Rośliny w odcieniach błękitu i fioletu - w stylu śródziemnomorskim

Tekst dr Wojciech Podstolski, Ogród Botaniczny UW

Kwitnące zioła to nieodłączny element rozgrzanych słońcem zakątków śródziemnomorskich i romantycznych ogrodów angielskich. Przywołują wspomnienia z wakacji. Zatrzymajmy te wspomnienia we własnym ogrodzie - wśród rabat wypełnionych kępami wonnych ziół, delektując się zapachem lawendy i szałwii

Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia)
Fot. Shutterstock
Rośliny aromatyczne nieodłącznie kojarzą się ze słonecznym, gorącym latem . Spacer pośród nich działa na wszystkie zmysły. Unoszące się w powietrzu olejki eteryczne, intensywny kolor kwiatów i brzęczenie pszczół - to wszystko tworzy niezwykły klimat ziołowych rabat.

Warto mieć w ogrodzie zakątek, w którym poczujemy pełnię lata . Oprócz dobrze znanej lawendy i szałwii można wykorzystać inne rośliny o podobnych wymaganiach i kolorystyce, takie jak delikatne kocimiętki i coraz modniejsze perowskie.

Lawenda: To klasyka ziołowego ogrodu. Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia), od wieków uprawiana w celach leczniczych, należy też do bardzo lubianych roślin ozdobnych. Tworzy niskie, zwarte krzewy o wąskich srebrzystych liściach. Intensywnie fioletowe kwiaty masowo pojawiają się w czerwcu.

Lawendę najlepiej sadzić po kilka sztuk, na brzegach rabat lub pomiędzy kamieniami suchych murków. W większych ogrodach możemy ulokować ją wzdłuż ścieżek, utworzyć z niej obwódkę rabat lub niski żywopłot. W sklepach znajdziemy wiele odmian różniących się wysokością, wielkością kwiatostanów i intensywnością zabarwienia. Do najpopularniejszych należą fioletowe 'Hidcote Blue', 'Munstead', 'Dwarf Blue' oraz biała 'Alba'.

Szałwia: Wyjątkowo aromatyczne, zielonkawosrebrzyste listki i atrakcyjne fioletowe kwiaty ma również szałwia lekarska (Salvia officinalis). W sprzyjających warunkach może tworzyć szeroko rozrastające się kępy o wysokości 70 cm. Stosowana jako roślina lecznicza jest także oryginalną przyprawą kuchenną. W ogrodach najczęściej sadzi się odmiany o dekoracyjnym ulistnieniu - brązowopurpurową 'Purpurascens', 'Icterina' z żółtą obwódką, a także 'Tricolor' - purpurową z białym brzegiem. Wyróżniająca się zwartym pokrojem szałwia 'Berggarten' ma bardzo dekoracyjne eliptyczne liście, lecz rzadko zakwita.

Coraz większą popularnością ze względu na intensywnie fioletowe kwiaty cieszy się bylinowa szałwia omszona (Salvia nemorosa). Jej kępy o wyprostowanych niczym kandelabry kwiatostanach (40-60 cm) pojawiają się od czerwca do sierpnia. Do najpiękniejszych odmian należą klasyczna, mocno fioletowa 'Superba', żywoniebieskie: 'Amethyst', 'Mainacht' i 'Lubecca', a także ciemnofioletowa 'Ostfriesland'. W szkółkach znajdziemy również odmiany o kwiatach różowych - 'Rose Queen' i 'Rosenwein' oraz białych - 'Adrian'. Wszystkie odmiany szałwii omszonej (liście, jak i łodygi roślin) wydzielają ciekawy aromat przypominający zapach owoców czarnej porzeczki.

Poza tym ze względu na piękne fioletowe kwiaty warto uprawiać szałwię łąkową (Salvia pratensis), zaś z uwagi na wysokość - szałwię muszkatołową (S. sclarea), która jest okazałą byliną dorastającą do 1 m.



Kocimiętka: Na słonecznych ciepłych rabatach wspaniale sprawdza się kocimiętka Faassena (Nepeta x faassenii). Ta atrakcyjna bylina w pełni kwitnienia przypomina nieco lawendę. Ma drobne, szarozielone liście i tworzy poduchowate kępy. Kwitnie wyjątkowo obficie, wydając latem (czerwiec - wrzesień) niezliczoną ilość drobnych fioletowych kwiatków. Najpopularniejszą odmianą jest wysoka 'Six Hills Giant' (90 cm). Mniej miejsca potrzebuje niższa (30-50 cm) kocimiętka Mussina (Nepeta mussini).

Perowskia: Kiedy lato ma się już ku końcowi (sierpień - wrzesień), zakwita perowskia łobodolistna (Perovskia atriplicifolia) 'Blue Spire' i mniejsza 'Little Spire'. Posadzone w dużej masie rośliny te dają wspaniały efekt podobny jak łany lawendy.

Ich delikatne srebrzyste ulistnienie o gorzkawym, żywicznym aromacie wspaniale kontrastuje się z szerokimi wiechami intensywnie fioletowych kwiatków. Z czasem perowskie rozrastają się w szerokie i wysokie (120 cm), malowniczo przewieszające się kępy. Efektownie prezentują się posadzone przy żwirowych lub kamiennych ścieżkach. Doskonale komponują się z kwitnącymi o tej samej porze jeżówkami purpurowymi (Echinacea purpurea) i rudbekią błyskotliwą 'Goldsturm'.

W KLIMACIE ŚRÓDZIEMNOMORSKIM

Wonne srebrzyste krzewinki to rośliny typowe dla obszaru śródziemnomorskiego. Posadzone na rabatach wnoszą nastrój południowego ogrodu zalanego słońcem i aromatem wonnych ziół.

Śródziemnomorski charakter kompozycji podkreślą jasnoszare odmiany jałowca wirginijskiego 'Skyrocket' i 'Glauca' o smukłych sylwetkach przypominających cyprysy. Możemy także wykorzystać inne iglaki o niebieskawych igłach, np. świerk kłujący (Picea pungens) 'Glauca Globosa' i świerk czarny (P. mariana) 'Nana'. Do kompozycji w stylu śródziemnomorskim pasować będą także oliwniki: wąskolistny (Elaegnus angustifolia) i Elaegnus commutata podobne do drzewek oliwek srebrzystych, a także kępy traw - aweny wiecznie zielonej (Avena sempervirens), kostrzewy sinej (Festuca glauca) czy kostrzewy ametystowej (F. amethystina).

Nieodłącznym elementem śródziemnomorskich ogrodów są również zimozielone krzewy. Lawendy i szałwie wspaniale wyglądać będą na tle ciemnej zieleni strzyżonych w kule bukszpanów, a także laurowiśni bądź mahonii. Wczesnym latem nasz śródziemnomorski zakątek mogą urozmaicać kosaćce bródkowe typowe dla ogrodów Południa.

SIELSKO, ANGIELSKO

Inspiracje dla ziołowych rabat możemy również czerpać z ogrodów angielskich, w których lawenda i podobne do niej rośliny zajmują poczesne miejsce. Świetnie wyglądają w towarzystwie róż rabatowych, zarówno staroświeckich, jak i tych współczesnych. Warto wypróbować najnowsze długo i obficie kwitnące odmiany róż, takie jak 'The Fairy' i 'Lovely Fairy'. Kompozycję w stylu angielskim urozmaicać mogą rozsiewające się swobodnie naparstnice, wielobarwne orliki, wielosił błękitny , goździki "oprawione w ramy" bergenii i czyśćca wełnistego. Srebrne ulistnienie i fioletowe kwiaty ładnie wyglądają na ciemnym tle purpurowych odmian berberysów i krzewuszek.

CO LUBIĄ?

Lawenda, szałwia, perowskia i kocimiętka mają zbliżone wymagania. Warto sadzić je w miejscach w pełni nasłonecznionych i ciepłych, osłoniętych od wiatru. Najlepiej rosną na glebach umiarkowanie żyznych i bardzo przepuszczalnych, o neutralnym lub zasadowym odczynie. Na wzrost roślin korzystnie działa domieszka wapnia lub dolomitu.

Po przekwitnięciu kwiatostany lawendy, szałwii lekarskiej i kocimiętki przycinamy wraz z kilkoma parami liści, nadając roślinom półkulisty kształt. Podobnie traktujemy szałwię omszoną, choć by zakwitła ponownie, warto ściąć pędy aż do samej ziemi. Na wiosnę skracamy przemarznięte pędy lawendy i szałwii lekarskiej. Martwe gałązki wycinamy w całości. Pędy perowskii na ogół przemarzają, dlatego wiosną ścinamy je nisko, 10 cm nad ziemią.



Skomentuj:

Rośliny w odcieniach błękitu i fioletu - w stylu śródziemnomorskim