Festiwal ogrodowy w Chaumont, kraina szalonych pomysłów

Tekst i zdjęcia: dr Beata J. Gawryszewska, SGGW

Dokąd udać się w poszukiwaniu odrobiny szaleństwa, kiedy znudzi nas tradycyjny ogród? Oczywiście do Francji. A dokładnie na festiwal ogrodowy w Chaumont

Ogród pokazowy w Chaumont - ogród z oryginalną podłogą, którą stanowi tafla wody. Ogród ten nazwano Anielskimi Włosami - od potocznej nazwy oplątwy
Fot. Beata J. Gawryszewska
Wysokie krawiectwo, czyli pojedyncze kreacje szyte na zamówienie - tak brzmi definicja haute couture, w odróżnieniu od pret-a-porter, czyli produkcji seryjnej. W potocznym rozumieniu - na pokazach haute couture prezentuje się kreacje tak odważne, tak niepoważne lub tak niepraktyczne, że nie nadają się do noszenia. Służą kształtowaniu trendów. Dopiero na ich podstawie szyje się kolekcje pret-a-porter. W ten sam sposób różnią się realizacje prezentowane na Festiwalu Ogrodów w Chaumont nad Loarą od zwyczajnych, tradycyjnie projektowanych i zakładanych ogrodów. Warto więc pojechać nad Loarę nie tylko dla bajkowych zamków, ale i dla festiwalu, który odbywa się tam już od 18 lat, od końca kwietnia do połowy października.

Historia tego malowniczego miejsca sięga X wieku, kiedy w Chaumont powstała forteca, a później rezydencja w stylu francuskiego manieryzmu. Mieszkała tu Katarzyna Medycejska i Diana de Poitiers, bywali Beniamin Franklin, pisarka Germaine de Staël i rzeźbiarz Nini. Dziś zamek gości wystawy sztuki współczesnej. Stała ekspozycja rzeźby plenerowej mieści prace takich artystów, jak m.in. Nils-Udo, Patrick Blanc, Anne i Patrick Poirier. Jednak przede wszystkim Chaumont kojarzy się z ogrodami, niecodziennymi, czasem trochę zwariowanymi.

W konkursie biorą udział architekci krajobrazu z całego świata. Co roku patronuje mu nowe motto. W poprzednich edycjach były to m.in. zabawa w ogrodzie, erotyzm, kolor, woda. Tym razem ekspozycja ponad 20 konkursowych prezentacji wybranych spośród 300 nadesłanych projektów nosiła tytuł "Dusza i ciało".

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o ogrodach: encyklopedia roślin, porady ekspertów, zdjęcia pięknych ogrodów w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Dla duszy i ciała

Współczesny ogród ma dawać człowiekowi spokój i harmonię. Ciału - strawę i możliwość odprężenia, duszy - ucztę woni, kolorów i faktur. Niesłabnącą popularnością cieszą się warzywniki - i te pozornie zwyczajne, z prostokątnymi grządkami ogórków, dyni, cebuli i buraków, i te wyrafinowane, w których kapusta zajmuje poczesne miejsce na rabacie obok różanego krzewu. Nie może również zabraknąć ziół - kuchennych, leczniczych, kwitnących i tych o ozdobnych liściach. Pachnących na odległość, jak lawenda, albo dopiero po dotknięciu, jak arcydzięgiel. Kompozycje nagietków, słoneczników, jeżówek przybrane koronką kopru i rumianku rzymskiego to najmodniejsze współczesne bukiety. W jednym z awangardowych projektów szklane flakony z zapachami udawały wielkie kwiaty. Niecodzienne doznania czekały także na pozostałe zmysły. Nawierzchnie - mozaiki z misternie ułożonych kamieni albo miękki, biały piasek - zachęcały do zdjęcia butów. Można tu było posłuchać śpiewu ptaków lub muzyki jazzowej. Zaskakiwanie pomysłami - oto jeden z najważniejszych współczesnych trendów ogrodowego haute couture.

Azymut - ziemia

Trendwatcherzy, czyli specjaliści zajmujący się prognozowaniem przyszłych mód we wzornictwie, mówią, że jedną ze współczesnych ikon designu jest Ziemia. Nurt ten przejawia się w dbałości nie tylko o miejsce, w którym tworzymy nasz ogród, ale i w dbałości o planetę. Ekologia jest nie tylko modna, ale wręcz wymagana we współczesnym ogrodzie. Budowanie domków dla trzmieli, stosowanie tylko rodzimych odmian roślin to zabiegi, których nie widać na pierwszy rzut oka, ale są nieodzowne, jeśli mamy mówić o modnym ogrodzie w stylu eko. Nasadzenia komponuje się tu jakby przypadkiem. Łany traw i delikatnych roślin jednorocznych mają wyglądać jak najbardziej naturalnie. Odmienna perspektywa, z której spoglądamy dziś na ogród, bywa też rozumiana całkiem dosłownie. Na tegorocznym festiwalu w Chaumont znalazła się realizacja, którą widzowie spoglądali na ziemię z perspektywy ptaka, siedząc na wysokich, "sędziowskich" krzesełkach pośród lasu budek dla ptaków z umieszczonymi wewnątrz głośnikami odtwarzającymi ich śpiew. W innym ogrodzie zwiedzający schodzili do wykopu, by patrzeć na powierzchnię ziemi i rosnące na niej rośliny z perspektywy żaby albo kreta.

Ogród glamour

Angielskie słowo glamour oznacza magię, czar, przepych, splendor, blask. Ogród glamour jest ogrodem nie tylko luksusowym, ale przede wszystkim komfortowym. Projektanci prześcigają się w tworzeniu wnętrz pod gołym niebem, które mają być odpowiednikiem wnętrz w mieszkaniu - salonu, kuchni, sypialni. Dziś w takich ogrodowych salonach można znaleźć nie tylko kandelabry, witraże i luksusowe meble - rzeźby, ale i fortepian. Zasiedziałym już w ogrodzie rekwizytem rodem z sali balowej jest lustro. A jeśli cała podłoga ma być luksusowym lustrem? Zbudujmy ogród na wodzie, który wprawi gości w osłupienie. To kolejna nowość, ale i kolejna zmiana perspektywy, odmienne spojrzenie, nowy wymiar bycia w ogrodzie. I dobrego w nim samopoczucia, rzecz jasna.

Wszyscy tworzymy ogród

Wiele projektów pokazanych w Chaumont miało również wymiar społeczny, co ostatnio jest bardzo ważne, zwłaszcza przy zagospodarowywaniu parków i publicznych terenów zieleni. Jeden z ogrodów zawierał sferyczną altanę - igloo zbudowane i ozdobione przez dzieci ze szpitala psychiatrycznego. Na festiwalu znalazła się też interaktywna realizacja wzorowana na motywie dalekowschodniego drzewa życzeń - na kolorowych wstążkach zwisających z gałęzi wierzbowej altany każdy mógł napisać swoje imię, sentencję, coś, co chciał przekazać innym. W ten sposób ogród staje się zjawiskiem wspólnym, od jego wymiaru fizycznego ważniejsza jest ta jego część, która pozostaje w ludziach, ich duszach, myślach, wyobraźni. W przyszłym roku motto festiwalu w Chaumont będzie brzmiało: "Ogrody przyszłości, czyli sztuka szczęśliwej bioróżnorodności".

Skomentuj:

Festiwal ogrodowy w Chaumont, kraina szalonych pomysłów