Kompostownik w ogrodzie. Jak przygotować kompost? Co można kompostować. Najlepsze kompostowniki

Kompost to najpopularniejszy naturalny nawóz. Co i jak kompostować, aby szybko powstawał, a do tego był pełen składników odżywczych?
W dużym ogrodzie zamiast jednej pryzmy w cieniu drzew ustawiono kilka drewnianych kompostowników o szerokości około metra. Nieco maskują je wysiane na wierzchu rośliny. W dużym ogrodzie zamiast jednej pryzmy w cieniu drzew ustawiono kilka drewnianych kompostowników o szerokości około metra. Nieco maskują je wysiane na wierzchu rośliny. Fot. Flora Press

Kompost

Kompost to bardzo cenny nawóz który powstaje w procesie tlenowego rozkładu biomasy. W procesie tym biorą udział bakterie, pleśnie, grzyby i dżdżownice.

Kompostowanie

Swego rodzaju "kompostowanie" rozpoczyna się, gdy na ziemię spadną i zbutwieją liście, a mikroorganizmy glebowe spowodują ich rozkład. Ludzie wykorzystują to zjawisko, odkąd uprawiają rośliny. Kompost nie na darmo zwany jest czarnym złotem ogrodników. Otrzymujemy go bezpłatnie, a dla roślin stanowi źródło łatwo przyswajalnych składników pokarmowych, nie do zastąpienia przez sztuczne nawozy. Poza tym kompostowanie to bezpłatny, ekologiczny sposób pozbywania się odpadków. 

Jak założyć kompostownik

Kompostownik najlepiej zakładać od wiosny do jesieni kiedy jest relatywnie ciepło. Aby przygotować kompost, wystarczy znaleźć dobre miejsce - na uboczu, najlepiej pod osłoną krzewów. Na dnie pryzmy umieszczamy (dla dobrej cyrkulacji powietrza) gałęzie lub słomę, a na wierzchu kładziemy siatkę. Nie zagłębiamy pryzmy w ziemi. Reszt roślinne rozdrobnimy nożycami. Każda warstwę roślinnych odpadków  przysypuje się torfem lub warstwą ziemi, do której warto dodać także nieco zeszłorocznego kompostu. Co 2 miesiące napowietrzamy widami. Jak jest zbyt sucho w pryzmie to polewamy wodą. Humus będzie gotowy w zależności od warunków (temperatury, wilgotności, zawartości mikroorganizmów).

Na zdjęciu powyżej: W dużym ogrodzie zamiast jednej pryzmy w cieniu drzew ustawiono kilka drewnianych kompostowników o szerokości około metra. Nieco maskują je wysiane na wierzchu rośliny.

kompost kompost Fot. Shutterstock

Korzyści z kompostu

Dzięki kompostowaniu odpadów odzyskuje się substancje organiczne i zmniejsza ilość odpadów w gospodarstwie domowym o połowę. Powstały kompost jest niezwykle bogatym pokarmem organicznym dla roślin i gleby. Może być wykorzystywany do użyźniania oraz jako ściółka. Materia organiczna poprawia przepuszczalność i napowietrzanie gleb ciężkich, np. gliny. Jest też idealna dla gleb piaszczystych (zatrzymuje wodę i dostarcza substancji odżywczych). Zwiększa aktywność korzystnych dla roślin mikroorganizmów glebowych. Odpady organiczne składowane na wysypisku śmieci powodują wydzielanie metanu do atmosfery, co z kolei wpływa na zmiany klimatu.

Przed użyciem kompostu należy go przesiać, aby usunąć nierozłożone odpadki Przed użyciem kompostu należy go przesiać, aby usunąć nierozłożone odpadki Fot. Shutterstock

Czego nie wrzucać do kompostu?

Kompost uzyskuje się z resztek roślinnych i resztek kuchennych, jednak są produkty, których nie możemy kompostować:

  • mięso,
  • ryby,
  • kości,
  • jajka,
  • tłuszcz,
  • gazet twardych i kolorowych (szkodliwa farba drukarska),
  • odpadów gotowanych z kuchni (przyciągają gryzonie).
  • chwastów z zawiązanymi nasionami,
  • chorych części roślin,
  • trawy opryskanej herbicydami,
  • owoców cytrusowych,
  • trocin,
  • tektury powlekanej (np. po mleku),
  • spalonego węgla oraz koksu.
  • zimozielonych części roślin, szczególnie żywicznych (jałowce, sosna, świerk i tuja),
  • liści dębu (zawierają taninę),
  • żwirku dla kotów,
  • odchodów zwierząt.
Przekrój pryzmy Przekrój pryzmy FOT. Gardenarium.pl

Jakie problemy można napotkać podczas kompostowania?

Nieprzyjemny zapach, który jest wynikiem braku powietrza - użyj aeratora do kompostu lub przerzuć pryzmę. Środek kompostu jest suchy - odwróć pryzmę i polej ją wodą. Zewnętrzna część jest stale sucha - polej ją wodą i przykryj folią. Tylko środek jest wilgotny i ciepły (to efekt zbyt małej ilości odpadów) - dołóż do kompostu składników i wymieszaj. Kompost na zewnątrz jest chłodny i lekko suchy, nie nagrzewa się (przyczyną jest niedobór azotu) - dosyp świeżo skoszonej trawy lub kilka garści preparatów z siarczanem amonu (do kupienia w sklepach ogrodniczych).

Na zdjęciu powyżej: Przekrój pryzmy

Kompostowniki Kompostowniki Fot. Gardenarium/Shutterstock/ Mak Media

Rodzaje kompostowników

Zamknięty kompostownik z tworzywa  sprawdza się na małej działce. Dzięki szczelinom oraz termoizolacji można w nim uzyskać gotowy humus (próchnicę) nawet kilka razy w roku.

Na zdjęciu powyżej:

  1. Kompostownik z metalu wygląda schludnie i zatrzymuje zapachy. Nadmiar liści trzymamy obok
  2. Kompostownik otwarty. Drewnianą konstrukcję zrobimy własnoręcznie z materiału pasującego do otoczenia
  3. Zamknięty kompostownik z tworzywa sprawdza się na małej działce. Dzięki szczelinom oraz termoizolacji można w nim uzyskać gotowy humus (próchnicę) nawet kilka razy w roku
  4. Naturalna pryzma wyznaczona w zacisznym miejscu działki
Kompost. Kompost. fot. l i g h t p o e t/Shutterstock

Miejsce na kompostownik

Kompostownik należy umieścić w zacisznym zacienionym miejscu ogrodu. Kompost nie powinien zbyt szybko wysychać. Jego rozmiary nie powinny przekraczać 1,2 m wysokości i 1,5 m szerokości by był wygodny dostęp do zawartości. Kompostowniki nie powinny być umieszczane na nieprzepuszczalnej, np. betonowej powierzchni, żeby umożliwić odpływ wilgoci i napływ potrzebnych bakterii i organizmów oraz dżdżownic.

Co warto kompostować

Wartościowy kompost uzyskamy tylko ze zróżnicowanych odpadów. Do kompostownika warto zatem wrzucać:

  • odpadki kuchenne (poza mięsem i rybami),
  • skorupki jaj,
  • fusy kawy, torebki herbaty,
  • resztki warzyw, owoców, obierki,
  • ścinki skoszonej trawy, siano,
  • chwasty, przekwitłe, uschłe rośliny (bez nasion),
  • ścięte gałęzie krzewów,
  • opadłe liście (poza liśćmi dębu, olchy, orzecha),
  • trociny,
  • popiół z kominka (drzewny),
  • niewielkie ilości papieru (np. karton, ręczniki kuchenne),
  • muł wydobyty z oczka wodnego,
  • starą ziemię, np. z doniczek,
  • obornik, ściółkę z kurnika (odchodów zwierzęcych nie)

Czy kompost przyciąga myszy, szczury i robaki?

Mięso, kości, nabiał, tłuszcze i resztki gotowanych potraw nie powinny być wyrzucane na kompost, ponieważ mogą przyciągać zwierzęta żyjące dziko (także szczury i myszy) oraz  domowe psy i koty.

Kompost - ekologiczny i użyteczny Kompost - ekologiczny i użyteczny Fot. Shutterstock

Kompostownik na balkonie

Prowadząc gospodarstwo domowe wytwarzamy mnóstwo śmieci organicznych, które na śmieciowisku nie podlegają rozkładowi tylko zatruwają środowisko. Naturalnym sposobem ekologicznego pozbywania się resztek roślinnych jest stworzenie kompostownika na balkonie. Warto kupić gotowy pojemnik , który zapewni odpowiednie warunki tlenowe i termiczne. By wesprzeć rozkład roślin trzeba się wspomóc bakteriami Emami, które poza rozkładem resztek likwidują brzyskie zapachy i pleśń. Drugim skutecznym sposobem zdrowego kompostownika na balkonie są dżdżownice - nie konieczne kalifornijskie. 100 sztuk kosztuje na aukcjach tylko 10 zł. Kompostownik zimą trzeba zabezpieczać lub trzymać w piwnicy.

Więcej o: