Dom-kostka - renowacja dachu płaskiego

Tekst: Marcin Bernaś, Małgorzata Krośnicka

W budownictwie jednorodzinnym nie ma chyba formy o gorszej sławie niż dom-kostka. Do tej opinii w znacznej części przyczyniły się przemarzające i przeciekające stropodachy.

Woda deszczowa powinna jak najkrócej stykać się z powierzchnią każdego dachu płaskiego, ale odwodnienie jest szczególnie istotne w dachach odwróconych
Fot. Liliana Jampolska
Typowy dach płaski budowany był z płyty betonowej ocieplonej warstwą żużla pokrytego hydroizolacją z papy łączonej na gorąco lepikiem. Taki dach stanowił prawdziwy dopust dla mieszkańców. Przede wszystkim co do zasady, bo tak pomyślana konstrukcja sprawdzić się nie mogła. Także ówczesne materiały izolacyjne, w tym papa, pozostawiały wiele do życzenia. Nic więc dziwnego, że dachy płaskie przeciekały jak rzeszota, zimą przemarzały, a pokrywającą je papę trzeba było wiecznie naprawiać.

Kiedy w Polsce dostępne stały się nowoczesne technologie budowlane, a także materiały o lepszych parametrach, właścicieli domów-kostek skusiła możliwość naprawienia swoich dachów. Na przykład z zastosowaniem nowocześniejszych materiałów o lepszych parametrach, ale dokładnie w tej samej technologii.

Taka renowacja mija się jednak z celem. Dlaczego? Izolacja przeciwwilgociowa ułożona na ociepleniu zawsze będzie stanowić barierę dla ciepłego, wilgotnego powietrza z wnętrza budynku. Para ta skropli się pod znacznie chłodniejszą papą i spowoduje zawilgocenie izolacji cieplnej, a zimą jej przemarzanie. Termoizolacja nie spełnia więc swojej funkcji. Na dodatek przykrywająca ją papa narażona będzie na duże skoki temperatury i działanie słońca (szczególnie destrukcyjne w mroźne lecz słoneczne dni). Pod ich wpływem nawet dobrej jakości papa może pękać, a tą drogą woda bez przeszkód będzie dostawać się do budynku.

Bardzo dobrym sposobem na ciepły i suchy dom pod stropodachem jest konstrukcja dachu płaskiego odwróconego. Zwłaszcza, że do materiałów izolacyjnych dołączył praktycznie niewrażliwy na wilgoć i odporny mechanicznie polistyren ekstrudowany, a technologia wykonywania takich dachów już się u nas zadomowiła.

Dwie recepty na dach - stropodach wentylowany i dach odwrócony

Płaskie dachy ze względu na swoją konstrukcję wymagają wyjątkowo dobrego zabezpieczenia przed wodą opadową, gdyż trudniej pozbyć się jej niż z dachów o skośnych połaciach. Szczególnie ważna jest więc hydroizolacja, wykonywana z dobrej jakościowo papy termozgrzewalnej. Oprócz niej potrzebny też będzie materiał termoizolacyjny, aby ocieplić stropodach. Gdyby tego zaniechać, zmarnowałoby się nawet 30 procent ciepła dostarczanego do budynku.

Z tego powodu płaski dach domu-kostki można poddać skutecznej renowacji na dwa sposoby. Pierwszym jest jego przebudowa w stropodach wentylowany. Izolacja przeciwwilgociowa oddzielona jest tu przestrzenią powietrzną od izolacji termicznej ułożonej na stropie. Konstrukcja stropodachu wentylowanego przypomina dach stromy z nieużytkowym poddaszem, gdzie ocieplenie ułożone jest na stropie nad ostatnią kondygnacją. Minusy takiego rozwiązania to konieczność znacznego podniesienia dachu i, co za tym idzie, spory koszt całego przedsięwzięcia.

Konstrukcja dachu odwróconego nie ma słabych punktów stropodachów niewentylowanych i nie zmienia bryły budynku. A to dzięki odwróceniu warstw pokrycia: bezpośrednio na stropodachu układana jest hydroizolacja, a na niej materiał ociepleniowy. Nawierzchnię stanowi najczęściej warstwa żwiru, betonowe płyty bądź żyzna gleba, jeśli dach ma być obsadzony roślinami.

Dach odwrócony może być więc dobrym pomysłem na uzyskanie dodatkowej powierzchni rekreacyjnej w budynku. Zamienia się albo w taras, albo w ogród, bądź w połączenie jednego z drugim. Takie koncepcje architektoniczne stają się coraz popularniejsze.

Dobór materiałów

Hydroizolacja - wykorzystuje się dwie warstwy papy podkładowej, termozgrzewalnej. Szczególnie zalecane są papy modyfikowane SBS, na osnowie poliestrowej o gramaturze minimum 200 g/m2.

Ocieplenie - stanowią je płyty z polistyrenu ekstrudowanego, który jest praktycznie nienasiąkliwy i bardziej wytrzymały na uszkodzenia mechaniczne niż styropian. Musi przecież utrzymać warstwę nawierzchniową, która sama w sobie jest dosyć ciężka. Będzie też przenosił obciążenia użytkowe, jeśli dach ma być wykorzystywany jako taras.

Warstwa filtracyjna - na ociepleniu układa się geowłókninę, która ma zatrzymywać drobinki gleby spływające wraz z wodą.

Nawierzchnia - do dyspozycji mamy różne materiały (kamienie, deski, płytki ceramiczne i betonowe), ale inwestorzy najchętniej decydują się na żwir rzeczny płukany. Jeśli dach ma być zielony, jego nawierzchnię utworzy warstwa gleby i niskopienna roślinność.

Technologia wykonania

Podłożem jest betonowy strop. Zanim podejmiemy decyzję o przykryciu go dachem w konstrukcji odwróconej, musimy zamówić ekspertyzę określającą wytrzymałość stropodachu (dach odwrócony będzie dla niego sporym obciążeniem) oraz projekt nowego pokrycia.

Trzeba pamiętać, że połać dachu powinna być odpowiednio wyprofilowana. Oznacza to, że wymagane jest zachowanie spadku w kierunku odpływów wody deszczowej. Minimalne nachylenie połaci, które gwarantuje skuteczne odprowadzenie wody, wynosi 1, a najlepiej 2 procent.

Przy renowacji dachu płaskiego nie trzeba zrywać starej papy. Ale układanie na niej kolejnych warstw można zaczynać pod warunkiem, że papa znajduje się w dobrym stanie. Jeśli jednak nie jesteśmy pewni jej szczelności, lepiej ułożyć nową hydroizolację, złożoną z dwóch warstw papy podkładowej, termozgrzewalnej. Dopiero, gdy strop zostanie należycie zabezpieczony przed wilgocią - z wewnątrz domu i przed wodą opadową, można rozpocząć ocieplanie dachu.

Najlepiej zastosować polistyren ekstrudowany o wytrzymałości na ściskanie od 300 do 600 kPa. Jest on twardszy i odporniejszy na wilgoć od styropianu, a przy tym ma bardzo dobre właściwości termoizolacyjne. Grubość izolacji cieplnej nie powinna być mniejsza niż 15 cm. Płyty układa się jedno- lub dwuwarstwowo (wierzchnie z przesunięciem względem warstwy dolnej, najlepiej o połowę długości). W każdej z warstw płyty trzeba ułożyć tak, by ich krawędzie nie wypadały w jednej linii. Ocieplenia nie przykleja się (płyty z polistyrenu ekstrudowanego łączone są na wpusty lub półwpusty) lecz po położeniu geowłókniny dociąża materiałem nawierzchniowym. Płyty nie będą wtedy narażone na zgubne skutki siły ssącej wytwarzanej przez wiatr.

Gdy zamierzamy zbudować dach tarasowy, jako okładziny wykorzystujemy płytki betonowe. Mocujemy je bezpośrednio na odpowiednio wyprofilowanej warstwie żwiru (powinien to być żwir o drobniejszych ziarnach) lub za pomocą plastikowych podkładek na geowłókninie. Podkładki są dostępne w dwóch rodzajach - o stałej wysokości oraz wyposażone w regulację. Dobrym rozwiązaniem jest też ułożenie płytek z pewnym spadkiem, dzięki czemu przynajmniej część wody deszczowej będzie odprowadzana do wpustów bezpośrednio z poziomu nawierzchni.

Dachy płaskie o konstrukcji odwróconej wymagają szczególnej dbałości w wykonaniu obróbki detali dachowych, takich jak kominy, attyki i ściany. Należy przy tym pamiętać, że wierzchnią warstwę tych obróbek musi stanowić papa termozgrzewalna wierzchniego krycia. Nie powinno się stosować zamiennika w postaci papy podkładowej, gdyż promieniowanie UV może spowodować uszkodzenie jej struktury, a w wyniku tego punktowe przeciekanie konstrukcji.

Plusy dachu odwróconego:

1. Można go użytkować.

2. Nie wymaga paroizolacji.

3. Hydroizolacja nie jest narażona na uszkodzenia mechaniczne.

4. Czynniki atmosferyczne nie oddziałują bezpośrednio na warstwę hydroizolacji.

5. Warstwa termoizolacyjna jest łatwo dostępna w razie ewentualnej naprawy.

Minusy dachu odwróconego:

1. Jest droższy.

2. Trudniejszy w wykonaniu.

3. Mocno obciąża strop.

4. Do hydroizolacji trudniej się dostać, aby dokonać ewentualnych napraw.

5. Wymaga regularnej kontroli systemu odwadniającego.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Dom-kostka - renowacja dachu płaskiego