Współczesne domy mają bardzo zróżnicowane formy - od mocno zakotwiczonych w tradycji rozłożystych siedzib ze stromymi dachami, aż po ekspresyjne, rzeźbiarskie kompozycje prostych, geometrycznych brył.

Z jednej strony nowe materiały i technologie zapewniają architektom coraz większą swobodę kształtowania budynków (niemal wbrew grawitacji). Z drugiej - względy ekonomiczne, a także wzrastająca świadomość ekologiczna sprawiają, że zainteresowaniem cieszą się domy energooszczędne: o zwartych, zdyscyplinowanych bryłach, korzystające z alternatywnych źródeł ogrzewania, jak najmniej uciążliwe dla środowiska.

Nie wszystkie elementy i detale tradycyjnych siedzib równie dobrze sprawdzają się w nowych warunkach, dopasowując się do zmieniających się gustów, potrzeb, a także możliwości technicznych. Część odchodzi do lamusa historii, inne ulegają przekształceniom, ale są i takie, które dopiero dziś prezentują pełną gamę możliwości.

Choćby wykusz Ten zdaje się tylko korzystać na zmianach. Nie zastąpiły go nowoczesne okna, choć potrafią ochronić wnętrza nie tylko przed chłodem, ale też nadmiernym nasłonecznieniem, włamaniem itp. Nie zaszkodziła mu nawet moda na budynki o maksymalnie uproszczonej formie. Okazuje się, że jeden dobrze dobrany dodatek doskonale dynamizuje ascetyczną bryłę. Podobnie uniwersalną rolę odgrywają wnęki i nisze, dzięki którym da się ożywić duże płaszczyzny ścian, uporządkować elewacje, a także zapewnić tyleż dyskretną, co skuteczną osłonę otworom okiennym lub drzwiowym.

We wnętrzach dominują prostota, konsekwencja oraz jednorodność. Siedziby o klarownej i niezbyt skomplikowanej strukturze (zewnętrznej i wewnętrznej) są coraz sprawniej zorganizowanymi i komfortowymi "maszynami do mieszkania". Wykorzystuje się w nich do maksimum całą wzniesioną kubaturę. Coraz rzadziej spotyka się natomiast domostwa z tradycyjnym zapleczem: piwnicami czy strychem (poddaszem nieużytkowym). Aby takie budynki mogły dobrze funkcjonować, między główne pomieszczenia trzeba wpleść różne gospodarcze i magazynowe powierzchnie (kiedyś umieszczane w niepełnowartościowych rejonach domu: w podpiwniczeniu, pod skosami dachu). Ponieważ trudno lekką ręką przykrawać pokoje na głównych poziomach i ograniczać ich metraż na rzecz pośledniejszych obszarów (schowków, garderób, spiżarni itp. nieefektownych acz przydatnych dodatków), w sukurs przychodzą często rozmaite wnęki i nisze ułatwiające ukrycie niezbyt urodziwego, choć niezbędnego współczesnej siedzibie, zaplecza.

Warto zwrócić uwagę na takie rozwiązania wyznaczające "trzecią drogę" między dwoma skrajnościami. Wzór: zamiast osobnego pomieszczenia (np. garderoby) lub wolno stojącego, zwalistego mebla (szafy) - wnęka na szafę garderobianą, która łatwo zniknie w ścianie, nie zagracając wnętrza.



Czytaj także inne artykuły o elewacjach i ścianach z cyklu ABC dobrego domu:

Elewacje - ryzality, wykusze, wnęki i nisze - ABC dobrego domu

Ściany wewnętrzne, czyli jak uzyskać więcej miejsca - ABC dobrego domu

Ściany - funkcjonalne wnęki- ABC dobrego domu