Dynie od A do Z. Co można z nich zrobić?

Sezon na dynie czas zacząć! Teraz są najtańsze, najsmaczniejsze i w największym wyborze. Dynia olbrzymia (Cucurbita pepo) to warzywo lekkostrawne i zdrowe, które da się spożytkować od A do Z - z miąższu zrobimy ciasto i zupę, nasiona posłużą jako zdrowa przekąska, a ze skorupy - lampion, rzeźbę, wazon. Możemy też wykorzystać całe dynie w dekoracjach.
Dekoracje z dyniami Dekoracje z dyniami Fot. Tadeusz Krzyżanowski

Na powitanie

Taka kipiąca kolorami dekoracja przy wejściu do domu przyciąga wzrok i od razu poprawia nastrój. Nie trzeba wiele, by ją zaaranżować - doniczka chryzantem lub niecierpków, dorodna kapusta - zwykła lub ozdobna - no i oczywiście dynie - te jadalne i ozdobne. A gdy nagle zgłodniejemy, wystarczy sięgnąć po przysmaki "z wystawy"...

 

Dekoracje z dyniamiFot. Tadeusz Krzyżanowski

Dekoracje z dyni Dekoracje z dyni Fot. Tadeusz Krzyżanowski

Kolorowo na tarasie

Dynie mogą służyć za dekorację przez wiele miesięcy. Te układane na zewnątrz warto zabezpieczyć przed kontaktem z mokrą ziemią (np. podkładając pod spód kawałek drewna).

Wazony z dyni Wazony z dyni Fot. Flora Press

Dynie jako donice

Po wydrążeniu miąższu możemy dynie potraktować jako donice i wstawić do nich sezonowe rośliny, np. wrzosy.

Heideplanzen zum Verschenken - mit KürbisdekoSLOWA KLUCZOWE:Außenaufnahme Deco Decoration Deko Dekoration Gastlichkeit Heide Herbst Herbstdeko Herbstdekoration Herbsttisch Herbsttische Kürbis Kürbisse Tafelschmuck Tisch Tischdeko Tischdeko Tischdekoration Tische Tischschmuck herbstlich Niemand *** Local Caption *** 00086792Dynie ozdobne mają najrozmaitsze formy. Fot. Flora Press

Dekoracje z dyni Dekoracje z dyni Fot. Flora Dania

Dynie jako wazony

Najmniejsze dynie sprawdzą się jako wazoniki. Miąższ możemy zużyć do potraw, a do wydrążonej łupinki wstawić roślinę w doniczce ( tu wykorzystano kalanchoe o kwiatach pasujących kolorem do dyniowej "osłonki"). Dodatkowo można ozdobić stół pędami bluszczu i owocami miechunki.

Dekoracje z dyniMiniaturowe dynie jako wazoniki. Fot. Flora Dania

zupa z dyni zupa z dyni Fot. Shutterstock/Galina Mikhalishina

Zupa lub sałatka z dyni

Zupa z dyni nie musi być mdła i słodka. Oto przepis "wytrawny":

Kroimy w drobną kostkę małą cebulę. Siekamy ząbek czosnku. W dużym rondlu rozgrzewamy 4 łyżki oliwy, wrzucamy cebulę oraz czosnek i chwilę mieszamy, by się zeszkliły. Dodajemy pokrojoną w kostkę dynię (500 g) i 2 pokrojone średnie ziemniaki. Gdy się lekko przysmażą, dodajemy łyżeczkę curry i cały czas mieszamy zawartość rondla. Po kolejnych 5 minutach smażenia wlewamy 1 l rosołu lub wywaru z warzyw i zupę gotujemy, aż dynia i ziemniaki zmiękną. Całość miksujemy i przyprawiamy do smaku solą, pieprzem i odrobiną cukru.

Po rozlaniu do naczyń każdą porcję dekorujemy łyżką gęstej kwaśnej śmietany i liściem pietruszki. Zupę można podawać także z grzankami.

(Przepis: "Kwietnik" 10/2009)

sałatka z dyniSałatka z dyni. Fot. Shutterstock/Inerika

Ciasto z dyni Ciasto z dyni Fot. Shutterstock/Margouillat Photo

Słodka tarta z dyni

Pokrojony w kostkę miąższ dyni dusimy w małej ilości wody z łyżeczką mielonego imbiru i sokiem z połowy cytryny, aż lekko zmięknie.

Przygotowujemy ciasto kruche: Siekamy nożem 300 g mąki, 200 g masła lub margaryny, 100 g cukru pudru i 1-2 łyżki gęstej śmietany. Na koniec ciasto szybko zagniatamy i wkładamy na godzinę do lodówki. Następnie rozwałkowujemy placek i wykładamy nim spód i boki tortownicy ok. 22 cm średnicy. Pieczemy 15-20 min w temperaturze 200 st. C.

Dynię nakładamy na lekko przyrumieniony placek z kruchego ciasta i dopiekamy w piekarniku przez 20 min w temperaturze 180 st. C.

(Przepis: "Kwietnik" 10/2009)

pestki dyni pestki dyni Fot. Shutterstock

Zdrowe pestki zamiast chipsów

Po wydrążeniu miąższu nie zapomnijmy o pestkach - mogą posłużyć jako smaczna i zdrowa przekąska albo dodatek do potraw. W krajach Ameryki Łacińskiej często serwuje się je prażone. Pestki z dyni są bogate w mikroelementy, a zawarty w nich olej korzystnie działa przy schorzeniach pęcherza. Świeże, zmielone pestki, spożywane na czczo, pomagają uwolnić się od pasożytów przewodu pokarmowego.

rzeźby z dyni rzeźby z dyni Fot. Shutterstoc/V.J. Matthew

Lampiony na Halloween

Halloween (od All Hallows' Eve - Noc Wszystkich Świętych) wywodzi się z tradycji celtyckiego święta Samhain związanego z końcem zbiorów. Obchodzone jest 31 października, głównie w USA, Anglii, Irlandii, a także w Meksyku i Kolumbii. Typowa halloweenowa dekoracja to Jack-o'-lantern - lampion z wydrążonej dyni z otworami, w którym stawia się świeczkę.

 

rzeźby z dyniRzeźby z dyni. Fot. Shutterstock/Lisa

rzeźby z dyni rzeźby z dyni Fot. Ray Villafane

Rzeźby z dyni

Dynie to także doskonały materiał do rzeźbienia. Niektórzy - jak Amerykanin Ray Villafane - potrafią z nich wyczarować cuda. Jak się do tego zabrać? Artysta twierdzi, że w 99 procentach wykonuje swoje rzeźby za pomocą narzędzi do ceramiki - tzw. oczek, bezpiecznych nawet dla dzieci. Dopiero na samym końcu, dla podkreślenia detali, używa noża.

 

dynia, warzywa, rzeźby Zobaczcie rzeźby z dyniFot. Ray Villafane

 

dynie na polu dynie na polu Fot. Shutterstock/Ron Zmiri

Dynie na polu

Dynie coraz częściej uprawiane są na dużych obszarach także w Polsce. Możemy je również siać w ogrodzie (doskonale rosną zwłaszcza na nasłonecznionym kompostowniku). Kiedy je zbierać? Najdłużej przechowują się te w pełni dojrzałe (powinny mieć twardą skórkę), nieuszkodzone i nieprzemrożone.

Więcej o: