wschodnia - biota wschodnia

Tuja wschodnia od kilku lat nosi oficjalną nazwę biota wschodnia (Platycladus orientalis lub Biota orientalis). Gatunek ten występuje w Azji, głównie w Chinach. W naturze jest niewysokim drzewem bądź krzewem o szerokiej, wręcz jajowatej koronie. Od innych żywotników odróżnia go delikatna budowa i charakterystyczne, wachlarzowate ułożenie gałązek. W uprawie królują piękne odmiany, jednak część z nich nie jest w pełni odporna na mrozy. Jako najlepsze do naszych ogrodów polecane są niskie odmiany: polska wysmukła 'Justyna', żółta 'Aurea Nana' i złocista 'Sieboldii'. Rośliny te najlepiej się czują w cieplejszych, tj. zachodnich i północno-zachodnich rejonach kraju, posadzone w osłoniętych miejscach. Aby żywotniki wschodnie zdrowo rosły, potrzebują dosyć żyznych gleb (najlepiej wapiennych). Pamiętajmy, że nie lubią suszy i źle rosną w pojemnikach.

Na zdjęciu powyżej: Biota 'Aurea Nana' przyjmuje w starszym wieku przysadziste kształty.

Fot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Szyszki bioty mają ok. 2,5 cm długości i błękitny woskowy nalot

Fot. Lilianna Sokołowska

Na zdjęciu powyżej: Regularny wachlarzowaty układ gałązek to cecha odróżniająca biotę od innych żywotników.

6 Ściana żywotników kilkumetrowej długości dzieli ogród na mniejsze zakątki Ściana żywotników kilkumetrowej długości dzieli ogród na mniejsze zakątki Fot. Tomasz Ciesielski

Żywopłot

Architekci krajobrazu biją na alarm, że żywopłoty z tui (zwłaszcza 'Smaragd' i jej podobnych, kolumnowych i wąskich) zdominowały ogrody w całej Polsce. Uważają, że tej rośliny o sztywnym pokroju jest za dużo w naszym krajobrazie. Proponują, by ograniczyć jej wykorzystanie i sadzić ją raczej w kompozycjach z innymi gatunkami, a na żywopłoty przeznaczać inne rośliny.

Na zdjęciu powyżej: Ściana żywotników kilkumetrowej długości dzieli ogród na mniejsze zakątki

ANGLIA FORMOWANIE STRZYZENIE CIECIE ZYWOPLOT TZW BANKIET ZYWOTNIK THUJA KRZEW IGLASTY DRZEWO IGLASTE  FOT. AGNIESZKA HUBENY ZUKOWSKA PUBLIKACJA OGRODY NR 5 (61) - 5.2004 PUBLIKACJA OGRODY NUMER SPECJALNY 2/2006 - OGROD MARZEN - 6.2006 PUBLIKACJA LADNY DOM NR 9 (191) - 9 2014 SLOWA KLUCZOWE: OGRODY ROSLINY ZDJĘCIE DO WKŁADKI: PUBLIKACJA OGRODY NR 5 (61) - CZASOPISMA PUBLIKACJA OGRODY NUMER SPECJALNY 2/2006 - OGROD MARZEN - CZASOPISMAFot. Agnieszka Hubeny Żukowska

Na zdjęciu powyżej: Z żywotników można formować nawet tak wymyślne kształty, chociaż wymaga to sporo pracy

SLOWA KLUCZOWE: conifer hedge thuja `smaragd`Fot. Tomasz Ciesielski

Na zdjęciu powyżej: Żywopłot z kolumnowych żywotników wzdłuż ogrodzenia to zdaniem wielu zbyt częsty widok

7 Tuje można formować na wiele sposobów, bo dobrze znoszą cięcie Tuje można formować na wiele sposobów, bo dobrze znoszą cięcie Fot. Shutterstock

Jak pielęgnować tuje?

Światło. Tuje sadzimy w miejscach słonecznych lub lekko zacienionych (przy braku światła tracą ładny pokrój, a odmiany barwne zielenieją). Stanowisko. Żywotników nie sadzimy tam, gdzie poziom wody gruntowej jest zbyt wysoki albo gleba na tyle nieprzepuszczalna, że po ulewnych deszczach tworzą się zastoiska opadowe. Gleba. Żywotnikom odpowiada typowa, gliniasto-piaszczysta ziemia ogrodowa. Podlewanie. Rośliny te źle znoszą suszę. Gdy długo nie pada, podlewamy nie tylko młode, ale także starsze egzemplarze. Nawożenie. Młode rośliny, a także żywopłoty po strzyżeniu zasilamy wiosną nawozem dla gatunków iglastych. Zabieg powtarzamy 2-3-krotnie. Formowanie. Żywopłoty z odmian o kolumnowym pokroju nie wymagają strzyżenia; pozostałe odmiany tniemy na przedwiośniu i powtórnie w sierpniu. Pielęgnacja. Podmarznięte okazy przycinamy, nim wiosną rozpoczną wegetację.

Na zdjęciu powyżej: Tuje można formować na wiele sposobów, bo dobrze znoszą cięcie

Thuja occidentalis `Globosa` SLOWA KLUCZOWE: `Globosa` ball border conifer evergreen hedge lawn occidentalis portrait thujaFot. Tomasz Ciesielski

Na zdjęciu powyżej: Szpaler odmian o kulistym pokroju odbiega od standardowych widoków i stanowi miłą odmianę.

SLOWA KLUCZOWE: conifer iglaste Fot. Tomasz Ciesielski

Na zdjęciu powyżej: Żywotnik zachodni 'Filiformis'

Skomentuj:
Tuje - żywotniki [Różne odmiany]
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX