Od marca 2009 roku istnieją dwie drogi, dzięki którym spadkobiercy poświadczają swoje prawa: sądowa i notarialna. Obecnie spadkobiercy zamiast składać w sądzie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, mogą udać się do notariusza i uzyskać akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego albo testamentowego. Notarialne poświadczenie dziedziczenia dotyczyć może wyłącznie tych spadków, które zostały otwarte od dnia 1 lipca 1984 r. (otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy).

Wizyta u notariusza

Pierwszym krokiem będzie telefoniczne lub osobiste ustalenie terminu wizyty i poinformowanie notariusza, jakiego rodzaju czynności chcemy dokonać. Przed spotkaniem należy dostarczyć notariuszowi niezbędne dokumenty:

- odpis aktu zgonu spadkodawcy;

- odpisy aktów urodzenia spadkobierców, a w przypadku żony i zamężnych córek dodatkowo odpisy aktów małżeństwa;

- kserokopie dowodów osobistych (oryginały należy zabrać do notariusza);

- testament, jeśli spadkodawca taki pozostawił.

Celowym jest, aby u notariusza pojawić się nie wcześniej, niż po upływie 6 miesięcy od dnia śmierci spadkodawcy. Jeśli bowiem zjawimy się u notariusza przed tym terminem, wówczas będzie on mógł wystawić akt poświadczenia dziedziczenia tylko pod warunkiem, że wszyscy spadkobiercy złożą oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. A takie oświadczenie złożone u notariusza zwiększa koszty - taksa notarialna za każde oświadczenie wynosi 50 zł. Jeśli zaś od dnia śmierci spadkodawcy upłynęło 6 miesięcy, złożenie takich oświadczeń nie jest konieczne.

Protokół dziedziczenia

Po dostarczeniu wszystkich dokumentów i osobistym stawieniu się wszystkich spadkobierców, notariusz sporządza protokół dziedziczenia. Poucza jednocześnie spadkobierców o obowiązku ujawnienia okoliczności objętych treścią protokołu oraz o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń.

Protokół w swej treści zawiera:

- zgodne żądanie poświadczenia dziedziczenia złożone przez spadkobierców;

- oświadczenia spadkobierców o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączyłyby znanych spadkobierców, a także o ewentualnych testamentach spadkodawcy;

- oświadczenie, że w odniesieniu do spadku nie zostało wcześniej wydane postanowienie o stwierdzeniu jego nabycia i nie toczy się postępowanie w tej sprawie, ani nie został już sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia;

- gdy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne - oświadczenie, który z wymienionych spadkobierców spełnia warunki, by je odziedziczyć;

- zapewnienia, czy były składane oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (dotyczy zgłoszenia się przed upływem 6 miesięcy od dnia śmierci spadkodawcy);

- oświadczenia, czy zostało wydane orzeczenie dotyczące niegodności dziedziczenia lub były zawierane umowy z przyszłym spadkodawcą, co do zrzeczenia się dziedziczenia po nim;

- oświadczenie spadkobierców, że nie zachodzi żadna z przesłanek wykluczających poświadczenie dziedziczenia u notariusza (na przykład majątek znajdujący się za granicą).

Do protokołu dołączany jest odpis aktu zgonu spadkodawcy.

Przy okazji sporządzania protokołu notariusz może otworzyć i ogłosić złożony u niego testament, jeżeli nie zrobiono tego wcześniej, sporządzając z tego odrębny protokół.

1 2  następne »