Przycinanie drzew i krzewów przed wiosną

Alicja Gawryś, Tadeusz Krzyżanowski

Przycinanie drzew i krzewów to ważny zabieg pielęgnacyjny, wpływający na wygląd, zdrowie i obfitość kwitnienia roślin. Do przycinania gałęzi większości roślin ogrodowych najlepiej przystąpić, gdy są jeszcze w okresie zimowego spoczynku.

przycinanie drzew
Jeśli nie ma dużych mrozów drzewa i krzewy można przycinać w styczniu i lutym
Fot. Shutterstock.com/LithiumPhoto
Dla niektórych gatunków ozdobnych i owocowych zimowy termin cięcia jest korzystniejszy niż wczesnowiosenny. Dzięki temu unika się bowiem wyciekania żywicy z ran sosny czy świerka, soku z orzecha, brzozy i winorośli. Drzewa te, przycięte zbyt późno, będą długo "płakać".

Rozpoczynanie przycinania drzew i krzewów w tym terminie ma też tę zaletę, że pozwala uniknąć spiętrzenia wiosennych prac ogrodowych. Do plusów trzeba też zaliczyć to, że gdy na gałęziach nie ma liści, łatwiej ocenić, które gałęzie nadają się do usunięcia, a które lepiej zostawić, by drzewo zachowało odpowiednią sylwetkę.

Po co przycina się drzewa i krzewy?

Niektóre drzewa i krzewy zachowują ładną formę bez konieczności ingerowania w ich pokrój. Są to jednak wyjątki, bo ogromna większość rozrasta się w ogrodach ponad miarę. Cięcie jest jedyną metodą, która pozwala temu zapobiec.

Młode rośliny najlepiej przyciąć tuż po posadzeniu, skracając wszystkie pędy mniej więcej o 1/3 długości. W ten sposób uformujemy je, a przy okazji pobudzimy do rozgałęziania się i rozkrzewiania. Starszym okazom trzeba natomiast przycinać gałęzie zbyt długie, nie deformując jednocześnie roślin. Corocznie usuwamy też gałęzie chore, suche i nadłamane, a także pędy krzyżujące się albo nadmiernie zagęszczające wnętrze krzewu. Wycinamy też pionowo rosnące pędy wybijające z pnia i konarów drzew owocowych (zwie się je wilkami).

Kiedy przycinać rośliny?

Najlepiej prześwietlać rośliny zanim jeszcze ukażą się liście. Jeśli nie ma dużych mrozów, przycinanie drzew i krzewów można przeprowadzać w styczniu i lutym. Gdy zima trzyma, lepiej poczekać aż mróz zelżeje. Odpowiednią porą na zabiegi są dni bez deszczu, z temperaturą powyżej zera. Zbyt późne przycinanie osłabia roślinę i spowalnia jej rozwój. Pamiętajmy, że pąki rozwijają się, gdy na wiosnę do gałęzi i pędów napływają soki i zaczynają w nich krążyć.

Jeśli jednak nie przeprowadziliśmy przycinania drzew i krzewów w lutym lub marcu, niekoniecznie będzie błędem, jeśli zabierzemy się do tego później. W myśl zasady, że lepiej późno niż wcale, kilka gałęzi możemy wyciąć nawet latem.

Jak przycinać drzewa i krzewy?

Cięcie roślin jest czasochłonne, bo generalna zasada brzmi: lepiej uciąć mniej niż za dużo. Większość czasu zajmuje więc przyglądanie się roślinie, a tylko 1/4 pracy polega na usuwaniu pędów czy gałęzi. Warto czasem odgiąć gałąź i popatrzeć, jak roślina będzie wyglądała bez niej. Jeśli źle - lepiej zrezygnować. Musimy mieć też czas na sprzątanie bałaganu powstałego po przycinaniu.

Przystępując do przycinania drzew i krzewów, powinniśmy wiedzieć, jaki efekt chcemy osiągnąć. Poprzez cięcie sekatorem można bowiem nie tylko przerzedzać, ale i zagęszczać, formować albo nadawać roślinie naturalny wygląd. Przyda się więc wyobraźnia przestrzenna.

Dobra wiadomość dla początkujących jest taka, że bardzo trudno uśmiercić roślinę złym cięciem. Większość gatunków (zwłaszcza liściastych) dobrze znosi nawet zbyt intensywne i nieumiejętne przycinanie. Przez jakiś czas rośliny mogą oczywiście źle wyglądać, ale nowe przyrosty rychło zasłonią to, co popsuliśmy.

Gatunki kwitnące. Jeśli mamy w ogrodzie pięknie kwitnące okazy, to przed sięgnięciem po sekator musimy wiedzieć, kiedy jest ich pora kwitnienia. Jeśli przytniemy roślinę w nieodpowiednim czasie, przeżyje ten zabieg, ale prawdopodobnie w następnym sezonie nie zakwitnie. Ogólnie można przyjąć, że drzewa i krzewy, które zakwitają przed końcem czerwca, przycinamy tuż po zakończeniu kwitnienia. Gatunki, które kwitną latem i jesienią, wytwarzają pąki kwiatowe wiosną (pięciornik, śnieguliczka, krzewuszka, róża, budleja, ketmia syryjska), przycinamy je zatem w lutym lub marcu, zanim je zawiążą.

Drzewa iglaste. Można je przycinać o każdej porze roku, ale nie wszystkie gatunki się do tego nadają. Sosny, świerki i jodły tniemy tylko w wyjątkowych sytuacjach, na przykład usuwając chore lub zawadzające gałęzie. U jałowców (zwłaszcza odmian płożących się i krzaczastych) cięcie jest konieczne, gdyż silnie rozrastając się zagłuszą żyjące po sąsiedzku rośliny.

Cisy i większość żywotników dobrze znoszą skracanie pędów i ładnie się potem zagęszczają, zupełnie nieźle reagują na ten zabieg także cyprysiki.

Krzewy owocowe. Dzięki formowaniu, rośliny te obficiej kwitną i owocują. Najlepiej przycinać je w lutym lub na początku marca. Pędy posadzonych jesienią krzaczków skraca się dość mocno, aby się rozkrzewiły. Starsze okazy prześwietla się, by dojrzewającym owocom zapewnić lepszy dostęp światła. Należy też usuwać suche, chore i cienkie gałęzie.

Poszczególne gatunki krzewów tnie się na różne sposoby, zależnie od charakteru ich wzrostu i miejsca zawiązywania się pąków kwiatowych.

Jakich roślin nie przycinać zimą?

Zimą nie przycinamy:

- Gatunków wrażliwych na mróz. Należą do nich: berberys Julianny, budleja Dawida, cyprysik Lawsona, hortensja ogrodowa, pięknotka, klon palmowy, laurowiśnia, róża, sośnica japońska, suchodrzew chiński, tuja wschodnia.

- Gatunków, które zakwitają wczesną wiosną na zeszłorocznych pędach, takich jak: forsycja, lilak (bez), migdałek trójklapowy, pigwowiec, tawuła wczesna i van Houtte'a, różaneczniki. Krzewy bzu można prześwietlać dopiero po kwitnieniu.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład







Skomentuj:

Przycinanie drzew i krzewów przed wiosną