Elewacja - recepta na ładną elewację

Tekst: Iwona Mere
15.05.2013 , aktualizacja: 14.05.2013 17:11
A A A Drukuj
Współczesne domy bardzo często projektuje się na planie prostokąta krytego dwuspadowym dachem. O urodzie takiej bryły decydują właściwe proporcje dachu do parteru. Wysokość dachu powinna być zbliżona do wysokości kondygnacji

Współczesne domy bardzo często projektuje się na planie prostokąta krytego dwuspadowym dachem. O urodzie takiej bryły decydują właściwe proporcje dachu do parteru. Wysokość dachu powinna być zbliżona do wysokości kondygnacji (Fot. Rheinzink)

Choć dla komfortu życia w domu jednorodzinnym najważniejsza jest trwałość konstrukcji i funkcjonalność wnętrz, warto też poświęcić uwagę elewacjom. W końcu to one decydują o wyglądzie budynku.
W jakim stopniu wykończenie elewacji decyduje o urodzie domu? Czy warstwa, której zadaniem jest zabezpieczanie ścian zewnętrznych przed uszkodzeniami oraz przed wpływami atmosferycznymi, może przesądzić o estetycznej wartości obiektu? Odpowiedź będzie niejednoznaczna, bo z jednej strony - starannie wykończone i oprawione domostwa na większości odbiorców robią lepsze wrażenie niż potencjalnie piękna siedziba "w budowie" czy domagająca się remontu ruina ze śladami piękna, ale z drugiej - żadna elewacja nie jest w stanie w pełni zniwelować takich braków, jak złe proporcje czy nieudolnie zaprojektowana i niedostosowana do otoczenia bryła.

Jak kropka nad "i"

Niełatwo jest, zwłaszcza niewprawnemu obserwatorowi, docenić harmonijne ukształtowanie bryły, dobrze dobrane wzajemne proporcje ścian, dachów, otworów okiennych i drzwiowych, gdy na budynku widać jeszcze ślady "fastrygi": nierówności zapraw, rozmaite zacieki czy surowe mury z niewypełnionymi spoinami. Nie każdy potrafi w brzydkim kaczątku - budynku bez tynków i ozdobnych detali - dostrzec pięknego łabędzia.

To oczywiste i zrozumiałe. Dlatego wygląd elewacji jest tak istotny - zwłaszcza w ocenie przechodniów, sąsiadów i gości. A może też posłużyć (podobnie jak ubranie) podkreśleniu atutów sylwetki oraz zamaskowaniu rozmaitych drobnych defektów.

Pamiętajmy jednak, że ładny dom to nie tylko ładne elewacje. Dlatego kiedy zapadają takie ważne decyzje, jak wybór projektu domu, planowanie rozbudowy czy remontu budynku itp., nie należy przesadnie skupiać się na zabiegach stylizacyjnych. Choć pracownie kuszą kolorowymi wizualizacjami domów pełnymi detali odwzorowywanych z niemal fotograficzną dokładnością, zawsze powinno się zacząć od satysfakcjonującego programu funkcjonalnego oraz zgrabnej, logicznie ukształtowanej formy budynku. Nie oznacza to wcale lekceważenia dla atrakcyjnej powierzchowności! Po prostu znacznie korzystniej dopasować sposób wykończenia do porządnie skonstruowanej bryły niż tuszować nim pomijane wcześniej niedostatki kiepskiego projektu. Proporcjonalny, zgrabny dom znacznie łatwiej "ozdobić" niż jego nieforemnego sąsiada.

Zwróćmy jednak uwagę na to, że odpowiednie modelowanie elewacji pozwala niejednokrotnie w wielce udany sposób ukryć niekorzystne proporcje budynku. Żeby wizualnie wysmuklić bryłę domu, "ubiera się" ją w wertykalne podziały. Jeśli chcemy, by wydawał się rozleglejszy i niższy, wszelkie zdobienia powinny mieć układ horyzontalny. Często, by poprawić proporcje, wystarczy jeden mocny pas podwyższonego cokołu lub też boniowanie, czyli dekoracyjne żłobienie w tynku poziomych lub pionowych rowków, które tworzą efektowne podziały. Innym razem przydadzą się rozmaite profile i gzymsy rozmieszczone na odpowiednich wysokościach, wieńczące okna i podkreślające strefę wejścia.

Elewacja - część projektu

Decyzję o rodzaju elewacji, zdobiących ją detalach i kolorystyce architekt powinien podjąć na etapie projektowania domu. Z pakietem zawierającym dokumentację projektową budynku powinniśmy otrzymać również propozycje wykończenia bryły, wraz z rozrysowanymi trudniejszymi detalami. Bez zgody architekta oraz władz wydających pozwolenie na budowę nie należy zatem dokonywać potem żadnych zmian.

Dojście do porozumienia w kwestii wykończenia elewacji wydaje się najprostsze, jeśli projekt jest przygotowywany na indywidualne zamówienie. Powstaje on wtedy w konkretnym otoczeniu i zadaniem architekta jest między innymi ukształtowanie właściwych relacji domu z otoczeniem. A praca nad projektem może trwać aż do momentu znalezienia rozwiązań zgodnych ze sztuką budowlaną oraz odpowiadających inwestorskim gustom.

Jeśli jest to projekt gotowy, częstokroć mamy do wyboru różne wariantowe wykończenia, proponowane przez architektów. Pozwalają one w prosty sposób nadawać typowym domom indywidualny charakter oraz wpasowywać je w istniejącą zabudowę. Dobrze, jeśli w wyborze najodpowiedniejszego rozwiązania pomoże nam specjalista dokonujący adaptacji projektu, ponieważ podobnie jak w projekcie indywidualnym sposób wykończenia elewacji powinien:

- pasować do formy domu,

- budować dobrosąsiedzkie relacje z otoczeniem, bo ładu w najbliższym otoczeniu nie da się zaprowadzić metodami administracyjnymi, bez naszego udziału, a zbyt wielkie zróżnicowanie architektury szczególnie razi w zwartej zabudowie;

- odzwierciedlać estetyczne upodobania projektantów i inwestorów (rozmaite mody warto przy tym traktować z pewnym dystansem);

- spełniać wymogi ekonomiczne i techniczne (możliwości są w tym względzie niemal nieograniczone, ale warto rozważać przede wszystkim rozwiązania dobrze sprawdzone).

Cokół jak eleganckie buty

Szczególnie narażone na uszkodzenia mechaniczne, ekspansję roślinności oraz niszczące działanie deszczu i śniegu są dolne fragmenty elewacji, czyli cokół. Stanowi on zwykle odrębną część ściany (optymalnie wys. ok. 0,5 m, w domach z piwnicami sięga z reguły do wysokości stropu nad piwnicą). Do wykańczania cokołu przeznaczone są specjalne tynki, chętnie jednak stosuje się też inne materiały: okładziny ceramiczne, betonowe bądź kamienne (ale nie może to być marmur).

Za praktyczne uchodzą ciemne cokoły. Faktycznie, dom optycznie zyskuje solidną podstawę, jeżeli ściany są jaśniejsze niż cokół, ale uwaga: zbyt duży kontrast nie przydaje domostwu urody (podobnie jak czarne pantofle nie stanowią najelegantszego uzupełnienia jasnej sukni).

Elewacje a rodzaj ściany

W każdym domu elewacje można wykończyć najbardziej wyszukanym sposobem, ale na poszczególnych rodzajach ścian najlepiej sprawdzają się następujące rozwiązania:

- na jednowarstwowych, których nie trzeba ocieplać - tynki tradycyjne, a jeżeli ściana jest bardzo gładka oraz równa (np. wykonana z betonu komórkowego) także tynki cienkowarstwowe. Można również położyć płytki elewacyjne, zwłaszcza w dolnej, cokołowej części ściany;

Zobacz także
  • Elewacja - recepta na ładną elewację rjelonek 30.01.10, 18:53

    Wykonujemy elewacje z kamieniawww.kamieniarka.e-biznes.orgtel. 660-545-724»

  • Elewacja - recepta na ładną elewację czerwono_czarny 20.06.14, 11:24

    Mi się podobają elewacje kamienne więc na taką się zdecydowałem. Kupiłem kamień wraz z usługą montażu w firmie mm dom i ogród i mam teraz najlepiej wyglądający dom w okolicy. Niebanalna »

Materiały budowlane

Znajdź produkty z oferty producentów materiałów budowlanych

PRZED DECYZJĄ
BUDOWA i REMONT
INSTALACJE
WNĘTRZA
WYKOŃCZENIE
KONTAKT Z REDAKCJĄ
  • ul. Czerska 8/10
  • 00-732 Warszawa
  • ladnydom@agora.pl