Jaskółki w Polsce. Dymówki, oknówki, brzegówki - czym się różnią

dr Andrzej G. Kruszewicz, dyrektor warszawskiego ZOO, lekarz weterynarii, KJ

Jaskółki - co roku z radosnym oczekiwaniem wypatrujemy tych uroczych ptaków. Ich pełen wdzięku podniebny taniec to najlepszy znak, że nastała wiosna.

Fot. Shutterstock

Jaskółki a jerzyki

Dla większości z nas wszystkie jaskółki wyglądają tak samo. Niektórzy mylą je też z jerzykami, choć ten czarny ptak jest raczej spokrewnionym z kolibrami. To podobny tryb życia wymusił zbliżony wygląd.

Jaskółki rodzaje

W Polsce gniazdują trzy gatunki jaskółek: brzegówka (Riparia riparia), oknówka (Delichon urbica) oraz dymówka (Hirundo rustica).

Jaskółki brzegówki

Najszybciej toczy się życie jaskółek brzegówek; w 3-4 dni wykopują w skarpie nawet półtorametrową norkę zakończoną komorą gniazdową, składanie jaj trwa 5-6 dni (codziennie po jednym), wysiadywanie 13 dni, rozwój piskląt 20 dni i... fruuu! – po 6 tygodniach wylatują młode. A para przystępuje do kolejnego lęgu, dla oszczędności czasu w tej samej norce. Samczyk jeszcze dokarmia pociechy, a samiczka już siedzi na kolejnych jajach. Od końca kwietnia do początku września mogą wyprowadzić trzy lęgi! A potem znowu fruuu – i stado leci do Afryki.

Jaskółki oknówki

W podobnym tempie żyją jaskółki oknówki, które swe solidne gniazda budują na budynkach, najchętniej od ich zachodniej lub południowej strony. Gdy ich lokum przetrwa zimę, po drobnych naprawach nadaje się do ponownego użytku. Dzięki temu, przy sprzyjających warunkach, czyli dosyć ciepłym i niezbyt deszczowym lecie, oknówki wyprowadzają trzy lęgi w roku.

Jaskółki dymówki

Najlepiej zbadaną jaskółką jest dymówka, gniazdująca wewnątrz budynków, budująca gniazda w formie płytkiej czarki z gliny. Ich dostępność pozwoliła na gruntowne obserwacje zwyczajów tych ptaków, a w szczególności atrakcyjności samców. Okazało się, że im starszy jest samiec, tym bardziej lśnią jego piórka i tym dłuższy ma rozwidlony ogon, co ułatwia mu szybki lot. To nie bez znaczenia, biorąc pod uwagę, że podczas wędrówki z zimowisk jaskółki muszą pokonać 10 tysięcy kilometrów w sześć tygodni, narażone na atak drapieżników. Ale ogon, by zdobył uznanie samiczki, musi być idealnie symetryczny. Wygląda na to, że samice mają w oczach miarki pozwalające na ocenę jakości kandydata na ojca.
Dymówki mają jeszcze kilka innych cech wyróżniających je spośród innych jaskółek. Przylatują najwcześniej (na początku kwietnia), odlatują najpóźniej (nawet w październiku), mają rudo plamkowane jaja (pozostałe dwa gatunki – czysto białe), latają najdalej, żyją najdłużej i nie są sobie wierne. Ale to już zupełnie inna historia…

Jaskółki czy odlatują na zimę

Tak, jaskółki gromadzą się w większych grupach i wyruszają w podróż do Afryki Północnej na przełomie sierpnia i września.

Jaskółki symbol - znaczenie

Jaskółki są bardzo popularnymi ptakami w Polsce. Symbolizują zdrowie, bogactwo lojalność i podróże. Ze względu na te pozytywne konotacje często wybierane są - zarówno przez mężczyzn jak i przez kobiety jako wzory na tatuaże.

Skomentuj:

Jaskółki w Polsce. Dymówki, oknówki, brzegówki - czym się różnią