Czy stosowanie kolektorów w Polsce ma sens?

odpowiada Dorota Chwieduk

prof. dr hab. inż. DOROTA CHWIEDUK - Instytut Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej, przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Energii Słonecznej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Energetyki Słonecznej:

W naszym kraju korzystanie z energii cieplnej wytwarzanej przez kolektory słoneczne jest jak najbardziej zasadne. Należy tylko dopasować odpowiedni rodzaj kolektora do sposobu jego użytkowania. Na przykład do ogrzewania wody w basenie otwartym wystarczą absorbery basenowe, czyli zestawy kolektorów słonecznych bez pokryć, wyposażone w nieskomplikowaną (czytaj: tanią) automatykę. Takie rozwiązania są bardzo popularne w Niemczech, Austrii czy Stanach Zjednoczonych. Natomiast, gdy chcemy używać kolektorów do podgrzewania ciepłej wody użytkowej bądź w systemach określanych jako kombi, czyli również do wspomagania centralnego ogrzewania, wówczas stosujemy kolektory płaskie lub próżniowe. Chociaż zimą nie pokryją one całkowicie potrzeb ogrzewczych, to przynajmniej wstępnie podgrzeją wodę w układzie grzewczym, przez co obniżą się koszty jej podgrzewania przez kocioł.

Od września 2010 r. ruszył nowy program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w ramach którego nie tylko wspólnoty mieszkaniowe, ale również właściciele domów jednorodzinnych mogą skorzystać z dopłaty do instalacji z kolektorami słonecznymi.

Odpowiada Dariusz Koc

DARIUSZ KOC - Krajowa Agencja Poszanowania Energii, dyrektor ds.  zrównoważonego budownictwa:

Kolektory warto stosować w sytuacjach, kiedy energia konwencjonalna jest bardzo droga. Gdy do ogrzewania wody i domu korzystamy z energii elektrycznej, gazu płynnego lub nawet oleju opałowego, instalacja solarna umożliwia obniżenie kosztów zużywanej do tych celów energii cieplnej. I co również istotne, nakład finansowy poniesiony wówczas na zakup i montaż urządzeń raczej się zwróci, zanim zestarzeją się one pod względem technicznym.

Czas zwrotu kosztów  inwestycji w kolektory zależy od tego, jaką mamy alternatywę. Gdy do ogrzewania wody używamy energii elektrycznej, gazu płynnego lub oleju opałowego, czas zwrotu takiej inwestycji wyniesie 6 do 10 lat. Ale jeśli do tego celu będziemy wykorzystywać tanie ciepło z sieci miejskiej, gaz ziemny, węgiel czy biomasę, czas zwrotu instalacji solarnej przekroczy 15 lat. Oczywiście nie wszyscy muszą się kierować wyłącznie spełnieniem kryteriów opłacalności ekonomicznej. W grę może wchodzić również wspominana już dbałość o środowisko naturalne w najbliższym otoczeniu miejsca zamieszkania.

Odpowiada Tomasz Walczak

TOMASZ WALCZAK - Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, doradca do spraw energii odnawialnych firmy Energy Consulting:

Wykorzystanie energii słonecznej jest z pewnością ważne z punktu widzenia ochrony środowiska, ale trzeba wziąć też pod uwagę aspekt finansowy całego przedsięwzięcia. Mimo, że producenci kolektorów promują je do wspomagania ogrzewania budynku, to moim zdaniem w naszym klimacie nie ma to uzasadnienia ekonomicznego. Kolektory słoneczne najbardziej wydajne są od początku kwietnia do końca września, kiedy zwykle nie ma konieczności ogrzewania domu. Natomiast zimą, gdy najbardziej potrzebujemy "taniego ciepła", dzień jest krótki, a słońca niewiele. Wtedy z kolektorów uzyskujemy tylko 1/3 tej energii, co przez pozostałą część roku. Dlatego w naszych warunkach klimatycznych zdecydowanie lepiej sprawdzają się zestawy stosowane do produkcji ciepłej wody.

Opłacalność stosowania kolektorów przeanalizujmy na przykładzie instalacji złożonej z trzech płaskich paneli słonecznych o łącznej powierzchni 5,4 m2. Koszt zakupu i montażu całej instalacji (panele, zasobnik, automatyka, rury z izolacją) waha się w granicach 9-13 tys. zł. Do naszych obliczeń przyjmijmy cenę średnią - 11 tys. zł.

Właściwie wykonana instalacja dostarcza rocznie około 450 kWh energii cieplnej z 1 m2 kolektora, czyli ze wszystkich paneli otrzymamy 2430 kWh na rok. Przy takich założeniach zestaw solarny pozwoli zaoszczędzić nam rocznie, gdy stosujemy:

- energię elektryczną - 1300 zł.

- gaz płynny - 1250 zł,

- olej opałowy - 850 zł,

- gaz ziemny - 500 zł,

- pompę ciepła - 400 zł.

Czas zwrotu tej inwestycji wyniesie zatem odpowiednio: około 8, 9, 13, 22 i 27 lat.