Chryzantemy bylinowe

Zwykle chryzantemy kupujemy jako kwiaty sezonowe. Istnieją jednak ich odmiany, które mogą zdobić ogród wiele lat.
chryzantemy chryzantemy Fot. Paweł Słomczyński

Chryzantemy na rabacie

W tych dniach sporo mamy do czynienia z chryzantemami - cieszymy się okazami kwitnącymi w pojemnikach i na rabatach, kupujemy na groby. Czy naprawdę musimy je wyrzucić, gdy przekwitną? Nie, jeśli należą do odmiany odpornej na mróz. W wielu polskich ogrodach nadal uprawia się stare, sprawdzone chryzantemy, które dobrze zimują na rabatach. W ostatnich latach pojawiły się również nowe mieszańce wyhodowane specjalnie na rabaty - w ciekawych kolorach i o bardziej zwartym pokroju. Jest więc w czym wybierać.

Na zdjęciu powyżej: Zimujące odmiany chryzantem rozrastają się po kilku latach w spore kępy. Na zdjęciu: 'Bronze Gemle' w pełni kwitnienia

Fot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Jeśli nie mamy pewności, czy zakupione chryzantemy są odporne, przenieśmy je na zimę do piwnicy

http://www.e-ogrody.pl/Ogrody/56,113645,16822633,chryzantemy-na-rabacie,,1.html

chryzantemy chryzantemy Fot. Flora Press

Chryzantema odporna na przymrozki

Bylinowe chryzantemy to jedne z ostatnich kwiatów jesieni, a na dodatek bardzo trwałe, utrzymujące się na pędach przez kilka tygodni. Najwcześniejsze odmiany zakwitają już pod koniec sierpnia, a najpóźniejsze - w październiku. Gdy jest dość ciepło, kwitną do końca listopada, gdyż lekkie przymrozki wcale ich nie niszczą. A jeśli zima przyjdzie wcześniej, kwiaty można ściąć i wstawić do wazonu - będą ozdobą kilka tygodni. To, co nazywamy kwiatem chryzantemy, to w istocie kwiatostan - koszyczek. U chryzantem występują koszyczki pełne, półpełne i pojedyncze, a ich paleta barw jest bardzo bogata (nie ma w niej tylko odcieni niebieskiego).

Rabata  z chryzantemami dopiero jesienią staje się ozdobą ogrodu.
Dlatego pomiędzy nimi warto posadzić kwitnące
o wiele wcześniej krokusy czy zawilce gajowe.

Na zdjęciu powyżej: Rabata  z chryzantemami dopiero jesienią staje się ozdobą ogrodu. Dlatego pomiędzy nimi warto posadzić kwitnące o wiele wcześniej krokusy czy zawilce gajowe.

        ?Starlet?  ma łyżeczkowate kwiaty  kwitnące   wiele tygodni                       Fot. Zofia Herman

Na zdjęciu powyżej: 'Starlet' ma łyżeczkowate kwiaty kwitnące  wiele tygodni

Ponadto odmiany tych roślin dzielimy na wielko-, średnio- i drobnokwiatowe. Te odporne na mróz należą do dwóch ostatnich grup. Jak wykazały badania, do najbardziej wytrzymałych zaliczane są: 'Ali Baba', 'Copycat', 'Devotion', 'Izis', 'Primrose Button', 'Starlet', 'Tip Top', 'Yellow Spoon'. Wszystkie chryzantemy mają wzniesiony pokrój i rozgałęzione pędy, jednak poszczególne mieszańce różnią się wysokością, która może wynosić od 30 cm do 1,5 m.

''Bella Gold'
kwitnie aż do listopada ''Bella Gold' kwitnie aż do listopada Fot. Zofia Herman

Chryzantema - stanowisko

Stanowisko dla chryzantem powinno być w pełni oświetlone. Warto je umieścić wśród kwitnących jesienią wrzosów i traw oraz astrów wieloletnich - marcinków. Ponieważ chryzantemy późno rozpoczynają wzrost, pomiędzy ich kępami można posadzić wiosenne rośliny cebulowe czy zawilce gajowe, których części nadziemne zanikają latem. Niskie odmiany (do 30 cm), takie jak żółto-pomarańczowa 'Starlet', możemy sadzić na obrzeżu kompozycji. Średnie (50-100 cm), jak czerwona 'Carmen', dobrze spiszą się jako rośliny wypełniające rabatę, natomiast najwyższe (ponad 1,5 m), np. bordowo-fioletowa 'Skandynawska', powinny się znaleźć na jej zapleczu.

?Bella Gold?
kwitnie aż do listopada

Na zdjęciu powyżej: 'Bella Gold' kwitnie aż do listopada

                              Kępy chryzantem  warto sadzić w pobliżu iglaków, które zimą będą stanowić dodatkową osłonę przed mrozem Fot. Zofia Herman

Na zdjęciu powyżej: Kępy chryzantem warto sadzić w pobliżu iglaków, które zimą będą stanowić dodatkową osłonę przed mrozem

Chryzantema jadalna

Zarówno kwiaty i paczki, jak zielone części chryzantem są jadalne. Suszone lub świeże płatki można zaparzać z herbatą, a młode liście i górne części pędów dodawać do sałatek.

chryzantemy chryzantemy Fot. Lilianna Sokołowska

Jak pielęgnować chryzantemy

Podłoże i sadzenie: Młode chryzantemy najlepiej sadzić w gruncie wiosną, ale podłoże dla nich warto użyźnić już jesienią, przekopując jego górną warstwę z dobrze rozłożonym obornikiem bądź kompostem.

Podlewanie: Przez cały sezon wegetacyjny dbamy o utrzymanie wokół roślin stałej wilgotności gleby.

Przycinanie: Świeżo posadzone sadzonki przycinamy lub uszczykujemy (obrywamy czubki pędów paznokciem) w czerwcu, by lepiej się rozkrzewiły. Zaraz po kwitnieniu (jesienią) skracamy łodygi na wys. 10-15 cm nad ziemią.

Nawożenie: Wiosną i latem kilkakrotnie nawozimy chryzantemy odżywką do kwiatów ogrodowych. Nie jest to konieczne, jeśli dodaliśmy obornik.

Okrywanie: W pierwszym roku po posadzeniu chronimy rośliny przed mrozem gałązkami roślin iglastych.

Odmładzanie: Co 3-4 lata, na wiosnę, wykopujemy, dzielimy i przesadzamy kępy chryzantem.

?Showtime? to ogrodowa odmiana o dość  dużych kwiatach, dorastająca do 60 cm.Fot. Lilianna Sokołowska

Na zdjęciu powyżej: 'Showtime' to ogrodowa odmiana o dość dużych kwiatach, dorastająca do 60 cm

'showtime pink' 
jaśnieje  w miarę rozwoju kwiatostanów. 'showtime pink' jaśnieje w miarę rozwoju kwiatostanów. Fot. Zofia Herman

Warto wiedzieć o chryzantemach

Botaniczny rodzaj chryzantema (Chrysanthemum) należy do rodziny astrowatych i obejmuje około 50 gatunków. Występują one głównie w Chinach, Japonii, Korei i Mongolii. W naszych ogrodach (a także pod osłonami) uprawiamy głównie chryzantemę wielkokwiatową, która jest gatunkiem mieszańcowym i ma mnóstwo odmian.

?showtime pink?
jaśnieje  w miarę rozwoju kwiatostanów.

Na zdjęciu powyżej: 'Showtime pink' jaśnieje  w miarę rozwoju kwiatostanów.

                               Fot. Zofia Herman

Na zdjęciu powyżej: 'Havel' ma kwiatostany w typie anemonowym

Gdzie kupimy mrozoodporne chryzantemy

Rośliny te dostępne są w centrach ogrodniczych i w sklepach internetowych: www.fiolekafrykanski.eu, www.chryzantemy.pl, www.sklep-chryzantema.com.

Artykuł pochodzi z listopadowej Magnolii, która jest już do kupienia w kioskach

s

Red.

Zobacz także...

Wyjątkowy storczyk - Katleja

BLC ' Chunyeach'

Fot. Shutterstock

Schowki na balkonie

maly balkon

Fot. Ikea

Kaktus - fotel teściowej

Kuliste kaktusy mogą osiągać ogromne rozmiary, jak ten półtorametrowy Echinocactus ingens w środkowym Meksyku.

Fot. Dariusz Raczko

Więcej o: