Kalendarz prac ogrodniczych we wrześniu

W objęciach złota i purpury. Poranne mgiełki ustępują w promieniach słońca, ukazując codziennie inne barwy roślin. Złota jesień wkracza coraz odważniej. Już czas, by przygotować ogród do zimowego spoczynku. Pracy będzie sporo.

Najpiękniejsze rośliny we wrześniu : Lobelia mieszańcowa 'Bee's Flame'

Roślinę tę znamy pod jej spolszczoną nazwa łacińską - Lobelia, choć ma też i polską - stroiczka. Rzeczywiście jest bardzo strojna. Tworzy wzniesione sztywne łodygi o ciemnopurpurowym zabarwieniu z lancetowatymi liśćmi o takiej samej barwie. Jesienią na ich wierzchołkach pojawiają się liczne lśniące czerwienią kwiaty o długości ok. 3 cm. Roślina ta osiąga wysokość 80 cm. Lubi słońce i wilgotną, a nawet mokrą glebę (poleca się ją na brzegi jeziorek). Pochodzi od dwóch amerykańskich gatunków - lobelii szkarłatnej (L. cardinalis) i lobelii lśniącej (L. fulgens). Odmiany obu tych gatunków , podobnie jak ich mieszańce, na zimę trzeba osłonić lub wykopać i przenieść do chłodnej piwnicy. Niestety, rośliny te nie są długowieczne. Niektórzy więc co roku kupują ich sadzonki i uprawiają je tylko przez sezon. Ale cóż, ich uroda jest tego warta!

wykopmy ziemniaki, których nać 
ma plamy wywołane przez zarazę ziemniaka, a bulwy nadal są zdrowe. wykopmy ziemniaki, których nać ma plamy wywołane przez zarazę ziemniaka, a bulwy nadal są zdrowe. Wykopmy ziemniaki, których nać ma plamy wywołane przez zarazę ziemniaka, a bulwy nadal są zdrowe/fot. Monkey Business Images shutterstock

Wrzesień w ogrodzie

Drzewa i krzewy ozdobne

W czasie suszy co jakiś czas podlewamy je obficie. Jeśli ziemia jest grubo przykryta korą, wodę dostarczamy pod warstwę ściółki. Jest to szczególnie ważne dla gatunków zawiązujących o tej porze pąki kwiatowe na kolejny sezon.

Krzewów już nie przycinamy. Robimy to tylko w razie konieczności, np. by usunąć chore lub połamane gałęzie.

Rabaty i trawnik

Zaczynamy sadzenie wiosennych gatunków roślin cebulowych.
Wykopujemy lilie, które kilka lat rosły w tym samym miejscu i zaczęły słabiej kwitnąć. Ich cebule od razu przesadzamy do nowego lokum, gdzie przez kilka lat nie rosły spokrewnione z nimi gatunki.
Wykopujemy mieczyki i przycinamy o ok. 2/3 długości. Gdy wyschną, wykręcamy im pędy, usuwamy stare bulwy, a młode przenosimy do chłodnej piwnicy. Dzielimy i przesadzamy byliny,
które kwitną wiosną. Trawnik kosimy, gdy wysokość murawy przekroczy 5-7 cm. Zgrabiamy liście
spadające z drzew.  

Warzywnik

Dzielimy i przesadzamy kępy warzyw wieloletnich, np. chrzanu, cebuli, wielopiętrowej i siedmiolatki oraz szczypiorku i szczawiu. Szczaw można też jeszcze wysiać na późnojesienny lub wiosenny zbiór.

Przed pierwszym przymrozkiem zbieramy ciepłolubne warzywa: pomidory dynie, paprykę i szpinak nowozelandzki, a mniej wrażliwe, np. sałaty, okrywamy jasną agrowłókniną.  

Sad

Termin zbiorów jabłek i gruszek ustalamy na podstawie wybarwienia ich skórki. Nie czekamy, aż opadną, starajmy się zrywać je z gałęzi. Do przechowywania przeznaczamy tylko zdrowe i nieobite. Usuwamy chore owoce, głęboko je zakopujemy lub przeznaczamy do wywiezienia przez służby oczyszczania miasta.   

Starsze kępy żurawek jesienią wymagają obsypania kompostem. Starsze kępy żurawek jesienią wymagają obsypania kompostem. Starsze kępy żurawek jesienią wymagają obsypania kompostem/fot. Anna Kulikowska

Wrzesień w domu

Podlewamy, zasilamy

Rośliny potrzebują teraz mniej wody niż w pełni lata, podlewamy je więc oszczędnie, zwłaszcza gdy jest chłodno. Kaktusów już nie nawadniamy. Rośliny możemy dokarmiać roztworem nawozu zimowego, a jeśli przestają rosnąć i wchodzą w stan głębokiego spoczynku, całkowicie przestajemy je zasilać. Tylko okazy kwitnące teraz, np. cyklameny i begonie, dokarmiamy płynną odżywką. Roślin nie przesadzamy, żeby nie pobudzić ich do wzrostu. Jeżeli w doniczkach ubyło sporo podłoża, dosypujemy nieco świeżej, ale niezbyt żyznej torfowej ziemi.

Zapobiegamy chorobom

Usuwamy liście z chorobowymi przebarwieniami. Pędów staramy się już nie przycinać. Jeśli na roślinach pojawiły się mszyce lub przędziorki, niszczymy je, opryskując odpowiednim preparatem.
Z ziemi i doniczek usuwamy jasne wykwity i dosypujemy odkwaszony torf.

Wrzesień na balkonie i tarasie

Wysadzamy

Z roślin usuwamy bezlistne pędy i przekwitłe kwiatostany oraz szpecące chore części, które dodatkowo mogą być źródłem infekcji. Kompozycje balkonowe uzupełniamy np. sprzedawanymi w doniczkach ozdobnymi kapustami, wrzosami i starcami popielnymi, czyli tzw. mrozami, oraz kwitnącymi chryzantemami (trzeba je ochraniać przed przymrozkami, np. okrywając na noc podwójną warstwą agrowłókniny lub grubym papierem). Do ozdoby balkonów nadaje się też
wrzosiec delikatny, który co prawda ginie od mrozu, ale suchy zachowuje kolor, dopóki nie zniszczą go często panujące zimą szarugi i deszcze.

Wysadzamy

Wstawiamy pod dach domowe rośliny doniczkowe, które lato spędziły na dworze. Zróbmy to, nie czekając na zapowiedź przymrozku.

Groźne we wrześniu - czym to zwalczać?

Ekotriki na choroby i szkodniki

W ogrodzie: Przed sadzeniem nowych roślin wzbogacamy glebę nawozami jesiennymi i preparatami poprawiającymi jej właściwości (Biomas Suge). Iglaki i różaneczniki, by lepiej przezimowały, zasilamy przeznaczonym dla nich zakwaszającym glebę nawozem jesiennym.

fot. mat. red.Objawy żerowania roztocza truskawkowca/fot. mat. red.

 

W sadzie: Przed zbiorem jabłek i gruszek zapobiegamy zgniliznom owoców, późne odmiany malin zabezpieczamy przed szarą pleśnią, a borówki amerykańskie - przed antraknozą (Switch 62,5 WG). Przeglądamy truskawki i usuwamy te zaatakowane przez roztocza truskawkowca, a pozostałe rośliny spryskujemy 2 razy co 7 dni niefiltrowaną zawiesiną z czosnku (50 g roztartego czosnku mieszamy w 5 l wody).

W warzywniku: Na rosnących na grządkach warzywach kapustnych zwalczamy gąsienice (Spintor 240 SC). Pod osłonami wyłapujemy szkodniki na żółte tablice lepowe i  zwalczamy choroby (Switch 62,5 WG, Signum 33 WG). Na pomidorach  zwalczamy zarazę ziemniaka (Timorex Gold 24 EC).

fot. mat. red.Grzyby na trawniku/fot. mat. red.

 

Na trawniku: Darń napowietrzamy aeratorem. Odstraszamy krety (nawozem do  trawnika o zapachu lawendy, Kretox). Do końca września zwalczamy pędraki (Larvanem). Mrówki niszczymy mieszaniną boraksu (1,5 g), cukru (10 g ) i wody (ok. 25 ml). Usuwamy grzyby kapeluszowe - efekt
np. pozostawiania zbyt licznych ścinków na trawniku.

Więcej o: