10 najpopularniejszych jadalnych chwastów, które rosną w każdym ogrodzie

KJT
14.06.2017 16:09
A A A
Mniszek lekarski/ Fot. Zanna Holstova shutterstock

Mniszek lekarski/ Fot. Zanna Holstova shutterstock (Mniszek lekarski/ Fot. Zanna Holstova shutterstock)

Rosną w ogrodach i na łąkach... Doceńmy chwasty. Ich młode liście i pędy są bardzo smaczne i zdrowe. Mogą być wspaniałym uzupełnieniem diety oczyszczającej.

Wszyscy poszukujemy zdrowej, dobrze zbilansowanej diety, ale także oryginalnych smaków. Chwasty mamy na wyciągniecie ręki i to za darmo. Rośliny te przez wieki bywały przyprawą, lekarstwem, dodatkiem do pożywienia, a wreszcie ratunkiem w czasach głodu. Nauka i dzisiaj potwierdza ich dobrodziejstwa.

Zebraną zieleninę dodajmy do sałatki, ziemniaków lub zupy. To prawdziwa kopalnia cennych substancji, także tych, których nie ma w aptecznych pigułkach. Oczyszczają one organizm, uzupełniają braki witamin i minerałów, zapobiegają chorobom.

Gdy zioła podrosną, też warto je zbierać i ze świeżych lub suszonych parzyć wzmacniające herbatki.

Oto najłatwiejsze do zdobycia chwasty

1. Pokrzywa

Dotknięcie pokrzywy (Urtica dioica) jest przykre - tylko jej nie w pełni rozwinięte z pąka jasnozielone liście słabo parzą i można je zrywać bez rękawiczek. Najwartościowsze są świeże listki. Doskonale smakują np. z posiekanym jajkiem. Nieco starsze, zwiędłe, zgniecione lub opłukane wrzątkiem też przestają parzyć, a uduszone są łatwiej strawne. Zawierają wyjątkowo wiele cennych substancji organicznych i łatwo przyswajalne magnez, żelazo oraz krzem. Pobudzają krążenie krwi, przemianę materii, działają odtruwająco i krwiotwórczo. Pokrzywa zwyczajna przed kwitnieniem dorasta do metra. Nadaje się na ziołowe herbatki

2. Mniszek lekarski

Zwany też dmuchawcem lub mleczem (Taraxacum officinale) rozwija listki nawet pod śniegiem. Zawierają one m.in. cenne związki organiczne. Im liście są starsze, tym bardziej gorzki mają smak. Można go złagodzić, mocząc je przez 30 min w zimnej wodzie, ale wówczas stracą część wartościowych substancji. Zagęszczony syrop z kwiatów używany jest jak miód. Liście mniszka działają m.in. odtruwająco, przeciwwirusowo i pobudzają wydzielanie soków trawiennych

3. Podbiał

Rośnie na wilgotnych gliniastych glebach. W marcu rozwija kwiaty, które można dodawać do sałatek. Nieco później tworzy sercowate, omszone od spodu liście. Zawierają one śluzy, inulinę, garbniki i flawonoidy. Młode listki podbiału je się na surowo. Starsze, zrywane do sierpnia, można dusić jak szpinak lub robić z nich gołąbki. Warto je jednak najpierw sparzyć, a potem opłukać, by usunąć gorzkie substancje. Dla niektórych mogą być ciężkostrawne.

4. Babka lancetowata

Nazywana jest też wąskolistną (Plantago lanceolata). Rośnie na łąkach
i trawnikach. Ma wąskie, równolegle unerwione liście. Młode jedzone na surowo są chrupiące i łagodne w smaku. Ich związki czynne to m.in. glikozydy, garbniki, śluzy i flawonoidy oraz enzymy pomagające trawić białka. Zawierają też cynk. Starsze liście zbierane w okresie kwitnienia służą jako lecznicze zioła. Liście babki lancetowatej (także suszone) usuwają toksyny i działają osłaniająco na przewód pokarmowy.

5. Szczaw zwyczajny

Szczaw zwyczajny - jego młode, kruche listki można dodawać do surówek. Zawiera głównie; kwas szczawiowy, szczawiany, witaminę C i glikozydy. Korzeń szczawiu stosowany jest w zatruciach pokarmowych, biegunkach infekcyjnych, nadmiernej fermentacji, wzdęciach, także w niedokrwistości, utracie krwi. W medycynie ludowej sproszkowanego korzenia używa się jako zasypki na powierzchniowe rany i owrzodzenia.

6. Szczawik zajęczy

Szczawik zajęczy ( Oxalis acetosella ) ma własności moczopędne. Wyróżnia się przyjemnym kwaskowatym smakiem. Jest rośliną cieniolubną i pospolitą w całym kraju w lasach i zaroślach. Jego liście zbiera się na wiosnę i wczesnym latem. Używa się ich do zakwaszania zup jarzynowych, barszczów, sosów, majonezów, jogurtów, sałatek i napojów. Można je jeść na surowo lub robić zupę szczawiową. Nie należy go konsumować w chorobach nerek, dróg moczowych i gruźlicy. W skrajnych wypadkach można go nawet zbierać zimą spod śniegu.

7. Krwawnik pospolity

Bylina ta (Achillea millefolium) latem zdobi łąki i nieużytki białymi kwiatostanami o wysokości do 0,5 m, natomiast wiosną tworzy rozety pierzastych liści o pikantno-gorzkim smaku. Dawniej dodawano je do pasz dla młodego drobiu, by zdrowo się chował, teraz używane są jako przyprawa. Zawierają m.in. azulen, cyneol, pinen i dużo manganu. Starsze rośliny, o ostrym zapachu i bardzo gorzkie, w medycynie ludowej były cenione m.in. za właściwości przeciwkrwotoczne i bakteriostatyczne.

8. Podagrycznik

Podagrycznik - niegdyś stosowany przeciwko podagrze - poprawia metabolizm. Nie pomylmy go z innymi roślinami baldaszkowatymi - niektóre są trujące!

9. Bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea )

Najczęściej możemy go spotkać w zacienionych miejscach pod drzewami i żywopłotami. Jego liście są bogate w witaminę C. Młode liście można dodawać do sałatek lub gotować jak szpinak. Osoby z chorą wątrobą lub chorymi nerkami oraz kobiety w ciąży lub karmiące nie powinny stosować bluszczyku kurdybanku ze względu na niewielką zawartość pulegonu.

10. Czosnek niedźwiedzi

Liście czosnku niedźwiedziego są spożywane tylko w stanie świeżym - suszone lub gotowane tracą większość aromatu.

Zioła zbierajmy z dala od dróg, unikajmy też miejsc, gdzie biegają psy. Na sałatki nadają się wyłącznie młode delikatne rośliny, jeszcze przed kwitnieniem. Są wyjątkowo bogate w związki odżywcze i mają niewielką ilość trudnego do strawienia błonnika.

Jak zbierać chwasty?

Przede wszystkim zbierajmy tylko te rośliny, które doskonale znamy, aby przypadkiem nie pomylić ich z gatunkami, które bywają trujące. Róbmy to ostrożnie, zbierając tylko niezbędne ich części. Nie niszczmy niepotrzebnie korzeni i kłączy. Nie wyrywajmy wszystkich okazów z danego stanowiska - dajmy im szansę przetrwania. Pozostawmy również na miejscu przejrzałe owoce, by rośliny mogły się odrodzić.

e-ogrody na wideo

Skomentuj:
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE