Wszystko, co powinieneś wiedzieć o oświetleniu LED

mapind
21.04.2017 13:59
A A A
Oświetlenie LED

Oświetlenie LED (fot. Philips)

Wynalezienie diody ledowej miał miejsce w latach sześćdziesiątych XX wieku. Choć kariera oświetlenia LED jest zdecydowanie krótsza, to zawojowało ono świat. Wciąż jednak pozostaje nieco tajemnicze. Rozwiejmy więc wszelkie wątpliwości dotyczące tego źródła światła.

LED to angielski skrót wyrażenia "Lighting Emitting Diod", oznaczającego diodę elektroluminescencyjną, czyli emitującą światło. Wykorzystuje ona zjawisko fizyczne zwane elektroluminescencją. Gdy przez diodę płynie prąd, emituje ona światło widzialne lub niewidzialne (np. podczerwone i ultrafioletowe).

Dioda elektroluminescencyjna weszła do produkcji w latach sześćdziesiątych XX wieku.  Jednak światło pierwszych diod LED było słabe, używano ich więc do kontrolek czy czujników. Dziś są wszędzie - coraz częściej są wykorzystywane jako główne źródło światła. I nic dziwnego, światło LED jest energooszczędne, bezpieczne, jasne i ekologiczne.

Za wyborem źródeł i zintegrowanych opraw LED przemawia jeszcze więcej argumentów. Po pierwsze – nie nagrzewają się tak, jak tradycyjna żarówka, są bezpieczne. Po drugie - cechuje je bardzo dobra trwałość (LED świeci 15 lat, tradycyjna żarówka tylko rok) i wysokie parametry świetlne. Po trzecie - LED w połączeniu z innymi technologiami daje nowe możliwości sterowania światłem (robi to na przykład system Hue). Dzięki temu możemy swobodnie  dostosowywać je do naszego samopoczucia, nastroju czy wykonywanej akurat czynności

- mówi dr Paweł Morawski z Philips Lighting University. I dodaje: "Technologia LED definiuje światło na nowo i otwiera przed nami nowe możliwości wykorzystania go. Zwiększa poczucie komfortu i bezpieczeństwa wszędzie tam, gdzie przebywamy – czy to w przestrzeniach miejskich, w biurze, w sklepie czy po prostu w domu".

Mocne światło

Jak wykazały badania, żarówki LED emitują tyle samo światła co tradycyjne żarówki, energooszczędne świetlówki rurkowe czy spiralne. Na przykład żarówka LED firmy Philips o mocy 7 W daje tyle światła, co tradycyjna żarówka o mocy 60 W lub energooszczędna świetlówka rurkowa o mocy 12 W, zużywając przy tym o wiele mniej energii (w tradycyjnej żarówce tylko 5% energii jest wykorzystywane na wytworzenie światła, pozostałe 95% jest tracone przez nagrzewanie się produktu).

Warto wiedzieć, że w oświetleniu LED jasność jest wyrażana strumieniem świetlnym, a liczbą jednoskek mocy, czyli Watów. Strumień świetlny żarówki mierzy się w lumenach (lm). Im więcej lumenów, tym światło jaśniejsze. 1300-1530 lumenów daje tyle samo światła, co tradycyjna żarówka 100 W.

Barwa ciepła lub zimna

Pierwsze żarówki LED świeciły jaskrawym białym światłem. Nowe LED dają światło w różnych odcieniach – można wybrać np. ciepłe, zbliżone do tradycyjnej żarówki, albo zimne, aż po chłodny błękit. Barwa światła jest wyrażona w kelwinach (K). Jako oznaczenie barwy ciepłej przyjmuje się wartości poniżej 3300 K. Im niższa wartość kelwinów, tym cieplejsze światło - zbliżone do tradycyjnych żarówek.

Oświetlenie LED znakomicie przy tym oddaje kolory. Potwierdzają to badania tzw.  wskaźnika oddawania barw (CRI lub Ra). Punktem odniesienia dla sztucznych źródeł światła jest światło dzienne, które ma najwyższy współczynnik oddawania barw Ra=100. Zatem lampy LED posiadające wysoki współczynnik CRI (Ra) wierniej oddają naturalne kolory otoczenia i przedmiotów. Dla żarówki LED świecącej białym światłem CRI wynosi co najmniej 80 i wciąż jest ulepszany.

Bezpieczne światło

Żarówki LED używane w domowych lampach nie emitują promieniowania podczerwonego (IR) ani nadfioletowego (UV), jedynie światło widzialne. Są więc całkowicie bezpieczne. Nie zawierają rtęci, ołowiu czy innych toksycznych materiałów. Nadają się do recyklingu, więc używając ich, chronisz Ziemię.

Dobre tylko markowe

Ewa Barczuk z Departamentu Nadzoru Rynku UOKiK radzi, żeby wybierając źródło światła LED zwrócić uwagę, czy posiada ona znak CE (Conformité Européenne). To deklaracja producenta, że produkt spełnia wymagania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego. Na produkcie lub na opakowaniu powinny znajdować się informacje o producencie i importerze oraz adres kontaktowy. Sprawdź też, czy podano strumień świetlny w lumenach (lm), temperaturę barwową w kelwinach (K), a także moc w watach (W), która informuje o poborze energii elektrycznej przez diody i układ sterowania lampy. Zapamiętaj, że odpowiednikiem jasności dawnej żarówki o mocy 60 W będzie źródło LED o wartości 806 lumenów. Jeśli widzisz na opakowaniu mniejszą lub większą liczbę - uważaj, ten producent mimo deklaracji najprawdopodobniej nie spełnia wymagań dotyczących parametrów, co przełoży się na niską jakość produktu.

Dokładne czytanie informacji jest tym bardziej istotne, że raporty z kontroli UOKiK są zatrważające - po kontroli 341 urządzeń LED, w 137 przypadkach stwierdzone zostały nieprawidłowości (to 40% wszystkich skontrolowanych wyrobów LED!).

Dłużej jasno

Żarówki LED są trwalsze niż “zwykłe”. Żarówki LED firmy Philips świecą 15 tys. godzin. To zaś oznacza, że przy korzystaniu średnio przez 2,7 godziny dziennie wystarczą na 15 lat. Producenci markowego oświetlenia podają też na opakowaniach, po jakim czasie strumień światła stanie się mniejszy niż 70% strumienia początkowego. Żarówka LED będzie oczywiście świecić dalej, jednak wg standardów np. firmy Philips to zbyt mało światła, aby efektywnie używać źródła LED do celów, do których została zakupiona.

Oszczędzanie na świetle

Oświetlenie LED pozwala zaoszczędzić pieniądze. Wprawdzie żarówki LED są droższe niż tradycyjne, ale wymienia się znacznie rzadziej. Są też bardziej wytrzymałe, bo nie ma w nich ruchomych części, żarników ani kruchego szkła. Zużywają też około 80% mniej energii niż tradycyjne żarówki. Pełny strumień świetlny pojawia się niemal natychmiast po włączeniu. Można je też częściej niż świetlówki włączać i wyłączać, bez obawy o skrócenie ich trwałości. Tak samo działają w każdej temperaturze.

Komentarze (1)
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX