Naturalnie wosk i olej

Tekst: Anna Dwurnik

Jeśli chcemy mieć naturalnie wyglądającą, ciepłą w dotyku i zabezpieczoną przed wodą podłogę drewnianą, wystarczy, że pokryjemy ją olejem lub woskiem.

Naturalnymi środkami - olejami i woskami - zabezpiecza się podłogi drewniane od wielu lat. I choć na pewien czas preparaty te zostały wyparte przez lakier, to znów są popularne. Zwłaszcza, że dzięki nowoczesnym technologiom ich stosowanie jest teraz znacznie łatwiejsze niż kilkadziesiąt lat temu.

Olejem i woskiem można pokryć podłogi we wszystkich pomieszczeniach, a szczególnie tam, gdzie trudno dobrać właściwy lakier lub gdzie lakierowanie się nie sprawdzi. Niewątpliwą zaletą zabezpieczonej w ten sposób podłogi jest też możliwość odnowienia jej tylko w miejscu zniszczenia, bez potrzeby renowacji całości.

Olej czy wosk

Olej nie tworzy na drewnie powłoki, która mogłaby popękać, lecz wnika głęboko w jego strukturę, nie zatykając porów. Zapobiega w ten sposób wnikaniu w drewno wody, eksponuje jego fakturę i usłojenie oraz pogłębia naturalny kolor. Podłoga zaolejowana jest antystatyczna, mniej śliska od woskowanej i odporna na ścieranie.

Wosk tworzy na powierzchni drewna cienką, połyskującą powłokę, ale - w przeciwieństwie do oleju - zamyka jego pory. Podłoga woskowana jest śliska i mało odporna na zaplamienia. Wosk chroni przed wodą, ale nawet niewielkie zachlapanie powoduje pojawienie się na drewnie jasnych plam.

By więc wykorzystać najlepsze cechy obydwu preparatów, dobrze jest pokryć podłogę olejo-woskiem lub też najpierw nasączyć ją olejem, a dopiero później pokryć naturalnym woskiem, który nada jej połysk.

Jaki preparat wybrać

Oleje bez dodatku żywic. Zawierają 90-99% oleju naturalnego. Nakłada się je szybciej i zużywa znacznie mniej niż olejów z zawartością żywic - nie trzeba czekać na ich odparowanie.

Oleje typu high-solid to gęste płyny zawierające żywicę, która wzmacnia olej i sprawia, że zabezpieczonej takim olejem podłogi nie trzeba często odnawiać. Żywica przykleja cząstki oleju do poszczególnych włókien drewna.

Olejo-woski, czyli mieszanki płynnych olejów oraz płynnego wosku, który sprawia, że podłoga ma aksamitny połysk, ale jest też bardziej śliska niż tylko zaolejowana.

Woski - specjalne mieszanki wosków naturalnych i syntetycznych; dostępne w postaci płynu, kremu, pasty lub kostki. Chronią przed nasiąkaniem wodą i nadają drewnianym powierzchniom jedwabistości i gładkości.

Przygotowanie podłogi

Olej i wosk nakłada się tylko na surowe drewno. Oczywiście najłatwiej jest nanieść je na nową podłogę. Podłogę wcześniej pokrytą lakierem można w ten sposób zabezpieczyć, ale przedtem należy zeszlifować starą powłokę. Tylko drewno już pokryte olejem lub woskiem nie wymaga szlifowania przed ponownym naniesieniem tych preparatów.

Podłoga przed olejowaniem lub woskowaniem powinna być starannie wycyklinowana, ponieważ preparaty te bardziej niż lakier podkreślają wszelkie nierówności i różnice kolorystyczne; nie można przy tym pominąć obrzeży. Przed ostatnim szlifowaniem podłogę należy zaszpachlować. Równie ważne jest staranne, równomierne wypolerowanie całej posadzki, inaczej pojawią się na niej wybłyszczenia. Na koniec podłogę trzeba dokładnie odkurzyć.

Sposoby nanoszenia

Olejowanie przeprowadza się etapami. Konieczny jest ścisły reżim technologiczny - przerwy między poszczególnymi fazami powinny być dokładnie przestrzegane. Jeśli nadmiar oleju nie zostanie zdjęty po określonym przez producenta czasie, wysycha i tworzy na powierzchni podłogi trudną do usunięcia skorupę.

Zużycie oleju zależy od gatunku drewna. Drewno "tłuste" (np. egzotyczne) przyjmuje mniej oleju niż "chude". Przy nakładaniu pierwszej warstwy litr oleju wystarcza na nasycenie około 40 m2 podłogi z drewna ipe. Na taką samą powierzchnię podłogi dębowej zużywa się około 4 l oleju.

Aby stwierdzić, czy warstwa oleju jest odpowiednia, należy rozlać na pokrytą nim powierzchnię odrobinę wody. Jeżeli woda nie wsiąka, tylko tworzy na podłodze drobne kuleczki, powierzchnia jest odpowiednio zaimpregnowana. W przeciwnym razie należy nałożyć jeszcze jedną warstwę oleju.

Czas schnięcia oleju zależy od rodzaju preparatu i gatunku drewna. Zwykle wystarczy od 4 do 12 godzin. Ostrożne użytkowanie można rozpocząć po 24 godzinach, pełne po 7-14 daniach. Tłuszcz i żywica zawarte w sośnie, świerku czy jodle sprawiają, że olej trudniej w nie wnika. Wydłuża to czas schnięcia zaolejowanej podłogi. Olejowanie na gorąco skraca czas schnięcia o 5-6 dni.

Podłogę można olejować na zimno lub na gorąco. Zależnie od użytego oleju i rodzaju drewna nakłada się jedną warstwę oleju, ale czasem nawet trzy. Olejowanie na zimno jest łatwiejsze i tańsze, nie wymaga użycia specjalnej maszyny (thermopadu). Olejowanie na gorąco jest bardziej skomplikowane, ale daje lepszy efekt - jest trwalsze, bo olej głębiej wnika w drewno.

Na zimno. Olej rozprowadza się szerokim i płaskim pędzlem bądź wałkiem lub gumową ściągaczką - tak, by podłoga była pokryta cienką warstwą oleju. Po ok. 20 minutach nadmiar oleju należy usunąć za pomocą szmatki. Podłogę maluje się dwu-lub trzykrotnie, a każda z warstw musi schnąć przez czas zalecany przez producenta preparatu. Zwykle jest to kilkanaście godzin, przy czym okres ten wydłuża się w niskiej temperaturze, ale nawet to nie wpływa na jakość impregnacji. Po wyschnięciu należy wypolerować powierzchnię przy pomocy szmatki, lub też, jeżeli powierzchnia przekracza 15 m2 - specjalnej polerki, którą można wypożyczyć z firmy zajmującej się wypożyczaniem sprzętu budowlanego.

Uwaga! By być pewnym efektu, przed przystąpieniem do nakładania dobrze jest wykonać próbę na małym fragmencie podłogi w mało widocznym miejscu.

Na gorąco. Technika olejowania "na gorąco" łączy się z woskowaniem podłogi. Tutaj konieczne jest zastosowanie maszyny z thermopadem. Najpierw nanosi się podgrzany do ok. 80°C olej, a następnie wciera się go thermopadem z włączoną nagrzewnicą, aż do całkowitego wtarcia.

Naniesienie drugiej warstwy oleju nie jest konieczne w pomieszczeniach o małym natężeniu ruchu, natomiast tam, gdzie podłogi będą narażone na ścieranie, powinno się wykonać powtórną aplikację (po upływie ok. 2,5 godz. od naniesienia pierwszej warstwy). Po zakończeniu tej czynności oraz końcowym przeszlifowaniu podłoga powinna być jednolita pod względem barwy, a pory dokładnie zapełnione i odporne na brud.

Pozostaje jeszcze nałożenie wosku. Czynność tę wykonuje się po ok. 48 godzinach od zakończenia olejowania. Podobnie jak przy olejowaniu, należy posłużyć się maszyną jednotarczową z thermopadem, zaopatrzoną w urządzenie do woskowania "na gorąco", dzięki któremu spływający kroplami wosk jest nanoszony małymi porcjami, a następnie wcierany. Po trzech godzinach podłogę trzeba jeszcze ponownie wypolerować i pozostawić do wyschnięcia. Wykończenie tą metodą lepiej jednak zlecić specjalistycznej firmie dysponującej odpowiednim sprzętem i referencjami.

Woskowanie. Zanim wosk zostanie naniesiony na drewno, trzeba go zazwyczaj podgrzać (topi się w temperaturze 40°C) lub rozcieńczyć rozpuszczalnikiem. Zależnie od konsystencji preparat nakłada się pędzlem, wałkiem, pistoletem albo szmatką flanelową lub wełnianą. Można też użyć specjalnej waty stalowej, która służy do wcierania, polerowania oraz zbierania nadmiaru wosku. Pozostawienie na powierzchni podłogi zbyt dużej ilości wosku sprawia, że będą się w nim tworzyły drobne rysy.

Po nałożeniu na podłogę wosku trzeba ją wypolerować. Od staranności polerowania zależy ostateczny wygląd drewna. Niestarannie wypolerowana podłoga, którą wcześniej pokryto woskiem, będzie śliska i będzie łatwo się brudzić.

Staranna pielęgnacja

Podłogę olejowaną trudniej utrzymać w czystości niż lakierowaną - zwłaszcza w początkowym okresie użytkowania łatwiej się brudzi. Dopiero gdy pory są już dobrze nasączone olejem, do podłogi nie przykleja się brud.

Niezależnie od tego, czy podłoga została pokryta olejem czy woskiem, do codziennej pielęgnacji zaleca się używanie odpowiednich środków. Przeznaczone są do tego specjalne mleczka, które zapewniają odpowiednie nawilżenie. Do gruntownego czyszczenia należy używać specjalistycznych preparatów, na przykład odpowiednich mydeł roślinnych (zawarte w nich kwasy tłuszczowe usuwają nawet najtrudniejsze zabrudzenia) lub innych środków, które nie tylko zabezpieczają, ale także uzupełniają drobne uszkodzenia powłoki.

Uszkodzoną powierzchnię łatwo jest odnowić. Nasączone olejem drewno nie wymaga cyklinowania. Rysy należy lekko zetrzeć drobnym papierem ściernym. Umytą powierzchnię wystarczy ponownie pokryć olejem i wypolerować. Można zakupić gotowe zestawy do samodzielnej renowacji. Natomiast co kilka miesięcy trzeba konserwować całą podłogę, a zabieg olejowania powtarzać co około pół roku, choć zależy to również od intensywności użytkowania.

By usunąć uszkodzenia na podłodze pokrytej woskiem, trzeba starą warstwę zeszlifować, położyć nową warstwę i wypolerować.

Ile to kosztuje

Olej: 45-150 zł/l

Wosk: 60-150 zł/l

Szlifowanie i olejowanie: 50-70 zł/m2

Środki do konserwacji: 70-120 zł/l

Szczotka do nanoszenia oleju: 140-170 zł/szt.

Szpachla do nanoszenia oleju: ok. 570 zł/szt.

Wałek do aplikacji: 20-30 zł/szt.

Poduszka do polerowania: 8-10 zł/szt.

Zestaw 5 elementów do aplikacji: 100-130 zł



Skomentuj:

Naturalnie wosk i olej