Choroby i szkodniki roślin cebulowych

O tej porze roku sadzimy w gruncie wiosenne kwiaty cebulowe, ale także wykopujemy te gatunki, które nie mogą zimować w ogrodzie. Warto przy okazji sprawdzić, czy są zdrowe.
rośliny cebulowe chorują rośliny cebulowe chorują Fot. ShutterstockH

Choroby cebulowych i bulwiastych

Wielu roślinom cebulowym, bulwiastym i kłączowym zagrażają rozmaite choroby. Najgroźniejsze to zgnilizny wywołane przez bakterie, szara pleśń i fuzariozy spowodowane przez grzyby oraz choroby wirusowe. Rośliny te bywają też atakowane przez mszyce. Cebulom w glebie zagrażają ponadto myszy i nornice, dlatego np. tulipany i szafirki umieszczamy w ziemi w ażurowych koszyczkach. Występowaniu chorób możemy przeciwdziałać, sadząc wyłącznie zdrowy materiał i profilaktycznie zaprawiając przed sadzeniem cebule, bulwy oraz kłącza (szczegóły w ramkach). Ważne jest też sadzenie roślin na piaszczysto-gliniastej glebie z dużą zawartością próchnicy i na właściwej głębokości (zazwyczaj powinna odpowiadać trzykrotnej wysokości cebuli). Podczas wegetacji rośliny warto wzmocnić preparatem Septovital 200 SL.

Szara pleśń

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAFot. Anna Kulikowska

Często atakuje tulipany, lilie i hiacynty. Rozpoczyna się od brązowych plam na cebulach, brązowych plamek z ciemną obwódką i szarego nalotu na liściach. Potem bulwy oraz cebule gniją.

Rada: Cebule zaprawiamy mieszaniną środków Topsin M 500 SC (0,6%), Kaptan 50 WP (1%) i Sumilex 500 SC (0,5%). Rośliny opryskujemy Kaptanem 50 WP.

Na zdjęciu powyżej: Szara pleśń na łodygach tulipana

Zgnilizna twardzikowa na bulwach dali Zgnilizna twardzikowa na bulwach dali Fot. Anna Kulikowska

Zgnilizny

Zgnilizna twardzikowa

To powszechna choroba grzybowa, szczególnie groźna dla dalii. Objawem są ciemne wodniste plamy na karpach. Bulwy gniją, a u nasady pędów widać białą grzybnię; pędy załamują się.

Rada: Nie sadźmy karp co roku w tym samym miejscu, a zimą przechowujmy je w chłodnym i przewiewnym pomieszczeniu. Przed sadzeniem warto moczyć je przez 30 min w mieszaninie preparatów Rovral Aquaflo 500 SC (0,2%) i Topsin M 500 SC (0,2%).

Na zdjęciu powyżej: Zgnilizna twardzikowa na bulwach dali

SONY DSC

Fot. Anna Kulikowska

Często występuje na hiacyntach, mieczykach i szachownicach. Wierzchołki liści żółkną i zasychają. Gnije podstawa pędu, który się załamuje. Na nasadach liści pojawiają się wodniste gnilne plamy. Cebule też są wodniste i mają nieprzyjemny zapach. Rada: Chore cebule wykopujemy i palimy. Pozostałe rośliny opryskujemy 2-3 razy co 7 dni Miedzianem 50 WP. Przed sadzeniem cebule wrażliwych roślin moczymy przez 30 min w Miedzianie 50 WP (0,5%).

Na zdjęciu powyżej: Zgnilizna bakteryjna hiacynta

Fuzariozy Fuzariozy Fot. Anna Kulikowska

Fuzariozy

Wywołują je grzyby glebowe. Zgnilizny na częściach podziemnych rozpoczynają się od porażenia piętki cebul lub bulw. Powodują zahamowanie wzrostu i brązowienie wierzchołków liści. W przypadku porażenia bulwy czy cebuli występują na nich czerwonobrązowe plamy, na których widać biały albo różowy nalot grzybni. Porażone cebule są miękkie, wodniste i w końcu zamierają.

Rada: Chore rośliny trzeba usuwać i palić. W tym samym miejscu można uprawiać cebulowe i kłączowe co 4 lata. Do sadzenia nadają się tylko cebule bez widocznych plam. Przedtem zaprawiamy je przez 20-30 min w mieszaninie fungicydów: Topsin M 500 SC (0,4-0,6%) i Kaptan 50 WP (1%).

SONY DSCFot. Anna Kulikowska

Na zdjęciu powyżej: Zamieranie wierzchołków liści hiacynta

Poskrzypka liliowa Poskrzypka liliowa Fot. Anna Kulikowska

Dziury wygryzione w cebulach, liściach i pąkach

Myszy i nornice

Gryzonie te niszczą cebule tulipanów, krokusów i lilii, w rezultacie liście roślin zasychają, a kwiaty się nie rozwijają.

Rada: Przed sadzeniem cebule moczymy w papce z Sadoplonu 75 WP (40%) lub sadzimy cebule w koszyczkach. Podczas wegetacji stosujemy preparaty gryzoniobójcze, np. Normix, umieszczając je w korytarzach gryzoni.

Poskrzypka liliowa

Atakuje lilie i szachownice. Dorosłe owady i larwy wygryzają nieregularne dziury w liściach i objadają ich brzegi. W pąkach kwiatowych widać wygryziony okrągły otwór. Uszkodzone pąki nie rozwijają się. Pierwsze pokolenie rozpoczyna żerowanie w maju, a drugie w czerwcu.

Rada: Gdy stwierdzimy obecność larw, chrząszczy lub pierwsze uszkodzenia liści, rozpoczynamy opryskiwania preparatem Decis Ogród 015 EW.

Na zdjęciu powyżej: Po lewej stronie pąk lilii uszkodzony przez poskrzypkę liliową, na zdjęciu obok młode larwy

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAFot. Anna Kulikowska

Na zdjęciu powyżej: Piętnówka kapustnica na liściu mieczyka

Piętnówka kapustnica

Ten motyl często atakuje mieczyki i irysy. Zazwyczaj gąsienice żerują wieczorem i nocą, od czerwca do końca września. Wygryzają okienka w liściach, a także w pąkach i kwiatach, zniekształcając je.

Rada: Po stwierdzeniu uszkodzeń lub obecności gąsienic opryskujemy rośliny 2-3 razy, co 10 dni (wieczorem), stosując Decis Ogród 015 EW.

Wirusowe skarłowacenie mieczyków Wirusowe skarłowacenie mieczyków Fot. Anna Kulikowska

Zahamowanie wzrostu, zniekształcenia, choroby wirusowe

Często występują na dalii, mieczykach, irysach (kosaćcach) cebulowych i kłączowych, tulipanach, hiacyntach i szachownicach. Rośliny lub ich części są zdeformowane i przestają rosnąć. Liście żółkną i zasychają. Objawami chorób wirusowych są też mozaiki oraz różnego rodzaju smugi, zmiany kształtu liści i kwiatów - płatki mogą być zdeformowane lub zmieniać barwę. Wzrost roślin jest często zahamowany. Wirusy nie powodują zgnilizn.

Rada: Chore rośliny trzeba usuwać i palić, a także koniecznie zwalczać szkodniki przenoszące choroby wirusowe (np. mszyce)

Na zdjęciu powyżej: Wirusowe skarłowacenie mieczyków

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAFot. Anna Kulikowska

Mszyce

Często atakują tulipany, irysy (kosaćce) cebulowe i kłączowe, dalie oraz lilie. Na liściach i pąkach widać kolonie brązowoczarnych mszyc, a pod lupą także ich larwy. Liście są zniekształcone.

Rada: Po zauważeniu pierwszych mszyc opryskujemy rośliny preparatem Decis Ogród 015 EW i powtarzamy zabieg, gdy pojawią się kolejne pokolenia.

Na zdjęciu powyżej: Mszyce i ich larwy żerujące na liściach dalii

Zgorzelowa plamistość liści Zgorzelowa plamistość liści Fot. Anna Kulikowska

Plamy na liściach

Zgorzelowa plamistość liści

Ta choroba grzybowa atakuje irysy (kosaćce) kłączowe, narcyzy, liliowce i mieczyki. Na liściach pojawiają się brązowe plamy z jasną obwódką, które następnie powiększają się i zmieniają kolor. Silnie porażone liście przedwcześnie zasychają. Chorobie sprzyjają deszcze.

Rada: Porażone liście usuwamy i palimy. Wiosną, gdy rośliny osiągną wys. 20 cm, rozpoczynamy opryski ochron-ne - co 7 -10 dni stosujemy preparat Topsin M 500 SC lub Dithane Neo Tec 75WG.

Na zdjęciu powyżej: Zgorzelowa plamistość irysów kłączowych

Wciornastki

Często atakują liście i kwiaty mieczyków, lilii i czosnków. Na liściach występuje dużo srebrzystych plam z czarnymi małymi grudkami - odchodami wciornastka. Na płatkach kwiatów widać białe plamki. Rada: Tuż po zauważeniu pierwszych owadów (zazwyczaj w połowie czerwca) wykonujemy 2-3 opryski w odstępie 10 dni, stosując Confidor 200 SL, Karate Zeon 050 CS lub Decis Ogród 015 EW.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAFot. Anna Kulikowska

Na zdjęciu powyżej: Objawy żerowania wciornastków na liściach irysów

Więcej o: