Czy warto zmieniać odczyn gleby

Tekst: Alicja Gawryś

Większość roślin ogrodowych - ozdobnych i jadalnych - dobrze rośnie na glebie o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym. I taką najczęściej mamy w ogrodach lub na działkach. Co jednak zrobić, gdy jest ona wyraźnie kwaśna lub zasadowa?

Pieris 'Wakehurst' - krzew na gleby kwaśne (wrzosowiska)
Pieris 'Wakehurst' - krzew na gleby kwaśne (wrzosowiska)
Fot. Wikimedia Commons/Real Jardin
Miernikiem odczynu gleby jest pH. Można je w łatwy sposób zmierzyć za pomocą kwasomierza - tradycyjnego z barwną podziałką lub elektronicznego. Oba są do kupienia w sklepach i centrach ogrodniczych, w odpowiednich działach marketów budowlanych, a także przez Internet.

Jaką masz glebę

Przyjmuje się, że gdy pH wynosi 4,0 - 5,5, to taka gleba jest kwaśna (poniżej tych wartości jest bardzo kwaśna i raczej nie da się na niej nic uprawiać). Przy pH 5,5 - 6,5 gleba ma odczyn lekko kwaśny, pH 6,5 - 7,0 - obojętny, a powyżej pH 7 - zasadowy bądź silnie zasadowy (i przy bardzo wysokim pH także raczej nie nadaje się do użytku).

Jeśli kupiliśmy nową działkę lub ogród, zacznijmy od zbadania jej kwasowości. Jeśli nie ufamy swoim amatorskim pomiarom, to wyślijmy kilka próbek ziemi, pobranych z różnych miejsc ogrodu do stacji badawczej ..

Jeśli okaże się, że twoja gleba w ogrodzie ma wskaźnik kwasowości od 5,5 do 7, możesz w niej uprawiać większość roślin ozdobnych, sadowniczych i warzywnych bez specjalnych zabiegów, mających na celu zmianę odczynu.

Dwa rozwiązania

Załóżmy, że na Twojej działce gleba jest zbyt kwaśna, albo zbyt zasadowa dla planowanych upraw. Wówczas możesz starać się zmienić jej odczyn. Wprawdzie nie da się z gleby kwaśnej zrobić zasadowej, ani na odwrót, ale można nieco zmienić pH za pomocą specjalnych zabiegów.

Gdy do gleby zasadowej przez kilka sezonów będziemy dodawać kwaśny torf, jej odczyn stopniowo stanie się obojętny lub nawet lekko kwaśny. Natomiast glebę zakwaszoną można wapnować (przy użyciu specjalnego wapna ogrodniczego) przez kilka kolejnych lat (najlepiej jesienią) i stopniowo podnieść jej pH do lekko kwaśnego lub obojętnego.

Nigdy jednak nie wiadomo, czy takimi zabiegami nie spowoduje się niekorzystnych zmian w zasobności podłoża w poszczególne składniki pokarmowe. Poza tym ponosimy duże koszty finansowe, a proces zmiany odczynu jest dość długotrwały. Tracimy więc czas na walkę z naturą.

Tymczasem jest inne rozwiązanie - iść na współpracę z naturą, czyli sadzić rośliny kwasolubne tam, gdzie podłoże jest kwaśne, a rośliny wymagające gleb zasadowych, tam, gdzie podłoże ma taki właśnie odczyn.

Na kwaśnym podłożu

Niskie pH mają często piaszczyste gleby leśne, na których rosną sosny, jałowce i wrzosy. Kwaśny odczyn mają też gleby powstałe na tzw. torfach wysokich (które były dawniej podmokłe i na których rosły mchy torfowce). Jedne i drugie typy podłoża mają lekką strukturę i są przepuszczalne zarówno dla wody, jak i powietrza.

Jeśli właśnie taka gleba stała się Waszą własnością, to najlepiej założyć na niej wrzosowisko, czyli rabatę z gatunkami z rodziny wrzosowatych. Przed założeniem wrzosowiska, warto poprawić strukturę gleby: do piasku dodać kwaśnego torfu, a do gleby torfowej sporą porcję piasku.

A wrzosowate to całkiem ładne to rośliny. Przede wszystkim powszechnie lubiane różaneczniki i azalie, popularne jesienne wrzosy i mniej popularne wiosenne wrzośce. Do kolekcji można dodać kalmię i pierisy.

Ponadto kwaśne gleby preferują takie piękności, jak magnolie oraz hortensje (w tym także pnąca) oraz oczar omszony.

Chcesz mieć także byliny? Na kwaśnych glebach dobrze rosną: szachownica kostkowa, konwalie, goździk kropkowany, także trawy - kostrzewy i trzęślica modra.

Z grupy roślin jadalnych na kwaśnych glebach można uprawiać borówki wysokie (amerykańskie), szczaw czy żurawinę.

Na glebie wapiennej czyli zasadowej

Jeśli na zakupionej działce znajdziesz cykorię podróżnik, dzwonek jednostronny bądź wilczomlecz mały, to znak, że ma gleba na niej ma odczyn zasadowy i jest bogata w wapń. Można tu urządzić piękny ogród z ciekawymi roślinami. Szkielet ogrodu mogą stanowić drzewa, np. płaczące odmiany buka, ogrodowe odmiany robinii akacjowej, głogi, czy judaszowce. spośród kwitnących krzewów udadzą się tu perukowce, lilaki, odmiany sosny kosodrzewiny, a z kwitnących latem - budleja.

Na takiej glebie można też urządzić skalniak, bo wiele roślin ogródków skalnych, takich jak skalnica Arendsa, miłek wiosenny, gęsiówka kaukaska, żagwin, rogownica i goryczka krótkołodygowa lubią wapń w podłożu.

Znajdzie się też parę gatunków na rabatę bylinową: wysoka juka ogrodowa, mikołajki, ciemierniki, dzwonek równolistny, czy zawilce wiekokwiatowe. Można też wysiać jednoroczny maczek kalifornijski.

Kto chce uprawiać warzywa na glebach zasadowych może liczyć na dobre plony buraka ćwikłowego, cebuli, fasoli, rzodkiewki, sałaty, selera, , szpinaku i ziemniaków.



Skomentuj:

Czy warto zmieniać odczyn gleby