Błękitny mak [Mekonops]

Na mekonopsy ma chrapkę niejeden kolekcjoner roślin. Kwiaty te jednak są niezwykle trudne w uprawie. A to sprawia, że apetyt na nie rośnie jeszcze bardziej...
Mekonops bukwicolistny tworzy sporo kwiatów. Wierzchołkowe bywają podwójne, dolne zaś są pojedyncze (o 4 płatkach) i mocno zwisają. Mekonops bukwicolistny tworzy sporo kwiatów. Wierzchołkowe bywają podwójne, dolne zaś są pojedyncze (o 4 płatkach) i mocno zwisają. Fot. Flora Press/Visions

Mak o niebieskich kwiatach

Chłodne i wilgotne lasy gór Nepalu, Chin i północnej Birmy są enklawą, gdzie rosną kwiaty o niezwykłej urodzie. Kształtem przypominają maki, lecz mają ciemnobłękitne lub lazurowe płatki, z którymi kontrastują okółki żółtych pylników. Jedną z tych pięknych roślin jest mekonops bukwicolistny (Meconopsis betonicifolia lub M. baileyi). Wiosną najpierw tworzy rozetę sporych liści o lekko karbowanych brzegach, a później ulistniony pęd kwiatowy osiągający czasem ponadmetrową długość. Na nim rozwija się po kilka kwiatów o średnicy 7-10 cm. Podobny jest mekonops wielki (M. grandis). Jego kwiaty są jeszcze większe, czteropłatkowe i wyrastają pojedynczo na długich szypułkach. Oba gatunki zwyczajowo określane są jako niebieskie maki. Kwitną w czerwcu-lipcu. Często spotyka się również ich mieszańce.

Na zdjęciu powyżej: Mekonops bukwicolistny tworzy sporo kwiatów. Wierzchołkowe bywają podwójne, dolne zaś są pojedyncze (o 4 płatkach) i mocno zwisają.

Meconopsis betonicifolia Meconopsis betonicifolia Fot. Flora Press/MAP

Mekonopsy są bylinami

Mekonopsy są bylinami, jednak w niesprzyjających warunkach zachowują się jak rośliny jednoroczne lub dwuletnie i po wydaniu nasion giną. Czego potrzebują, aby dobrze się rozwijać? Przede wszystkim nie powinny być wystawione na palące słońce. Lubią też żyzne, próchniczne podłoże o kwaśnym odczynie. A to nie jest wcale takie trudne do uzyskania. W ogrodzie zawsze znajdzie się ocienione miejsce, a ziemię wystarczy zmieszać z dużą ilością kwaśnego torfu i dawką nawozu do azalii.

Na zdjęciu powyżej: Mekonops wielki zwiesza swe kwiaty. Są okazałe - ich średnica może osiągać 13 cm. W ogrodach uprawiane są mieszańce tego gatunku.

Meconopsis nepalensis Meconopsis nepalensis Fot. Flora Press/The Garden Collection

Wymagania mekonopsów

Kolejny wymóg: wiosną i latem gleba powinna być stale wilgotna, zimą zaś zupełnie sucha. Dlatego zaleca się sadzić rośliny np. na zboczu lub dobrze zdrenowanej rabacie i na wszelki wypadek najbardziej wrażliwą na gnicie górną część korzenia oraz podstawę łodygi obsypać gruboziarnistym piaskiem. Podczas upału często je podlewamy i zraszamy, jesienią przykrywamy np. suchymi liśćmi, a zimą dodatkową osłoną chronimy przed wilgocią, by korzenie miały sucho. Warto też rocznym roślinom usuwać zawiązki pąków kwiatowych. Rozety bowiem najpierw powinny się rozrosnąć, a zakwitnąć dopiero w następnym sezonie. Reszta zależy od pogody. Mekonopsy zagęszczają się i pięknie kwitną tylko w chłodne i wilgotne lata. Niestety, zwykle jednak jest dla nich za gorąco i za sucho, więc rośliny przedwcześnie starzeją się i zamierają.

Na zdjęciu powyżej: Meconopsis nepalensis

Mekonops walijski 'Flore Pleno' Mekonops walijski 'Flore Pleno' Fot. Flora Press/MAP

Jak pozyskać nasiona?

Ze dwa starsze okazy warto przeznaczyć na nasiona, a pozostałe, gdy opadną im płatki, ogławiać. Nasiona dobrze jest wysiewać co sezon, by mieć młode rośliny. Po zbiorze umieszczamy je w doniczkach na lekkiej ziemi (nie przykrywając ich - kiełkują na świetle) i wynosimy do zimnego pomieszczenia lub, nakryte folią, na zewnątrz. Wiosną ustawiamy w chłodnym cieniu.

Na zdjęciu powyżej: Mekonops walijski 'Flore Pleno'

Meconopsis  punicea Meconopsis punicea Fot. Tomek Ciesielski

Mekonopsy należą do rodziny makowatych

W południowoazjatyckich lasach występuje pół setki ich gatunków. Niektóre kwitną na żółto, inne na kremowo lub czerwono. Także mekonops bukwicolistny może tworzyć białe kwiaty (odmiana 'Alba') lub fioletowe ('Hensol Violet'). Wszystkie mają podobne wymagania. Jedyny europejski gatunek - ółto lub pomarańczowo kwitnący mekonops walijski (M. cambrica) jest łatwiejszy w uprawie. Jego kępy dorastają do 40 cm wysokości. Zwykle tworzy pojedynczy okółek płatków.

Na zdjęciu powyżej: Meconopsis  punicea

Niebieskie maki mają czysto błękitne płatki jedynie na mocno kwaśnym podłożu. Na lekko kwaśnej ziemi przybywa im fioletowych odcieni. Niebieskie maki mają czysto błękitne płatki jedynie na mocno kwaśnym podłożu. Na lekko kwaśnej ziemi przybywa im fioletowych odcieni. Fot. Tomek Ciesielski

Gdzie kupić?

Nasiona czasem można kupić przez internet. Przed siewem 6 tygodni trzyma się je w lodówce (w temp. 2-4°C) na mokrej bibule.

Na zdjęciu powyżej: Niebieskie maki mają czysto błękitne płatki jedynie na mocno kwaśnym podłożu. Na lekko kwaśnej ziemi przybywa im fioletowych odcieni.

Zobacz także...

Więcej o: