Diody led w holach i korytarzach

Andrzej Wiśniewski, Politechnika Warszawska

Diody elektroluminescencyjne (LED) należą do najnowocześniejszych i najoszczędniejszych źródeł światła. Nic dziwnego, że coraz częściej szukamy dla nich zastosowania w naszych domach. Zalety oświetlenia diodowego warto wykorzystać na przykład w korytarzach i na schodach.

oprawa led, oświetlenie led
Stylowa lamperia z diodami LED wbudowanymi w w ściany.
Fot. Skoff
Problem z korytarzami i schodami najczęściej polega na tym, że są one pozbawione naturalnego światła. Poruszanie się po nich w półmroku lub - nocą - po ciemku, nie jest bezpieczne. Najwygodniej byłoby więc pozostawienie włączonego oświetlenia przez całą noc, a w niektórych sytuacjach - także w dzień. To trudne, przede wszystkim ze względów ekonomicznych, bo koszt oświetlenia domu to znacząca pozycja w rachunkach za prąd.

Rozwiązaniem, które warto rozważyć, jest zastosowanie diod elektroluminescencyjnych. Mogą one być używane zarówno w oświetleniu ogólnym (sufitowe plafony, kinkiety rozmieszczone na ścianach), jak również jako oświetlenie komunikacyjne - zamontowane w ścianach reflektorki, umieszczone kilkanaście centymetrów nad podłogą lub nad stopniami schodów.

Oświetlenie LED możemy zastosować w dwojaki sposób.

Lampy LED. To zamienniki tradycyjnych żarówek, które pasują do wszystkich rodzajów opraw. Zastąpienie tradycyjnych żarówek lampami LED daje duże oszczędności w zużyciu energii elektrycznej. Zyskiem jest też bardzo duża żywotność lamp diodowych.

Oprawy LED. Mają wbudowane diodowe źródła światła i są alternatywą dla opraw (kinkietów, plafonów, reflektorków do zabudowy podtynkowej czy w płytach gipsowo-kartonowych), wykorzystujących żarówki halogenowe i świetlówki.

Diody LED zamiast żarówek

Lampy LED mogą być stosowane zamiast tradycyjnych żarówek; jest to najprostszy sposób modernizacji oświetlenia, który nie wymaga innych nakładów inwestycyjnych oprócz kupna "żarówek" z diodami LED.

Zalety zastosowania. Lampy LED mogą być używane jako bezpośrednie zamienniki tradycyjnych żarówek we wszystkich oprawach oświetleniowych - także, jako energooszczędne zamienniki popularnych żarówek reflektorowych i halogenów reflektorowych zasilanych napięciem sieciowym 230 V. Oferowane są bowiem z typowymi trzonkami E14 i E27 oraz MR11, MR16, GU10.

Jako główne zalety lamp diodowych, trzeba wymienić trwałość, wynoszącą od 25000 do 35000 godzin (czyli nawet 35 razy większą niż mają tradycyjne żarówki) oraz wysoką skuteczność świetlną, co oznacza, że wytwarzają duże ilości światła przy niewielkim poborze mocy. Przy zamianie tradycyjnych żarówek reflektorowych na lampy LED, można liczyć na wysokie oszczędności w zużyciu energii elektrycznej, które mogą sięgać nawet 80% w porównaniu do tradycyjnych żarówek, przy zachowaniu tego samego poziomu natężenia oświetlenia.

Lampy diodowe generują światło o różnych barwach: białej, niebieskiej, zielonej, czerwonej i żółtej. Oferowane są również w wersji automatycznie zmieniającej kolory.

Wytwarzane przez lampy LED białe światło ma bardzo wysoki wskaźnik oddawania barw (Ra>80), dzięki czemu w ich świetle kolory wyglądają naturalnie. Brak promieniowania nadfioletowego i podczerwonego w świetle sprawia, że oświetlane przez nie przedmioty nie nagrzewają się, a ich barwy nie blakną.

Koszty użytkowania. Prosta zamiana źródeł światła daje duże korzyści w postaci obniżenia rachunków za prąd, przy zachowaniu takich samych ilościowych i jakościowych cech oświetlenia. Koszty wyliczyliśmy dla pojedynczej lampy żarowej (tradycyjnej żarówki) i lampy diodowej, przy założeniu, że czas eksploatacji oświetlenia wynosi 3000 godzin rocznie, a cena 1 kWh energii elektrycznej to 0,50 zł.



Oprawy LED

Nowoczesne systemy opraw LED są stosowane coraz częściej w oświetleniu domowym. Każda z nich wyposażona jest w efektywne moduły diodowe, które zapewniają wysoką skuteczność świetlną (liczbę luksów wytwarzanych z jednego wata energii), długą trwałość oraz światło o wysokim ogólnym wskaźniku oddawania barw.

Zasilanie. Zastosowane w oprawach diody LED wymagają obniżonego stałego napięcia (na przykład 12 V lub 24 V) lub stabilizacji prądowej - wówczas oprawa wyposażona jest w wewnętrzny zasilacz, dzięki czemu można ją podłączyć bezpo- średnio do sieci zasilającej 230 V.

Na rynku dostępne są także modele przystosowane do zasilania napięciem sieciowym. Sprawdzają się one w sytuacjach, gdy nie mamy możliwości wykonania modyfikacji instalacji lub brakuje miejsca do umieszczenia zasilacza. Niemniej, za najbezpieczniejsze rozwiązanie oświetleniowe należy uznać oprawy na napięcie 12 V lub 24 V.

Typy opraw. Wykonane są zwykle w wersji downlight (ze światłem skierowanym w dół) i są energooszczędną alternatywą dla tradycyjnych opraw oświetleniowych do żarówek halogenowych i świetlówek jednotrzonkowych.

Wybierając oprawę, zwracajmy uwagę nie tylko na jej urodę czy sposób zasilania, ale też na preferowaną temperaturę barwową (światło zimne/ciepłe) oraz kąt rozsyłu strumienia świetlnego (skupiony, punktowy lub rozproszony).

Koszty użytkowania. Do porównania wybraliśmy korytarz o wymiarach 8 × 2 m i wysokości 2,5 m. Wykonaliśmy przykładowe obliczenia projektowe, w których założeniem było osiągnięcie wymaganego średniego poziomu natężenia oświetlenia - 100 lx (luksów) na płaszczyźnie podłogi.

Do obliczeń przyjęliśmy, że korytarz zostanie oświetlony oprawami typu downlight, ze świetlówkami jednotrzonkowymi (kompaktowymi) o mocy 18 W i 26 W oraz oprawami downlight LED o mocy 20 W każda.



Z wyników obliczeń wynika, że zastosowanie opraw oświetleniowych LED zamiast standardowych opraw ze świetlówkami zarówno o mocy 18 W, jak i 26 W, umożliwia znaczą redukcję poboru mocy oświetlenia - nawet o 1/4. Oznacza to znaczne zredukowanie kosztów jego eksploatacji.

We wszystkich wariantach osiągnęliśmy natężenie oświetlenia przewyższające założone 100 lx. Co ciekawe, natężenie światła opraw LED jest identyczne z natężeniem światła generowanego przez świetlówki o wyższej mocy.

Warto podkreślić, że zastąpienie standardowych "downligh-tów" oprawami LED nie powoduje jednoczesnego pogorszenia jakości i skuteczności oświetlenia.

Dodatkowe korzyści. W oprawach LED, zwłaszcza tych przeznaczonych do oświetlenia orientacyjnego (prowadzącego na przykład przez hol), stosowane są wbudowane na stałe źródła światła. Oznacza to, że w takich lampach nie wymienia się "żarówek". Biorąc pod uwagę żywotność diod - nie ma takiej potrzeby. Tym bardziej, że diody nie przepalają się tak, jak typowe żarówki, ale z czasem wytwarzają mniej światła.

Niektóre oprawy LED mają wbudowane czujniki ruchu, dzięki którym włączają się, gdy ktoś wejdzie w ich zasięg i wyłączają, kiedy światło przestaje być potrzebne.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Diody led w holach i korytarzach