Bonsai - sztuka formowania roślin

Te miniaturowe drzewka to prawdziwe dzieła sztuki ogrodniczej. Nie zawsze jednak wiemy, jak je pielęgnować.
bonsai bonsai Fot. Shutterstock

Jak tworzymy bonsai?

Tworzenie okazu bonsai polega na takim ukształtowaniu rośliny, aby w wieku kilku lub kilkunastu lat wciąż była niewielka, lecz wyglądała jak dorosłe drzewo o charakterystycznych dla niego proporcjach. Jego formowanie wymaga dużej wiedzy, sporo pracy i trwa długie lata. Miniaturowe drzewka uprawia się w płaskich dekorowanych naczyniach z dodatkiem ozdobnych kamyków i kępek mchu.

WIEKOWE okazy bonsai z sosny rosnące w ogrodzie Nan Lian Garden w Hongkongu

Na zdjęciu powyżej: Wiekowe  okazy bonsai z sosny rosnące w ogrodzie Nan Lian Garden w Hongkongu.

Fot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Azalia

bonsai bonsai Fot. Mak Media

Rodowód

Tradycja sztuki bonsai ma już blisko 2 tysiące lat. Wywodzi się z Chin, ale silnie rozwinęła się dopiero w Japonii. Tworzący ją mistrzowie czerpali wzorce z malowniczych, pogiętych okazów drzew, które uformowały się w trudnych warunkach środowiskowych. Przez wieki powstało wiele różnorodnych stylów bonsai i technik ich kształtowania. Te miniaturowe drzewka można obecnie kupić w kwiaciarniach i centrach ogrodniczych. Aby jednak nadal pozostały okazami bonsai, trzeba je regularnie przycinać i formować, w przeciwnym razie zaczną rosnąć zgodnie z naturalnymi cechami danego gatunku.

Na zdjęciu powyżej: Fuksja

BONSAI Z DRZEW LIŚCIASTYCH (na zdjęciu z buka) ładnie przebarwiają się jesienią, a na zimę tracą liście.Fot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Bonsai z drzew liściastych (na zdjęciu z buka) ładnie przebarwiają się jesienią, a na zimę tracą liście

bonsai bonsai Fot. Shutterstock

Jak przechowywać bonsai?

Wszystkie drzewka bonsai uformowane z roślin wrażliwych na mróz  powinniśmy trzymać w domu. Zimą zapewniamy im taką temperaturę, jakiej w okresie spoczynku wymaga dany gatunek. Bugenwillę, fuksję i mirt ustawiamy w pomieszczeniu o temperaturze 5-10°C. Gatunki bardziej ciepłolubne (np. fikus, peperomia, Serissa) lepiej będą się czuły w temperaturze pokojowej. Na lato rośliny te możemy umieścić na balkonie - w cieniu bądź w słońcu - zależnie od upodobań każdej z nich.

Na zdjęciu powyżej: Zminiaturyzowany jałowiec cały rok powinien spędzać pod gołym niebem. Jest odporny na mróz.

KLON PALMOWY w jesiennej szacie jest szczególnie malowniczy. Bonsai z tego gatunku wymagają ochrony przed mrozem.Fot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Postarzony klon japoński ma wysokość tylko ok. 40 cm, ale sylwetkę dorosłego drzewa.

Okazy bonsai z gatunków egzotycznych, takich jak: azalia (Rhododendron simsii), cedr (Cedrus), fuksja (Fuchsia), bugenwilla (Bougainvillea), granatowiec (Punica), kamelia (Camelia), mirt (Myrtus), Murraya, rozmaryn (Rosmarinus), Sageretia i Serissa, uprawiamy w mieszkaniu. Rośliny z naszego klimatu: buk (Fagus), jałowiec (Juniperus), jodłę (Abies), klon (Acer), sosnę (Pinus) itp. - na zewnątrz

Okazy bonsai z gatunków egzotycznych, takich jak: azalia (Rhododendron simsii), cedr (Cedrus), fuksja (Fuchsia), bugenwilla (Bougainvillea), granatowiec (Punica), kamelia (Camelia), mirt (Myrtus), Murraya, rozmaryn (Rosmarinus), Sageretia i Serissa, uprawiamy w mieszkaniu. Rośliny z naszego klimatu: buk (Fagus), jałowiec (Juniperus), jodłę (Abies), klon (Acer), sosnę (Pinus) itp. - na zewnątrz.

Peperomia Peperomia Fot. Shutterstock

Bonsai z rodzimych gatunków

Efektowne okazy bonsai powstają z sosen, świerków, a także z klonów czy wiśni. Wszystkie te rośliny przechodzą zimą okres spoczynku i bezwzględnie muszą go spędzić na zewnątrz. Przez cały rok uprawiamy je więc pod chmurką, zdobiąc nimi np. taras. Przed nadejściem mrozów doniczki wstawiamy do pudła wypełnionego materiałem izolacyjnym, np. styropianem. Pamiętajmy też o podlewaniu roślin podczas odwilży.

Klon palmowy Fot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Klon palmowy w jesiennej szacie jest szczególnie malowniczy. Bonsai z tego gatunku wymagają ochrony przed mrozem.

Fikus Fikus Fot Shutterstock

Warunki dla bonsai

Każdemu z okazów bonsai zapewniamy takie warunki, jakich wymaga konkretny gatunek, z którego ukształtowano drzewko (warto to sprawdzić). Szczególną uwagę zwracamy na podlewanie, bo w płaskich doniczkach podłoże szybko wysycha. Rośliny zasilamy nawozem do bonsai. Przesadzamy je dopiero wtedy, gdy doniczka jest wyraźnie za ciasna.

Na zdjęciu powyżej: Fikus

TAKI MINIATUROWY LASEK można ukształtować z kilku roślin posadzonych w jednym pojemniku.Fot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Taki miniaturowy lasek można ukształtować z kilku roślin posadzonych w jednym pojemniku

Bonsai Bonsai Fot. Shutterstock

Jak kształtujemy drzewka bonsai?

Gdy kupimy okaz bonsai w pojemniku, musimy stale dbać, by nie stracił nadanego mu kształtu i charakteru. Formowanie kupionego bonsai. Większość świeżo wyrastających gałązek wycinamy, usuwamy też część liści. Pozostawione pędy poddajemy różnym zabiegom, np. krępujemy drutem i wyginamy, aby nadać im odpowiedni kierunek wzrostu. Zadrapujemy też korę w niektórych miejscach, co (po zabliźnieniu się ran) wizualnie postarza roślinę. Formowanie od początku. Bonsai możemy też ukształtować sami z rośliny domowej albo z młodego drzewka kupionego w pojemniku. Po wyjęciu rośliny z doniczki silnie przycinamy korzenie i sadzimy ją w płaskim pojemniku. Korygujemy kształt korony. Warto przy tym wzorować się na pięknych okazach bonsai.

Na zdjęciu powyżej: Ten okaz Serissy wymaga skrócenia pędów. Poniżej akcesoria do formowania: nożyce, obcęgi, sekator i hak do korzeni. Owinięcie pędów drutem ułatwia ich wyginanie. Po kilku tygodniach drut usuwamy



Acer palmatum ' Kotohime ' ( Jap. F cherahorn ) Freilandbonsai tauchen SLOWA KLUCZOWE: ZZZ H nde gie?en asiatisch Geh^lze Sommer GAP Hochformat innen Topf Bonsai Praxis Portr t Tauchen Laubgeh^lze Zimmerpflanzen 000

Fot. Mak Media/F. STRAUSS

Na zdjęciu powyżej: Nowa doniczka dla bonsai powinna być niewiele większa od starej.

Zobacz jak zrobić drzewko bonsai z fikusa

bonsai z fikusa

Fot. Mak Media

Więcej o: