11 niezwykłych drzew w Polsce. Historie, legendy i słynne pomniki przyrody

Dąb Bartek – legendarny król puszczy

Dąb Bartek rośnie we wsi Bartków w gminie Zagnańsk (woj. świętokrzyskie). Nazywany jest Królem Puszczy Świętokrzyskiej i drzewem weteranem. Ludzie przytulają się do tego olbrzyma, by jego siłą wzmocnić siebie. - Dla nas jest chyba czymś więcej niż Wawel dla Krakowa - tłumaczą mieszkańcy Zagnańska.

Dąb Kameduła – ulubieniec rowerzystów

Dąb Kameduła "mieszka" w okolicy Bieniszewa (woj. wielkopolskie). Drzewo zainspirowało do ochrony przyrody... rowerzystów.

Aleja, której dąb Kameduła jest ważnym punktem, była w średniowieczu traktem z Gniezna, ówczesnej stolicy Polski, do Kalisza. Dziś jest to urokliwy szlak turystyczny, przy którym rośnie 8 dębów w wieku od 500 do 700 lat. Ze względu na obwód Kameduła jest największym z nich. - Ratujmy jeszcze, co można dla przyszłych pokoleń! - mówią rowerzyści przyrodnicy.

Platan Olbrzym – najstarszy platan w Polsce

Uczniowie pobliskich szkół często odwiedzają to miejsce, bo platan Olbrzym to pomnik przyrody i niezastąpiona pomoc dydaktyczna. Pewnego dnia z pociągu wysiadł turysta, który zapytał: A gdzie jest ten słynny platan? - To nas zdumiało, dotychczas wszyscy pytali o gotycki ratusz! - opowiadają mieszkańcy Chojny (woj. zachodniopomorskie). To najstarsze drzewo tego gatunku w Polsce. Rośnie w parku miejskim nad rzeką Rurzycą.

Buk z Istebnej – drzewo spełniające życzenia

Rośnie w Istebnej w Beskidzie Śląskim. Od kilku lat chore dzieci zakopują pod nim życzenia, wierząc, że się spełnią.

Nasionko buka przyniósł niegdyś na łąkę wiatr. Była to łąka górala, który od wieków zajmował się wypasem owiec. Z wiekiem nie starzał się, co przypisywano mocy drzewa. Wiele lat później stanęło tu sanatorium dla dzieci chorych na gruźlicę. Po wybuchu II wojny światowej dyrektor ośrodka zapewnił dzieciom schronienie. Przeżyły wojnę, niektóre po latach wracały, żeby odwiedzić drzewo, które wysłuchało ich życzenia: przeżyły wojnę.

Nie zniszczyła buka wojna, mogła go jednak zniszczyć zwykła decyzja administracyjna. Wiadomość, że drzewo ma być wycięte, dotarła do działającej w sanatorium szkoły. Uczniowie pod wodzą nauczycielki biologii znaleźli ratunek dla drzewa - uznanie go za pomnik przyrody.

Wierzba Adam – drzewo, które przetrwało wszystko

W Katowicach przy ul. Piastów 7 rośnie wierzba. Ma nawet swoje imię, które zna wielu ludzi.

Życiorys Adama wiąże się z historią trzynastopiętrowego bloku. Gdy w 1970 roku wprowadzili się tam pierwsi mieszkańcy, posadzili na trawniku gałązkę wierzby. Z czasem obok stanął nowy wysokościowiec, a przy korzeniach wierzby wykopano głęboki dół na wapno budowlane. Mimo to Adam przeżył. Swoją koroną łagodzi gwałtowne podmuchy wiatru. - Chwała Adamowi za tę przysługę! - powtarzają ludzie.

Platan z Kóz – zwycięzca konkursu Drzewo Roku

To on ostatecznie został wybrany na Drzewo Roku w konkursie Klubu Gaja.

Platan jest atrakcją miejscowości Kozy (woj. śląskim). Rośnie przy ul. Krakowskiej 3/5, w zabytkowym parku założonym w XVIII w. Ma niezwykły pokrój - ogrodnik, który go sadził, umieścił w ziemi kilka sadzonek. Dzięki temu drzewo jest rozłożyste, przypomina formą różę wiatrów.

Platan był świadkiem wielu wydarzeń historycznych. Tu przechadzał się Józef Piłsudski, stacjonowali hitlerowcy. Współcześnie pod jego koroną odbywają się różne uroczystości. Władze gminy ustanowiły wyróżnienie "Platana" dla osób, które mają szczególny wpływ na rozwój miejscowości.

Dąb Aleksander – żywy pomnik Fredry

Aleksander Fredro, słynny komediopisarz, ma na Podkarpaciu swój żywy pomnik.

Dąb Aleksander rośnie w Krościenku Wyżnym i jest jednym z 10 potężnych drzew - pomników przyrody - rosnących przy ul. Dworskiej. Dąb Aleksander przypomina mieszkańcom, że pisarz przyjeżdżał tu w odwiedziny do siostry, tutaj także poznał przyszłą żonę i urządził wesele.

Związane z drzewem opowieści znalazły się w książce "Ballady o drzewach". Aleksander należy do Literackiego Szlaku Drzew zaprojektowanego przez uczniów tutejszej szkoły. Obok wystawiono głaz z jego imieniem.

Wierzba z Legionowa – uratowana przed wycinką

Ma 60 lat, nie jest pomnikiem przyrody, lecz zwykłym osiedlowym drzewem w Legionowie, przy ul. Norwida. Miała zostać wycięta.

- Drzewo już z daleka zachwycało bujną zielenią. Wydawało się zdrowe, choć z potężną plombą - relacjonuje nauczycielka miejscowej szkoły.  Z prośbą o pozostawienie wierzby zwróciła się do spółdzielni mieszkaniowej. Jeden z uczniów też napisał petycję i zebrał pod nią podpisy. Potem zaniósł pismo do urzędu, w którym już wydano zgodę na wycinkę. Wierzbę udało się ocalić!

Lipa Okręt – drzewo z pomorską legendą

Lipę w Motarzynie (woj. pomorskie) okoliczni mieszkańcy nazywają okrętem, bo niegdyś jej konary z daleka tworzyły właśnie taki kształt, a ze wzgórza, na którym stoi samotnie, widać było nawet morze. Była sławna już przed wojną. Można było nawet kupić widokówkę z jej wizerunkiem! Pod lipą znajduje się grób rycerza Jana, który został rozbójnikiem.

Lipa, chociaż dziś otoczona lasem, ciągle góruje nad innymi drzewami. W górnej części jej pnia znajduje się dziupla, w której przez kilka lat stała rzeźba Chrystusa Frasobliwego wykonana przez miejscowego artystę.

Dąb Rozalia – drzewo pielgrzymów

Nazwa dębu ze Świętej Rozalii koło Starego Szelkowa (woj. mazowieckie) nawiązuje do imienia włoskiej świętej, która wybrała życie w pustelni, oddane Bogu. Umarła w wieku 31 lat. Do Polski jej szczątki trafiły w 1630 r. W tym samym czasie do Szelkowa dotarła zaraza. Nabożeństwa ku czci św. Rozalii pomogły. W dowód wdzięczności w lesie postawiono kaplicę i zasadzono dęby, a jeden z nich nazwano Rozalią. Co roku 4 września tłumnie przybywają tu pielgrzymi. Nocują pod wielowiekowymi dębami - pomnikami przyrody.

Lipa Matki Boskiej w Wambierzycach

Tę starą lipę widać z każdego miejsca w Wambierzycach (woj. dolnośląskie). Jest ozdobą postaci Matki Boskiej z Jezusem, która trzyma w ręku owoc granatu.

Legenda głosi, że do figurki niegdyś przychodził na modlitwę niewidomy Jan. Kiedyś ociemniały starzec uderzył głową o drzewo i stracił przytomność. Gdy się ocknął, odkrył, że doskonale widzi. Od tego czasu do cudownej lipy przybywają pielgrzymi.