Ananas - Ananas comosus

Wiesław GAWRYŚ,

Miniplantację ananasów można założyć na słonecznym okiennym parapecie. Ich owoce będą małe, ale bardzo efektowne i niekiedy tak smaczne, jak te kupowane w sklepie.

Rzadko kto ma okazję podziwiać ananasy rosnące pod gołym niebem, odmiany ananasa jadalnego (Ananas comosus) uprawiane są bowiem wyłącznie w tropikach (wywodzą się z Brazylii). Łatwo natomiast można stać się posiadaczem okazu rosnącego w doniczce.

Ozdoba mieszkania

Ozdobne odmiany ananasa są niezbyt duże - zwykle półmetrowej wysokości - i nie mają smacznych owoców, lecz prezentują się bardzo oryginalnie. Z rozet ich żółto lub purpurowo paskowanych liści wyrastają pojedyncze łodygi zakończone kilkucentymetrowym barwnym owocem z charakterystycznym pióropuszem. Jadalne odmiany mają zielone liście. Rośliny te nie wymagają wiele i doskonale się czują w mieszkaniach.

Światło. Ananas dobrze rośnie w pomieszczeniach jasnych. Najbardziej odpowiada mu parapet południowego okna. Nie boi się ostrego słońca, a tylko okazy o żółtawych paskach, gdy są osłabione po zimie, mogą zostać przypalone przez bardzo silne promienie.

Temperatura. Roślina ta lubi ciepło (ok. 20 st. C), nawet zimą. Zaczyna natomiast niedomagać, stojąc długo w temperaturze poniżej 16 st. C lub w przeciągu.

Wilgotność powietrza. Ananas nie jest pod tym względem wymagający. W ogrzewanym kaloryferami pokoju przetrwa zimę bez spryskiwania liści.

Podlewanie. Roślina może się długo obyć bez wody, ale w czasie letnich upałów warto ziemię podlewać obficie, choć niezbyt często - dopiero gdy lekko przeschnie. Trzeba też zawsze pamiętać o usuwaniu wody z podstawki.

Nawożenie. Od maja do kwietnia raz w miesiącu dokarmia się roślinę nawozem płynnym o stężeniu o połowę mniejszym, niż zalecane przez producenta.

Przesadzanie. Kiedy wiosną kępa zbytnio się rozrośnie, należy zmienić jej doniczkę na nieco większą i dosypać ziemi uniwersalnej (dobrze jest dodać do niej torfu i piasku). Po przesadzeniu przez dwa tygodnie ananasa się nie podlewa i nie nawozi.

Choroby. Jeśli nie ma zalanych korzeni, roślina ta rzadko choruje. Nie atakują jej też szkodniki.

Wartościowy owoc

Ananas ma niepowtarzalny smak i intensywny zapach. Karaibskie słowo anaana, od którego pochodzi nazwa rośliny, znaczy "aromat aromatów". Świeży owoc jest bogaty w cenne dla naszego organizmu składniki odżywcze, a przy tym mało kaloryczny. Dostarcza sporo błonnika, który, pęczniejąc w żołądku, tłumi uczucie głodu. Duży plaster ananasa zawiera 30 mg witaminy C - czyli prawie połowę zalecanej dziennej dawki - a także witaminy A, B, PP oraz wapń i bromelinę - enzym rozkładający białko i ułatwiający trawienie. To ona powoduje, że roztwór żelatyny zmieszany z kawałkami świeżych owoców się nie ścina. Ananasy konserwowane w zalewie są słodsze i nie mają tych właściwości.

Świeże owoce zaleca się osobom cierpiącym na niestrawność i słabe wydzielanie soków trawiennych.

Poprawiają też one między innymi funkcjonowanie nerek, pracę wątroby i naczyń wieńcowych.

Ananas ma również działanie przeciwzapalne i likwidujące obrzęki. Okłady z jego świeżych plastrów pomagają przy stłuczeniach, ropiejących krostach i opuchliźnie. Obecnie ananasa używa się do produkcji niektórych preparatów odchudzających i kremów przeciwko cellulitowi. Z liści wierzchołkowych uzyskuje się przędzę do produkcji koronek i przewiewnych tkanin.

Jak jeść ananas

Który wybrać? Ananasy są najsmaczniejsze, gdy łatwo oderwać od nich pióropusz liści. W zależności od odmiany mają wówczas zieloną, żółtawą lub czerwonawą skórkę. Niestety, w tym stanie nie nadają się do transportu iprzechowywania. Dlatego na plantacjach zbiera się je, nim w pełni dojrzeją.

Przysmaki z ananasa

Ananas stosuje się jako składnik słodkich deserów, sałatek owocowo-warzywnych, np. w połączeniu z selerem naciowym, białą kapustą, szparagami, sałatą i marchwią oraz majonezem, śmietaną, jogurtem albo sokiem z cytryny. Można go również dodawać do słodko-pikantnych potraw z indyka, kurczaka i gotowanej szynki. Smaczny jest też po upieczeniu na grillu.

Racuszki. Kupujemy puszkę z plastrami owoców. Robimy ciasto o gęstości śmietany z 15 dag mąki pszennej, 2 jajek, soku odlanego z konserwy oraz pół łyżeczki proszku do pieczenia i szczypty soli. Osączone plastry zanurzamy w cieście i smażymy na oleju na złoty kolor. Podajemy posypane cukrem pudrem.

Zupa z ananasa i dyni. Potrzebna jest puszka ananasa w kostkach. Dynię, około 0,5 kg, kroimy w kostkę, obgotowujemy w osolonym wrzątku i osączamy. Do drobno pokrojonej i zeszklonej na maśle cebuli dodajemy dynię oraz ananas i razem krótko obsmażamy. Zalewamy rozcieńczonym wodą sokiem z ananasa i gotujemy. Po 10 min łączymy z 3 szklankami mleka i rozmieszaną w nim łyżką mąki ziemniaczanej. Po powtórnym zagotowaniu doprawiamy solą, natką pietruszki i śmietaną. Zupę z ananasa podajemy na gorąco lub na zimno.

Ogród Botaniczny PAN,

Warszawa Powsin

Skomentuj:

Ananas - Ananas comosus