Gdzie się roją rojniki

Alicja Gawryś

Kokoszka z kurczętami - to określenie świetnie oddaje charakter rojników. Rozetowata roślina wypuszcza bowiem mnóstwo młodych, które otaczają ją wkoło.

Shutterstock/Pelham Yamey Mitchinson
Rojniki (Sempervivum) to ulubione rośliny miłośników ogródków skalnych. Potrafią się zakorzenić nawet w szczelinach pomiędzy kamieniami, mając do dyspozycji znikomą ilość podłoża i wilgoci. Rozrastając się, tworzą niziutkie poduchowate skupiska, złożone z wielu przytulonych do siebie roślin. Wykorzystując taki charakter wzrostu rojników, możemy znaleźć dla nich wiele innych zastosowań.

ROZETA TO PODSTAWA

Pojedyncza roślina składa się z mięsistych, zimotrwałych liści, pokrytych grubą skórką i woskiem. Wyrastają one na bardzo krótkich łodygach i zachodzą na siebie dachówkowato. Taka budowa zapewnia rojnikom przetrwanie w okresach niedoboru wody - to nasze rodzime sukulenty.

Młody rojnik ma formę małej kulki, ale w miarę wzrostu jego liście się rozchylają. Dojrzały okaz osiąga - zależnie od gatunku i odmiany - od kilku do kilkunastu centymetrów średnicy. Przy tak ujednoliconym kształcie rojniki zadziwiają bogactwem barw. Ich liście bywają nie tylko zielone, lecz często także purpurowe, rude, brązowe i szare dzięki pokrywającym je włoskom. Odcienie blaszek zmieniają się wraz z porami roku i na zimę stają się bardziej intensywne.

OD WIOSNY DO ZIMY

Rojniki mają specyficzny cykl rozwojowy. Najintensywniejszy wzrost przypada na wiosnę i wtedy z każdej rozety wyrastają promieniście rozłogi z młodymi rozetkami.

Latem, w okresie największych upałów, rojniki odpoczywają. Wtedy wzrost ustaje, rozety często się kurczą. W ich centralnej części powstają zawiązki nowych liści, a część dolnych zasycha.

Latem z najstarszych roślin wyrastają kwiaty. Mają one kształt niewielkich gwiazdek, występują w odcieniach różu i bieli. W miarę jak wyrasta pęd kwiatowy, a następnie dojrzewają nasiona, rozeta, która je wydała, stopniowo zamiera.

Druga faza wzrostu młodych rozet następuje pod koniec lata, gdy trochę się ochładza i padają deszcze. Jesienią rojniki przygotowują się do zimowania - ich liście znów skupiają się w kulki, a korzenie zupełnie przestają rosnąć. W miękiszu liści wytwarzają się substancje, które pozwalają przetrwać tym roślinom mrozy. Rojniki rzadko przemarzają, zwłaszcza jeśli okrywa je warstwa śniegu.

NIE TYLKO NA SKALNIAKU

Kolorowe kulki świetnie prezentują się wśród kamieni i odłamków skalnych - wszak to ich naturalne środowisko. W ogródku skalnym czy na murku kwiatowym (nawet na jego pionowej ścianie) warto posadzić kilka różnobarwnych gatunków i odmian rojników.

Kępy tych bylin mogą się też znaleźć na rabacie, najlepiej na jej obrzeżu. Starajmy się, by inne, ekspansywne rośliny nie rosły zbyt blisko tych maleństw i nie przykryły ich swymi pędami.

Idealnym miejscem dla rojników jest rabata żwirowa, gdzie rosną też rozchodniki, macierzanki, kostrzewy i inne rośliny dobrze znoszące suszę. W ogródkach zakładanych na dachach rojniki także często grają pierwsze skrzypce.

Liczba pomysłów na eksponowanie tych roślin w pojemnikach (muszą mieć otwór odprowadzający nadmiar wody) może być ogromna. Można je sadzić w małych miseczkach, kamiennych wazach, skrzynkach i pniach - solo i w grupach z roślinami o odmiennym charakterze, np. z niewielkimi trawami czy kwiatami sezonowymi. Takie ozdoby ustawiamy na balkonie, przy wejściu lub na tarasowym stoliku.

Ze względu na niewielkie wymagania rojników wiele osób sadzi je na grobach, gdzie pełnią funkcję roślin okrywowych.

Uważa się, że rojniki mają właściwości lecznicze. Świeży sok z ich liści działa kojąco na użądlenia os i innych owadów.

MAŁE WYMAGANIA

Rojniki sadzimy tylko w dobrze nasłonecznionych miejscach.

Rośliny te są odporne na suszę, ale jeśli wystąpi ona w okresie intensywnego wzrostu młodych rozetek, warto je podlać.

Do rozwoju wystarczy im niewiele ziemi, ale musi być ona przepuszczalna, z dodatkiem żwiru lub gruboziarnistego piasku.

Rojniki kupione w pojemnikach sadzimy od wiosny do końca sierpnia. W późniejszym terminie rośliny mogą się słabo ukorzenić.

W celu rozmnożenia rojników młode rozety odcinamy od starych z kawałkiem rozłogu i ukorzeniamy w małych doniczkach z piaskiem, a po kilku tygodniach przesadzamy na stałe miejsce.

Po 2-3 latach kępa rojników traci atrakcyjny wygląd i wtedy warto ją odmłodzić. W tym celu wykopujemy ją, odrzucamy stare rozety, a do sadzenia wykorzystujemy tylko nowe.

Okazy w pojemnikach możemy na zimę pozostawić na zewnątrz, trzeba tylko zabezpieczyć przed mrozem ich korzenie. W tym celu pojemnik wstawiamy do większego, wyłożonego od spodu i po bokach styropianem, a puste przestrzenie wypełniamy np. suchymi liśćmi.

Kwiatostany rojników wyrastają na wzniesionych pędach długości 10-30 cm. Złożone są z licznych drobnych kwiatów o gwiazdkowatej budowie, różowych, czerwonych lub białych. Rozeta, która wydała kwiaty, powoli zamiera.

NASZ CHRONIONY

W polskiej florze występuje jeden gatunek rojnika - rojnik górski (Sempervivum montanum). Jest on objęty ochroną. Jego naturalne stanowiska znajdują się w Tatrach, na Babiej Górze i w Bieszczadach. Inne gatunki z tego rodzaju botanicznego pochodzą z południa Europy, gór Atlasu (Afryka) i Zakaukazia. Wszystkie należą do rodziny gruboszowatych (Crassulaceae).

BLISCY KUZYNI

W naszych górach możemy oglądać bliskiego kuzyna rojników, zwanego rojownikiem lub rojniczkiem (Jovibarba) - na zdjęciu z prawej i z lewej. W przeciwieństwie do rojnika ma on kwiaty rurkowate w jednolicie żółtym kolorze. W Polsce szerzej znany jest rojniczek pospolity (Jovibarba soboliferum). Od rojnika możemy go odróżnić także po tym, że jego rozety potomne nie wyrastają na rozłogach, lecz same odrywają się od rozet matecznych i toczą po ziemi.

Czy wiesz, że istnieją mieszańce rojników, pochodzące z polskiej hodowli, np. 'Beżowy Płomień' i 'Wiosenny Śnieg'.

Skomentuj:

Gdzie się roją rojniki