Jakie ptaki powracają na wiosnę do Polski?

Ptaki przylatujące na wiosnę do polski prezentacja

Migracje ptaków to niezwykłe zjawisko przyrodnicze. Każdego roku miliony ptaków pokonują tysiące kilometrów, aby dotrzeć do miejsc, w których będą się rozmnażać i wychowywać młode.

Bociany – symbol polskiej wiosny

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych gatunków jest bocian biały. Pierwsze bociany mogą pojawić się w Polsce już pod koniec lutego lub na początku marca. Najczęściej jednak przylatują w marcu.

Wiosenna migracja bocianów trwa około dwóch miesięcy i jest krótsza niż jesienna podróż. Ptaki spieszą się bowiem do swoich gniazd i rewirów. W świecie bocianów obowiązuje zasada: kto pierwszy przyleci, ten zajmuje najlepsze gniazdo i partnerkę.

Samce i samice bociana są do siebie bardzo podobne – różnią się głównie wielkością, dlatego trudno je odróżnić w terenie.

Dlaczego ptaki śpiewają?

Jerzyki – mistrzowie lotu

Jerzyki pojawiają się w Polsce stosunkowo późno – zwykle pod koniec pierwszej dekady maja. Są jednymi z najbardziej niezwykłych ptaków migrujących.

Większość życia spędzają w powietrzu. W locie:

• polują na owady,
• piją krople deszczu,
• a nawet śpią.

Po przylocie jerzyków wiosenne migracje ptaków praktycznie dobiegają końca – później pojawiają się już tylko pojedyncze gatunki, takie jak zaganiacze, łozówki czy żołny.

Żurawie w Polsce

Myszołowy i skowronki – pierwsi zwiastuni wiosny

Najwięcej ptaków przylatuje w kwietniu, ale wiele gatunków wraca do swych rewirów już w marcu. Najwcześniej powracają migranci krótkodystansowi - myszołowy, skowronki, trznadle i potrzeszcze (zimują we wschodnich landach Niemiec, a przy łagodnych zimach nawet w Wielkopolsce). W razie nawrotu zimy przemieszczą się troszkę na zachód lub przeczekają. Myszołowy mogą kilka dni pogłodować. Skowronki i trznadle znajdą coś dla siebie na polach ozimin. Powracając wcześnie, zastaną w zaawansowanych lęgach te gatunki, które zostały u nas na zimę. Niektóre z nich będą już miały młode, a pisklęta puszczyków nawet wyfruną z gniazd! Młode pojawią się w gniazdach puchaczy i orzechówek, a nawet u krzyżodziobów, jaja zaś u bielików, kruków i sierpówek.

Rudzik w zimowym ogrodzie

Zięby – powrót samic na wiosnę

Pod koniec marca przy karmnikach pojawiają się samice bogatek i zięb. Zimą w Polsce przebywały głównie samce, które pozostawały na swoich terytoriach.

Samice zięb zimowały głównie w rejonie Morza Śródziemnego. Wczesną wiosną wracają, aby rozpocząć sezon lęgowy.

Zięba to niewielki ptak wielkości wróbla, znany z pięknego śpiewu. W przeszłości bywał trzymany w klatkach jako ptak śpiewający, dziś jest gatunkiem objętym ochroną.

Żurawie – wiosenne klucze na niebie

Kto w marcu pojedzie poza miasto, usłyszy żurawie. Zimowały w Hiszpanii lub we Francji w parach, gdyż dorosłe ptaki się nie rozstają. Jesienią młode leciały obok rodziców i sąsiadów, w kluczach. Teraz młode żurawie wracają już zaręczone - podczas zimowania połączyły się w pary. Pierwsza wiosna będzie dla nich trudna, bo będą musiały znaleźć sobie odpowiedni rewir, a najlepsze są już przecież zajęte przez bardziej doświadczone ptaki. Może się okazać, że to, co przy roztopach jest bezpiecznym rozlewiskiem, zamieni się w suchą, niebezpieczną dla żurawi łąkę. Dlatego roczniaki nie przystępują do lęgów. Żyją w parach, ale o rozmnażaniu zaczną myśleć dopiero za kilka lat. Bywa, że łączą się w koczujące po bagnach stadka młodzików. Co innego roczne gęsi, które z zimowisk też wracają zaręczone w parach, ale na pewno znajdą sobie miejsce obok swych rodziców, którzy za trzy lata pozwolą im nawet przystąpić po sąsiedzku do pierwszych lęgów.

Jak pomóc ptakom wracającym z migracji?

Czyścimy stare budki lęgowe i wieszamy nowe - to pomoże dziuplakom. Dziko rosnąca kępa malin lub jeżyn może być ostoją pokrzewek. Sterta chrustu da schronienie rudzikowi lub strzyżykowi. Kilka posadzonych obok siebie świerków zwabi kosy i dzwońce. Nasz ogród może być nie tylko miejscem odpoczynku dla zgłodniałych i strudzonych wędrowców, ale także ostoją, gdzie będą przystępować do lęgów. Ważne jednak, aby były w nim miejsca zaciszne, łatwo dostępne poidełko lub oczko wodne i żeby nie polował na ptaki nasz kot.

Wiosenne przymrozki – zagrożenie dla ptaków

Podczas wędrówek i zimowania ginie nawet połowa ptaków. Z tych, które przeżyją, wiele nie przetrzymuje wiosennych nawrotów zimy.

Autor
dr Andrzej G. Kruszewicz – dyrektor warszawskiego zoo, lekarz weterynarii, założyciel Ptasiego Azylu oraz popularyzator wiedzy o przyrodzie. Autor licznych książek, artykułów i audycji radiowych oraz telewizyjnych poświęconych ptakom i ochronie przyrody.