Ocieplenie od strony piwnicy

Jan Wrześniak

W wielu starych domach strop nad nieogrzewaną piwnicą nie jest ocieplony. Układając w tym miejscu izolację termiczną, nie tylko ograniczymy ucieczkę ciepła z domu i zmniejszymy koszty jego ogrzewania, ale też będzie nam cieplej w stopy.

Nieocieplony strop nad nieogrzewaną piwnicą
Nieocieplony strop nad nieogrzewaną piwnicą
Fot. Katarzyna Wangin
Mało dziś powstaje domów jednorodzinnych z piwnicami - jedynie około 10%. Taka podziemna kondygnacja po prostu nie jest już potrzebna. Można ją więc zaliczyć do kosztownych przeżytków sprzed dwudziestu lat.

Wciąż jednak wiele jest starych domów, które mają nieogrzewaną piwnicę. Niewielu ich właścicieli zastanawia się nad tym, jaki ma to wpływ na koszty ogrzewania. Dlatego większość z tych domów, nawet po ociepleniu ścian zewnętrznych i dachu oraz wymianie okien na nowe, pozostaje zimna. Ciepło ucieka bowiem nie tylko do góry, ale też w dół, do piwnicy, a stamtąd do gruntu.

Wynikające z tego straty mogą stanowić 20% wszystkich strat ciepła w domu. W ten sposób marnowana jest kosztowna energia, a mieszkańcy narażeni są na stały dyskomfort termiczny w niedogrzanych wnętrzach. Bezpośrednią przyczyną tego stanu jest zbyt duża różnica temperatur pomiędzy powietrzem a powierzchnią stropu. Zimna podłoga, mimo że ogrzewanie działa poprawnie, wywołuje uczucie chłodu.

Gdy więc pod domem usytuowana jest nieogrzewana piwnica, najlepiej było- by ją ocieplić w całości. Jest to jednak przedsięwzięcie bardzo kosztowne. Dlatego koniecznie powinno się ją oddzielić odpowiednią warstwą izolacji termicznej od znajdujących się powyżej ciepłych pomieszczeń parteru.

Miejsce na ocieplenie

Dobrze ocieplony strop nad piwnicą sprawi, że wnętrza parteru będą cieplejsze, a piwnica pozostanie miejscem chłodnym, które wciąż może służyć jako skład opału lub spiżarnia.

Materiał izolacji termicznej można ułożyć na dwa sposoby.

Od dołu. To najlepsze rozwiązanie w polskich warunkach klimatycznych, o ile pozwala na nie wysokość piwnicy. Strop jest ocieplony od zewnątrz, czyli od strony zimniejszej. Sposób ten pozwala również łatwo wyeliminować mostki cieplne, czyli miejsca, przez które ciepło ucieka z domu najszybciej. Dość ważne jest też to, że prace ociepleniowe są łatwe do wykonania i prowadzone jedynie w piwnicy.

Jeśli ściany piwnic nie są ocieplone, po zaizolowaniu stropu między parterem a piwnicą, trzeba jeszcze ocieplić wieniec od strony wewnętrznej i przedłużyć izolację termiczną ścian parteru co najmniej 50 cm poniżej stropu nad piwnicą.

Uwaga! Najlepiej byłoby ocieplić ściany piwnic w całości od zewnątrz. Jest to jednak bardzo kosztowne i wymaga niebezpiecznego dla budynku odkopywania ścian podziemnych. Z tego powodu takie prace remontowe muszą odbywać się pod nadzorem konstruktora.

Od góry. Piwnicę można również odizolować od reszty domu, układając warstwę ocieplenia na stropie. To dużo bardziej skomplikowane przedsięwzięcie, niż ocieplenie od spodu. Wymaga bowiem wyłączenia na czas remontu wszystkich pomieszczeń parteru z użytkowania.

Minusem tego rozwiązania jest również zmniejszenie wysokości pomieszczeń mieszkalnych o grubość ocieplenia, nowej wylewki i warstw wykończeniowych. Dlatego rozwiązanie to warto wziąć pod uwagę tylko wtedy, gdy planowany jest generalny remont całego domu.

Materiał izolacji termicznej

W nieogrzewanej piwnicy temperatura będzie wynosić około 5-15°C, w zależności od tego, czy i w jaki sposób są zaizolowane termicznie zewnętrzne ściany piwnicy, a także od skuteczności wentylacji i izolacyjności stropu nad piwnicą. Dlatego grubość warstwy izolacji cieplnej nie powinna być mniejsza niż 10 cm.

Przy podejmowaniu decyzji o ociepleniu stropu, koniecznie trzeba pamiętać, że warstwa izolacji termicznej zmniejszy wysokość piwnicy. Dlatego wybierając materiał ocieplenia pamiętajmy, że im mniejszy będzie współczynnik przewodzenia ciepła x (lambda) dla izolacji, tym mniejszą grubość ocieplenia możemy zastosować.

Styropian Jego współczynnik przewodzenia ciepła x wynosi od 0,031 do 0,042 W/(mK). Zaletą styropianu jest nasiąkliwość poniżej 2%, co pozwala wykorzystywać go w miejscach szczególnie narażonych na zawilgocenie. Nie wchłania wody, a w kontakcie z nią nie gnije i nie zmieniają się jego właściwości izolacyjne.

Najlepiej jest zastosować płyty odmiany EPS 100. Do ocieplania stropu nad piwnicą od dołu można również zastosować styropian wykończony płytą wiórową. Wtedy jego powierzchni nie trzeba pokrywać tynkiem.

Wełna mineralna Ma niski współczynnik przewodzenia ciepła x - wynosi on od 0,030 do 0,045 W/(mK). Do ocieplenia piwnic poleca się twarde płyty z wełny skalnej o podwyższonych właściwościach hydrofobowych, których włókna nie chłoną wilgoci z powietrza. Płyty mogą mieć utwardzoną warstwę wierzchnią, lub być wykończone jednostronnie siatką z drutu albo też folią aluminiową. Sprężysta warstwa spodnia dokładnie przylega do podłoża, więc nie powstaną mostki termiczne, a warstwa wierzchnia jest twarda, dzięki czemu stanowi dobre podłoże do układania tynku.

Ocieplenie styropianem

Płyty styropianowe mocuje się bezpośrednio do suchej i oczyszczonej powierzchni stropu odpowiednim klejem lub wodorozpuszczalnym lepikiem asfaltowym (bez rozpuszczalników organicznych, które mogłyby powodować ich zniszczenie). Ważne jest, by klej dokładnie pokrywał całą powierzchnię płyt; nie można zostawić pod nimi wolnych przestrzeni (na styku ze ścianą zewnętrzną).

Najłatwiej jest układać jedną warstwę płyt styropianowych z prostymi krawędziami. Można użyć płyt z krawędziami wyfrezowanymi na pióro i wpust. Ich połączenia są szczelniejsze, ale nie ma takiej potrzeby.

Po przyklejeniu, płyty ocieplenia można po prostu pozostawić lub je wykończyć. Wtedy układa się na nich siatkę zbrojącą i pokrywa je tynkiem cienkowarstwowym.

Ocieplenie wełną mineralną

Jest zdecydowanie trudniejsze niż ocieplenie styropianem. Jeśli jest ona układana od dołu, do stropu mocuje się profile metalowe o przekroju C, a między nimi umieszcza płyty wełny mineralnej. Można też zamocować wodoodporne płyty gipsowo-kartonowe, a przestrzeń pomiędzy nimi a stropem wypełnić wełną.

Sposób ocieplenia od góry w dużym stopniu zależy od wykończenia posadzki parteru. Gdy jest nią podłoga na legarach, można ją zdemontować i ułożyć wełnę między legarami. Jeśli posadzka jest układana bezpośrednio na stropie, konieczne jest jej usunięcie i wykonanie podłogi na legarach. Na stropie układa się legary o wysokości zależnej od grubości ocieplenia. Przestrzeń między nimi wypełnia się wełną mineralną. Dopiero wtedy mocuje się deski lub płyty wiórowe, a na nich układa dowolną posadzkę.

Dowody na zatrzymanie ciepła

Aby sprawdzić jakość wykonanego ocieplenia stropu, warto zrobić badanie termowizyjne. Przeprowadza się je za pomocą kamery termowizyjnej. Jest to specjalne urządzenie, które umożliwia wykrycie wszystkich miejsc, przez które ucieka ciepło z wnętrza domu. Badanie polega na porównaniu temperatury powierzchni elementów konstrukcji budynku.

Zdjęcia wykonane kamerą termowizyjną nazywa się termogramami. Obnażają one wszelkie niedociągnięcia i błędy wykonawcze, które potem skutkują wzmożoną ucieczką ciepła z budynku. Pomiary termowizyjne pozwalają wskazać wady izolacji cieplnej - najczęściej okazują się nimi przerwy pomiędzy płytami styropianu lub wełny mineralnej, lub ich niewłaściwe ułożenie. Na termogramie wykonanym od zewnątrz takie miejsca są widoczne jako cieplejsze - przez nie ucieka ciepło.

Badanie termowizyjne dobrze jest przeprowadzić przed ociepleniem stropu. Przy okazji można również sprawdzić jakość wcześniej przeprowadzonych prac termo- modernizacyjnych.

Zyski z izolacji stropu nad piwnicą

W większości istniejących budynków strop nad piwnicą nie jest ocieplony lub jest ocieplony niewystarczająco. Jego współczynnik przenikania ciepła U wynosi około 1,1-1,3 W/(m2K), a zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami nie powinien być większy niż 0,6 W/(m2K). Trudno sobie wyobrazić, jak dużo ciepła ucieka do zimnej piwnicy, a stamtąd do gruntu. Najlepiej więc to prześledzić na przykładzie.

Załóżmy, ze mamy podpiwniczony dom z użytkowym poddaszem o powierzchni w obrysie ścian zewnętrznych 180 m2, czyli o około 150-160 m2 powierzchni użytkowej. Strop nad piwnicą ma powierzchnię 76 m2, a jego wartość współczynnika U wynosi 1,2 W/(m2K). Ilość energii traconej rocznie przez taki strop to 8551 kWh. Zapłacimy za nią 2140 zł (przy ogrzewaniu gazem), 856 zł (przy ogrzewaniu ekogroszkiem), 3851 zł (przy ogrzewaniu olejem opałowym).

Po ociepleniu warstwą styropianu o grubości 10 cm, strop ten będzie miał współczynnik U równy 0,29 W/(m2K). Ilość energii traconej rocznie wyniesie tylko 2058 kWh. Jej koszt wyniesie: 515 zł (za gaz), 206 zł (za ekogroszek) i 926 zł (za olej opałowy).

Konieczne po ociepleniu stropu

Po ociepleniu stropu nad nieogrzewaną piwnicą będzie w niej chłodniej o kilka stopni. Temperatura nie powinna jednak spaść poniżej 5°C. Mimo to, warto zaizolować specjalnymi otulinami przewody wentylacji mechanicznej, przewód do kominka, instalację centralnego ogrzewania i rury, którymi przepływa ciepła woda.

By zmniejszyć straty ciepła uciekającego, warto dodatkowo zamontować szczelne i ciepłe drzwi zamykające wejście prowadzące do piwnicy.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Ocieplenie od strony piwnicy