Jakie kwiaty kwitną zimą? Ciekawe odmiany ciemierników

Odmiany pochodzące od ciemiernika białego podczas lekkich zim mogą zakwitnąć w grudniu. Reszta odmian ciemierników zakwita jako jedne z pierwszych, na przedwiośniu w lutym lub w marcu. Zachwyt na twarzach zapewniony!
ODMIANA MIESZAŃCOWA 'BRIAR ROSE' ODMIANA MIESZAŃCOWA 'BRIAR ROSE' Fot. Lilianna Sokoowska

Ciemierniki zimą

Dekoracyjne, stale zielone liście i skromne wymagania - już to wystarczy, by zaliczyć ciemiernik (Helleborus) do roślin wyjątkowych. Jeszcze niezwyklejsze jest to, że może rozwijać pąki zimą.

Dokładna data tego wydarzenia jest z reguły niespodzianką, bo w dużym stopniu zależy od pogody. Gdy temperatura jesienią długo utrzymuje się powyżej zera, kwiaty ciemiernika (głównie białego) podziwiamy już w grudniu. A jeśli zima jest mroźna i śnieżna, następuje to dopiero po roztopach - w lutym lub w marcu, wraz z pierwszą falą dodatnich temperatur.

CIEMIERNIK WSCHODNI 'WHITE SPOTTED LADY' CIEMIERNIK WSCHODNI 'WHITE SPOTTED LADY' Fot. Debu55y shutterstock

Niebanalna uroda

Kwiaty ciemierników są niezwykle okazałe (mają średnicę 4-7 cm), a do tego utrzymują się kilka miesięcy. Ich największą ozdobą są barwne działki kielicha (a nie płatki, jak to bywa u większości roślin), które dodatkowo zmieniają kolor - stopniowo zielenieją lub różowieją.

Pośrodku kwiatów zawiązują się i dojrzewają owoce, co trwa często jeszcze do kwietnia lub maja. Kwiaty ostatecznie zasychają, gdy z owoców wysypią się dojrzałe nasiona.

Najbardziej popularny u nas gatunek, ciemiernik biały (Helleborus niger), kwitnie właśnie na biało - łacińska nazwa niger, czyli czarny, odnosi się do korzeni. Dużą popularność zdobyły ostatnio mieszańce ciemiernika wschodniego z innymi gatunkami, zwracające uwagę różnorodnością odcieni kwiatów (białych, różowych, fioletowych, zielonych) i zdobiących je drobnych wzorków. Rośliny te tworzą przysadziste kępy, osiągając wysokość 20-30 cm.

Z kolei ciemiernik cuchnący (Helleborus foetidus) zaciekawia oryginalną budową - roślina przybiera kształt piramidy o wysokości 50-60 cm, ma dłoniaste, silnie powcinane liście i tworzy dzwonkowate zielonkawe kwiaty, nieco mniejsze niż u innych ciemierników.

Wymienione gatunki, jak również ciemiernik zielony, niebieskawy, korsykański i wschodni, można u nas uprawiać w ogrodzie, licząc się jednak z ryzykiem przemarznięcia liści i pędów podczas ostrych zim. Jeżeli tak się stanie, rośliny zazwyczaj odradzają się ze śpiących oczek.

CIEMIERNIK CZERWONAWY (H. purpurascens) tworzy kępy o wysokości ok. 50 cm. Kwitnie od lutego do kwietnia.Fot. HABRDA shutterstock

CIEMIERNIK CZERWONAWY (H. purpurascens) tworzy kępy o wysokości ok. 50 cm. Kwitnie od lutego do kwietnia.

Za najbardziej odporny uchodzi ciemiernik czerwonawy (H. purpurascens). Występuje naturalnie w Bieszczadach. Jako gatunku objętego ochroną prawną nie wolno go wykopywać ze stanowisk naturalnych, można go jednak kupić, podobnie jak inne ciemierniki, w centrach ogrodniczych i przez internet.

CIEMIERNIK ZIELONY (H. viridis) swą nazwę zawdzięcza barwie działek kielicha, które u tego gatunku lekko na siebie zachodzą. CIEMIERNIK ZIELONY (H. viridis) swą nazwę zawdzięcza barwie działek kielicha, które u tego gatunku lekko na siebie zachodzą. Fot. Wikimedia

Ciemierniki ożywiają ogród zimą

Dzięki roślinom takim jak ciemierniki ogród żyje także poza sezonem. Jeśli posadzimy je w sąsiedztwie innych zimozielonych bylin o podobnych wymaganiach, powstanie rabata efektowna cały rok.

Dobrym towarzystwem dla ciemierników są wcześnie kwitnąca przylaszczka, kopytnik, runianka, barwinek. Podobnie jak ciemiernik, rośliny te najlepiej rosną w półcieniu i razem mogą tworzyć kompozycje atrakcyjne także zimą oraz na przedwiośniu. Najlepiej umieścić je pod drzewami i grupami krzewów, od ich południowej strony, gdzie cień nie jest zbyt głęboki.

W bezpośrednim sąsiedztwie odmian ciemierników, które mają dość zwarty pokrój i ciemnozielone liście, warto również sadzić delikatne i lekkie paprocie, takie jak nerecznica (narecznica) czy adiantum, a wokół nich przebiśniegi i śnieżyce.

Krzewami, przy których uroda ciemierników zostanie dostrzeżona, są kwitnące w podobnym czasie oczary, leszczyny, wawrzynek wilczełyko. Gdy posadzimy je we w tym samym zakątku, wiosna zawita tu bardzo wcześnie.

Helleborus orientalis PlenaFot. Wikimedia

CIEMIERNIK WSCHODNI (H. orientalis) 'Plena' z kwiatostanem przypominającym koronę.

CIEMIERNIK BIAŁY jest byliną o zimozielonych liściach. Kwitnie zimą lub na przedwiośniu. CIEMIERNIK BIAŁY jest byliną o zimozielonych liściach. Kwitnie zimą lub na przedwiośniu. Fot. FLORA PRESS/VISIONS

Ozdobi mieszkanie

Kwitnący ciemiernik biały i jego barwne mieszańce już od grudnia sprzedawane są w doniczkach z przeznaczeniem do dekoracji wnętrz. Zwyczaj ten przyszedł do nas z Zachodu, gdzie roślina ta nazywana jest różą Bożego Narodzenia. W domu wymaga lekko wilgotnego podłoża i chłodnego miejsca. Jeśli zapewnimy jej takie warunki, będzie kwitła dłużej.

CIEMIERNIK OGRODOWY ( HELLEBORUS HYBRIDUS )  ELEGANCE WHITE  - ROSLINA , KWIATYFOT. LILIANNA SOKOLOWSKAPUBLIKACJA KWIETNIK NR 1 (205) - 1 2012Fot. Lilianna Sokoowska

MIESZANIEC 'PAINTED DOUBLES'

MIESZANIEC 'CINAMON SNOW' MIESZANIEC 'CINAMON SNOW' Fot. Lilianna Sokoowska

Tajniki uprawy

Stanowisko: Powinno być lekko ocienione, np. gałęziami drzew lub krzewów liściastych.

Gleba: Najlepsza jest ziemia próchniczna z dodatkiem gliny, o odczynie obojętnym. Przed posadzeniem roślin przekopujemy ją głęboko i dodajemy dobrze rozłożony kompost.

W przypadku ziemi zbyt ciężkiej i wilgotnej pod rośliny podsypujemy grubą warstwę drenażu.

Sadzenie: Rośliny kupione w pojemnikach można przesadzać do gruntu przez cały okres wegetacji. Starsze, dobrze ukorzenione okazy nie lubią przesadzania, a ich korzenie są wrażliwe na uszkodzenia.

Pielęgnacja: Kiedy rośliny przekwitną, ścinamy zaschnięte części. Wycinamy również pędy nagięte do ziemi i połamane przez śnieg.

Rozmnażanie: Ciemierniki można rozmnażać z nasion. Wysiewamy je zaraz po tym, gdy dojrzeją (od czerwca do sierpnia) do doniczek, które na zimę zagłębiamy w ziemi. Siewki wyrosną następnej wiosny. Pielęgnujemy je w doniczkach przez następne dwa sezony, po czym sadzimy na rabacie. Zakwitną po 1-2 latach.

Ciemierniki (Helleborus) należą do rodziny jaskrowatych. Występują w środkowej i południowo-zachodniej Europie, na Kaukazie i w Chinach. Oprócz ok. 20 gatunków rosnących w naturze w sprzedaży są mieszańce. Można je kupić m.in. na portalach: ismena.olsztyn.pl, szkolka-przytok.pl, kwietnik.com.pl, w cenie od 7 zł do ponad 30 zł.

Jeśli po kwitnieniu nie wytniemy łodyg, ciemierniki zawiążą owoce, w których dojrzeją nasiona. Niezebrane wysieją się same w ogrodzie. Siewki możemy przesadzić, dopóki są młode. Zakwitną po kilku latach, gdy podrosną i dojrzeją do zawiązania pąków. Kwiaty siewek mogą mieć różne barwy, zależnie od tego, z jakich "rodziców" powstały nasiona.

CIEMIERNIK WSCHODNI  DOUBLE CROWN  - ROSLINA O PODWOJNEJ KORONIE PLATKOW KWIATOWYCHFOT. LILIANNA SOKOLOWSKAPUBLIKACJA MAGNOLIA NR 12 (8) - 12 2012Fot. Lilianna Sokoowska

MIESZANIEC 'BALLERINA RUFFLES'

Zimowa dekoracja mieszkania

Zdjęcie powyżej: NA PARAPECIE, pod którym nie grzeje kaloryfer, ciemiernik kupiony w doniczce może kwitnąć kilka tygodni.

 Fot. Flora Dania

Zdjęcie powyżej: ŚWIĄTECZNY STROIK z ciemiernikiem w roli głównej - ozdobionym bombkami, kulkami porostów i patyczkami z gwiazdkami.

 Fot. Flora Dania

Zdjęcie powyżej: KWITNĄCE CIEMIERNIKI najlepiej ustawić w chłodnym pomieszczeniu (15-18°C) i zapewnić im dużo światła, a wiosną przesadzić je do ogrodu.

CIEMIERNIK NIEBIESKAWY (H. lividus) osiąga wysokość ok. 40 cm, kwitnie na przedwiośniu. CIEMIERNIK NIEBIESKAWY (H. lividus) osiąga wysokość ok. 40 cm, kwitnie na przedwiośniu. Fot. BeppeNob shutterstock

Pożytki z ciemiernika

Ciemiernik purpurowy oraz kaukaski uważane są za rośliny lecznicze. Dawniej w medycynie ludowej stosowano je w chorobach serca, do oczyszczania organizmu i obniżania wagi ciała. Odradzamy jednak samodzielne próby sporządzania i zażywania jakichkolwiek preparatów z tych roślin, bo wszystkie ich części zawierają silne substancje trujące. Także z gotowych środków mających w składzie wyciągi z ciemiernika należy korzystać tylko pod kontrolą lekarza.

UWAGA ! DO JEDNORAZOWEJ PUBLIKACJICIEMIERNIK ( HELLEBORUS HYBRIDUS )  TUTU  - BYLINA O SKORZASTYCH , ZIMOZIELONYCH LISCIACH I PURPUROWYCH KWIATACH , KWITNIE WIOSNAFOT. LILIANNA SOKOLOWSKAPUBLIKACJA MAGNOLIA NR 12 (32) - 12 2014Fot. Lilianna Sokoowska

MIESZANIEC 'BLUE LADY'

Więcej o: