Pierwsze kwiaty w lutym – najwcześniejsze zwiastuny wiosny w ogrodzie

Kiedy pojawiają się pierwsze kwiaty w ogrodzie?

Na przedwiośniu każdy kwiat wydaje się cudem natury. Jeszcze panuje niska temperatura, ale niektóre rośliny jakby wcale jej nie odczuwają, bo już rozwijają swe delikatne płatki. Dotyczy to jednak tylko gatunków odpornych, którym nie szkodzi mróz do około -2°C.
Kiedy więc zobaczymy pierwsze kwiaty? Jeśli zima jest łagodna, to przedstawiciele naszej flory – przebiśniegi, wawrzynek wilczełyko i leszczyny – a także goście z zagranicy, np. oczary, rozwiną się już w lutym. Lecz gdy długo utrzymują się mrozy i śnieg nie topnieje, będziemy musieli poczekać aż do marca. Wszystko zależy więc od pogody w tym przejściowym okresie, a podane w katalogach terminy kwitnienia lepiej traktować jako przybliżone.

Czy mróz może zniszczyć wczesne kwiaty?

Trzeba też pamiętać, że przedwiośnie przychodzi w różnych rejonach Polski o rozmaitych porach. Najwcześniej jego oznaki zauważamy na zachodnich i północno-zachodnich obszarach kraju, a najpóźniej na północnym wschodzie. Dlatego opóźnienie w rozwoju roślin w poszczególnych regionach – na przykład na Suwalszczyźnie w stosunku do Wrocławia – może dochodzić nawet do dwóch tygodni.
Dla rozwiniętych wczesnowiosennych kwiatów sporym zagrożeniem może być powrót silniejszych mrozów następujący po dłuższym ociepleniu, które je „rozhartowało”. Przy spadku temperatury poniżej -3°C płatki oraz jeszcze zamknięte pąki ulegają zniszczeniu. Ratunkiem dla nich może być ponowne lekkie okrycie roślin (przynajmniej na noc) agrowłókniną, gałązkami gatunków iglastych albo kapturkami z kartonu.
Wczesne kwiaty poprawiają nam nastrój – ale to nie wszystko. Dają też nektar pszczołom, które, zwabione słońcem, wcześniej niż zwykle wyleciały z ula, a także pierwszym motylom, które właśnie wylęgły się z poczwarek.

Wczesne kwiaty cebulowe – pierwsze oznaki wiosny

Najwcześniejsze gatunki roślin cebulowych rozwijają kwiaty, zanim na drzewach pojawią się liście, i wykorzystują ten krótki czas, gdy gałęzie jeszcze nie rzucają cienia. Okres wegetacji tej grupy kończy się w maju lub czerwcu, kiedy liście zasychają, a cebulki „zasypiają”, by znów obudzić się w przyszłym roku.
Rośliny te są niziutkie, jakby ich kwiaty bały się zbytnio wychylić, ale utrzymują się przez kilka tygodni, a to właśnie za sprawą długo panującego chłodu. Ich cebulki warto sadzić (jesienią) w grupach po kilkanaście sztuk, dzięki czemu podczas kwitnienia tworzą spore barwne plamy. W jednym miejscu mogą rosnąć przez kilka lat.

Wczesne byliny kwitnące w ogrodzie

Wczesne gatunki warto sadzić w sporych grupach, aby ich kwitnienie w pustym jeszcze ogrodzie było bardziej spektakularne. Taki efekt łatwo uzyskać dzięki roślinom, które tworzą poduchy, jak żagwin czy gęsiówka.
Do bardzo wczesnych należą różnobarwne odmiany ciemiernika (Helleborus), przylaszczki (Hepatica) oraz miłki amurskie (Adonis amurensis) – kwitną już w marcu i świetnie radzą sobie podczas chłodów. Wcześnie, czasem nawet już w lutym, rozpoczynają kwitnienie pierwiosnki.
Pierwszych zwiastunów wiosny można dopatrzyć się też na skalniakach, gdzie kwitnie niziutka naradka (Androsace), i nad strumieniami – tu podziwiamy żółty tulejnik (Lysichiton).

Krzewy i drzewa kwitnące przed liśćmi

Chyba najbardziej lubimy te krzewy i drzewa, które rozwijają pąki jeszcze przed liśćmi. Ich kwiaty, choć drobne – żółte u derenia jadalnego i forsycji, różowe u różanecznika dahurskiego i wawrzynka wilczełyko, białe u tawuły wczesnej – widać już z daleka. Jednak największe wrażenie wywierają zwykle oczary z płatkami jak wstążeczki, które pojawiają się wkrótce potem, gdy miną mrozy, czasem już na początku lutego.
Skupiska najwcześniej kwitnących krzewów warto sadzić i w małych ogródkach, i w parkach, najlepiej w towarzystwie ziarnopłonu, złoci i zawilców. Rosnące w pobliżu ciemnozielone świerki, jodły lub cisy wzmocnią efekt wywołany przez kompozycje tych kolorowych roślin.
Ciekawą grupę stanowią także niskie zimozielone krzewy i krzewinki, takie jak barwinek, runianka i azalia japońska, które rozchylają płatki wczesną wiosną.

Rośliny dwuletnie kwitnące wczesną wiosną

Gdy rozmarznie gleba, możemy w niej posadzić uprawiane dotychczas pod namiotem bratki i stokrotki, a po zahartowaniu (przyzwyczajeniu roślin do warunków zewnętrznych) – także niezapominajki i lak. Wkrótce, przy sprzyjającej pogodzie, zadziwią nas obfitością kwiatów.
Jeśli wymienione rośliny posadziliśmy na rabacie we wrześniu ubiegłego roku, zaczną się teraz budzić i szybko osiągną apogeum kwitnienia.

Jak pielęgnować rośliny kwitnące na przedwiośniu?

Rośliny kwitnące zimą i na początku wiosny wymagają odpowiedniej pielęgnacji.

Ochrona przed mrozem

Jeśli nastąpi nagłe ocieplenie, a gleba wciąż jest zamarznięta, warto odsunąć część ściółki z kory, aby ziemia szybciej się nagrzała.

Zdejmowanie osłon

Przy dodatniej temperaturze można zdejmować okrycia z krzewów, które mają już nabrzmiałe pąki.

Podlewanie

W okresach bez opadów należy regularnie podlewać rośliny, które przygotowują się do kwitnienia.

Nawożenie

Pod koniec marca warto zastosować nawóz wieloskładnikowy do roślin ogrodowych, który wspomoże wzrost i kwitnienie.

Cięcie krzewów

Nie należy przycinać pędów forsycji, tawuł czy migdałków, jeśli mają już pąki kwiatowe – usunięcie ich spowoduje brak kwitnienia.