Oszczędzaj prąd z AGD/RTV

Tekst: eksperci wwf, Anna Grunwald

Oszczędzanie energii elektrycznej to nie tylko mniejsze rachunki, ale też zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych i widocznego już efektu globalnego ocieplenia klimatu.

Chociaż ekolodzy biją na alarm, że naszej planecie grozi katastrofa cieplarniana, mało kto realnie przejmuje się globalnym ociepleniem - mimo że jego efekty są już odczuwalne. Upalne lata, długotrwałe susze, a później nawałnice deszczu i powodzie to nowa rzeczywistość w Polsce. A na świecie: potężne huragany w Stanach Zjednoczonych, burze śnieżne w Japonii, topnienie lodowców, podnoszący się poziom mórz, który zagraża nie tylko Wenecji, ale wielu innym nadmorskim miastom. Zmiana klimatu to między innymi efekt emisji do atmosfery miliardów ton CO2 wytwarzanych przez przemysł i elektrownie.

Ale jaki wpływ na to mogą mieć pojedynczy ludzie? Otóż łącznie - ogromny. Jeśli bowiem w każdym domu w Polsce - bez rezygnowania z komfortu życia - zadbamy o to, by prąd nie był marnowany, możemy zmniejszyć jego roczne zużycie o ponad 4,5 miliona MWh (wg firmy WWF), czyli tyle, ile wynosi roczna produkcja dwóch średniej wielkości elektrociepłowni. Trzeba tylko wyrobić w sobie dobre nawyki i używać energooszczędnych urządzeń.

Domowi pożeracze prądu

W przeciętnym domu korzysta się z urządzeń AGD i RTV oraz oświetlenia. Najwięcej energii pochłaniają chłodziarko-zamrażarka, oświetlenie i kuchnia elektryczna, czyli urządzenia pracujące wiele godzin dziennie lub takie, które pobierają dużą moc. Warto więc, by urządzenia te były szczególnie energooszczędne.

Jakie urządzenia wybierać?

Przede wszystkim należy zwracać uwagę na klasę efektywności energetycznej urządzeń, informującą o ich energooszczędności. Sygnuje się ją kolejnymi literami alfabetu. Od A - co oznacza najwyższą energooszczędność (dla urządzeń chłodniczych są też klasy: A+, która oznacza o 10% mniejsze zużycie energii niż dla klasy A, oraz A++, która oznacza o 20% mniejsze zużycie niż w klasie A; dla pozostałych urządzeń najwyższą klasą jest A oznaczenia A+ czy A++ na etykietach energetycznych pralek, czy zmywarek są niezgodne z prawem) do G (urządzenia najbardziej energochłonne). Urządzenia najwyższej klasy są oczywiście droższe od bardziej energochłonnych, ale ich kupno zwraca się już po kilku latach, bo oszczędności w wydatkach na energię mogą być naprawdę znaczne, a po okresie amortyzacji będą czystym zyskiem. Oczywiście im więcej w domu energooszczędnych urządzeń, tym większe będą oszczędności. Informacje o klasie efektywności energetycznej i podstawowych danych technicznych (zużyciu prądu, wody, poziomie generowanego hałasu itp.) zawiera etykieta energetyczna umieszczana na opakowaniu urządzenia. Oprócz energochłonności na opłacalność wyboru wpływają też wyposażenie, dodatkowe funkcje i udogodnienia, które oczywiście podnoszą cenę urządzenia. Zestawienie najbardziej energooszczędnych urządzeń AGD znajduje się na stronie www.topten.info.pl

Kupuj i używaj z głową

Na co należy zwracać uwagę, wybierając urządzenia AGD? Jakie funkcje oszczędzają energię? I jak eksploatować urządzenia, by energii nie marnować?

Chłodziarko-zamrażarka

Zużywa mniej energii i kosztuje mniej niż dwa osobne urządzenia o takiej samej łącznej pojemności. Najlepiej wybierać urządzenia jak najwyższej klasy efektywności energetycznej (najwyższa możliwa to A++). Oprócz tego warto sprawdzić, czy mają one następujące funkcje:

- system automatycznego usuwania szronu i wilgotności ("No frost"). Dzięki temu, że ścianki nie ulegają oblodzeniu, nie pogarsza się wymiana ciepła. Oszronione zaś mogą tracić nawet do 20% energii na utrzymanie właściwej temperatury;

- automatyczne podnoszenie temperatury w chłodziarce do 15°C podczas dłuższej nieobecności domowników - funkcja "Holiday";

- kontrola otwartych drzwi. Powoduje ona włączenie sygnału alarmowego, gdy drzwi są od kilku minut otwarte, oraz całkowite wyłączenie chłodziarki po kilkudziesięciu minutach od zostawienia otwartych drzwi;

- ogrzewane uszczelki. Ciepłe są stale miękkie i szczelnie przylegają do drzwi, chroniąc temperaturę wewnątrz i nie dopuszczając do wnikania wilgoci do środka urządzenia.

Pralka

Zanim ją kupisz, porównaj wskaźniki zużycia energii na jeden cykl prania podane na etykietach energetycznych. Wybieraj urządzenia klasy od A. Jeśli masz małe dzieci lub prowadzisz sportowy tryb życia, co łączy się ze zwiększoną ilością brudnych rzeczy, wybierz urządzenie o większym załadunku (6-10 kg). Sprawdź też, czy pralka ma funkcje oszczędzające energię, na przykład:

- pranie połowy wsadu. Po włączeniu tej funkcji urządzenia zużywają mniej wody i energii niż podczas prania pełnego załadunku;

- automatyczne ważenie wsadu. Pralki z tą funkcją sugerują stosowną dawkę środków piorących oraz dobierają ilość wody niezbędną do wyprania danej porcji bielizny;

- system zamkniętego obiegu wody ze zraszaniem w czasie pracy;

- pranie za pomocą pary. Zwiększa skuteczność i skraca czas prania, przez co zmniejsza ilość potrzebnej wody (do 19%) i energii elektrycznej (do 21%);

- krótkie programy. Pozwalają na szybkie i energooszczędne pranie mało zabrudzonych rzeczy.

Zmywarka

Wciąż jeszcze bywa niedoceniana - a naprawdę warto ją mieć. Jeśli jest energooszczędna, zapewnia nie tylko oszczędność czasu poświęcanego na zmywanie, ale też wody i energii potrzebnej do jej podgrzewania. Urządzenia większe (szer. 60 cm) kosztują tyle samo co te szerokości 45 cm i zużywają niewiele więcej prądu i wody w jednym cyklu zmywania, a mogą pozmywać o 3-4 komplety naczyń więcej. Największe oszczędności energii zapewniają urządzenia najwyższej klasy energetycznej (A), wyposażone w zaawansowane funkcje:

- program automatyczny: sprawdza stopień zabrudzenia naczyń (przez sprawdzenie zabrudzenia wody) i sam dostosowuje temperaturę wody, ilość potrzebnej wody (nie dobiera świeżej, jeśli nie jest to konieczne) i czas trwania cyklu;

- zmywanie połowy wsadu: zużywa mniej wody i energii niż do zmywania pełnego wsadu;

- wymiennik ciepła: odzyskuje ciepło ze zużytej wody do podgrzania świeżej. Funkcja przydatna zwłaszcza w gastronomii, gdzie często włącza się zmywarkę;

- system, który pozwala zaoszczędzić 30% energii elektrycznej przez skrócenie cyklu suszenia - dotyczy zmywarek z napisem Eko (Bio).

Kuchnia elektryczna i piekarnik

Sprawność płyty kuchennej zależy od rodzaju pól grzejnych. Płyta z polami żeliwnymi ma najniższą sprawność (około 55%), ceramiczna z rozgrzewanymi polami Hi-Light - około 60%, a indukcyjna, która wytwarzając pole magnetyczne rozgrzewa bezpośrednio garnek - 90%. Im wyższa sprawność, tym mniejsze zużycie energii.

Wybierając płytę ceramiczną, sprawdź:

- czy ma pola grzejne typu Hi-Light (szybkogrzejne) o różnych powierzchniach. Im więcej możliwości wyboru powierzchni, tym łatwiej dopasować je do wielkości garnków, a więc tym lepsze wykorzystanie ciepła;

- czy ma funkcje automatyczne (np. szybkie zagotowanie, po którym sama zmniejsza moc grzania, czy też programowanie czasu gotowania); funkcje te ułatwiają oszczędzanie energii.

Wybierając płytę indukcyjną, pamiętaj, że działa ona tylko z odpowiednimi garnkami. Średnica garnka nie musi być dopasowana do pola, bo ciepło powstaje bezpośrednio w dnie garnka, a niezakryta część pola pozostaje chłodna, dlatego nie marnuje ciepła.

Wybierając piekarnik, pamiętaj, że największe oszczędności zapewniają urządzenia klasy A, z nowoczesnymi funkcjami i wyposażeniem:

- z kilkoma szybami w drzwiach (trzema lub jeszcze lepiej czterema) bardzo skutecznie utrzymują ciepło,

- z funkcją mikrofali lub mikrofali oraz lampy świetlnej pieką potrawy w dużo krótszym czasie niż tradycyjne (z włączoną funkcją mikrofali i grzałki świetlnej-halogenowej - nawet czterokrotnie krótszym) i zużywają do tego mniej energii (nawet do 50%).

Oświetlenie

Świetlówki kompaktowe dając tyle światła, ile tradycyjna żarówka, zużywają pięć razy mniej energii, a ich trwałość jest 5-10 razy większa niż żarówek. Warto jednak kupować świetlówki markowe, bo tanie produkty często są gorszej jakości - zniekształcają barwy i są mniej trwałe.

- Jeśli używasz świetlówek kompaktowych, wyłączaj światło tylko wtedy, gdy wychodzisz z pomieszczenia na dłużej niż 6 minut. W pomieszczeniach, w których światło włącza się na krótko i rzadko, lepiej pozostawić tradycyjne żarówki.

- Do oświetlania dekoracyjnego stosuj diody LED - mają bardzo małą moc, a dają dość dużo światła. Są diody niskonapięciowe oraz zasilane napięciem sieciowym, z trzonkiem gwintowanym jak tradycyjne żarówki.

Oprócz tego warto pamiętać o regularnym czyszczeniu opraw oświetleniowych, bo osadzający się na nich kurz zmniejsza skuteczność oświetlania. W pomieszczeniach o jasnych ścianach i sufitach potrzeba mniejszej ilości światła niż w malowanych ciemnymi kolorami.

Jeśli to możliwe, warto korzystać z urządzeń regulujących natężenie światła (ściemniaczy) oraz czujników ruchu lub natężenia światła itp., włączających oświetlenie, tylko wtedy, gdy jest ono potrzebne.

Ogrzewanie i wentylacja

Im lepiej ocieplony dom, tym mniej energii potrzeba do jego ogrzania.

- Oszczędności energii sprzyja też system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, w której świeże powietrze doprowadzane do domu podgrzewane jest ciepłem powietrza zużytego.

- Do ogrzewania warto wybierać urządzenia sterowane automatyką, które dostosują ilość ciepła do faktycznych potrzeb i pozwalają wyłączać lub zmniejszać ogrzewanie podczas nieobecności domowników i w nocy.

- Urządzenia zasilane pompą ciepła zużywają o wiele mniej prądu niż dostarczają energii cieplnej, są jednak drogie.

- W domach, w których można korzystać z tańszej taryfy elektrycznej, warto rozważyć ogrzewanie piecami akumulacyjnymi, które nagrzewają się i gromadzą ciepło wtedy, gdy obowiązuje tańsza taryfa, a oddają przez całą dobę. Najlepiej, gdy są sterowane automatyką.

Warto jednak pamiętać, że wyprodukowanie i przesłanie energii elektrycznej jest obarczone ogromnymi stratami, dlatego dużo sprawniejsze jest ogrzewanie za pomocą nowoczesnych kotłów o dużej sprawności - najlepiej kondensacyjnych, wytwarzających ciepło bezpośrednio w domu.

Więcej informacji na stronie www.wwf.pl.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Oszczędzaj prąd z AGD/RTV