Zimowit - jesienny krokus

Przypomina popularnego krokusa, ale kwitnie u progu jesieni. Liście zaś wypuszcza wiosną.

Zimowit jesienny, podobnie jak krokus, najpiękniej prezentuje się na trawniku
Zimowit jesienny, podobnie jak krokus, najpiękniej prezentuje się na trawniku Fot. Shutterstock

Zimowit jesienny

Polską nazwę zawdzięcza porze kwitnienia - kwiaty zimowitu ukazują się pod koniec sierpnia, witając zbliżającą się powoli zimę. Wtedy z brunatnej podziemnej bulwy wyrasta od 1 do 3 kielichów osadzonych na białych bezlistnych rurkach. Typowym gatunkiem jest zimowit jesienny (Colchicum autumnale). Ma kwiaty różowofioletowe, ale w sprzedaży są także jego odmiany kwitnące na biało, purpurowo, jasnofioletowo czy pełnokwiatowe. Poza tym niekiedy można kupić także inne gatunki, jak zimowit okazały (C. speciosum), pstry (C. variegatum) i Colchicum laetum. Zimowity, posadzone raz w ogrodzie, rozrastają się w większe malownicze kępy. Są dosyć odporne i nie wymagają okrywania na zimę. W naturze rośliny te można spotkać na podgórskich łąkach oraz na nizinach. Pamiętajmy, że są zaliczane do gatunków chronionych i nie wolno ich zrywać!

Na zdjęciu powyżej: Zimowit jesienny, podobnie jak krokus, najpiękniej prezentuje się na trawniku

Colchicum speciosum Album SLOWA KLUCZOWE: Colchicum autumnale white colchcum autumn flower autumn crocus autumn bulbs autumn garden autumn flower beds family-colchicaceae poisonous plantFot. Lilianna Sokołowska

Na zdjęciu powyżej: Zimowit jesienny (Colchicum autumnale) 'Album' dorasta do 20 cm. Jego śnieżnobiałe kwiaty pięknie wyglądają obok niebieskiej goryczki

zimowit zimowit Fot. Lilianna Sokołowska

Rozwój zimowita

Ta niezwykła bylina ma inny niż większość uprawianych przez nas roślin cykl rozwojowy. Wiosną z bulwy wyrastają jedynie długie (do 30 cm), szerokolancetowate liście z oryginalnym równoległym unerwieniem. Po pewnym czasie zasychają i wówczas można je usunąć (dopóki są zielone, biorą udział w gromadzeniu substancji pokarmowych w bulwie). Przed ukazaniem się kwiatów roślina przechodzi stan spoczynku. Po kwitnieniu pod ziemią (nad bulwą) rozwija się owoc - mała (3-4 cm) zielona torebka pełna brunatnych nasion. Wiosną owoc wraz z liśćmi wyrasta nad ziemię.

Na zdjęciu powyżej: Pas kwitnących zimowitów może być wspaniałą żywą obwódką dla typowej jesiennej rabaty (tu z łososiową hortensją bukietową)

zimowitFot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Kwiat zimowitu wyrasta na bezlistnej łodydze - stąd angielska nazwa rośliny "naga dama" (naked lady)

zimowit zimowit Fot. Lilianna Sokołowska

Właściwości lecznicze zimowita

W średniowieczu zimowit uważany był za roślinę magiczną - jego bulwy noszono przy sobie jako amulety chroniące przed chorobami i bólami zębów. Dziś zawartą w zimowitach kolchicynę wykorzystuje się do wyrobu leków przeciw reumatyzmowi, dnie moczanowej i nowotworom. Zimowity są silnie trujące zarówno dla ludzi, jak i dla zwierząt. Ich spożycie często prowadzi do śmiertelnego zatrucia (pierwszymi objawami są wymioty i biegunka). Jeśli więc w ogrodzie przebywają małe dzieci lub zwierzęta, lepiej z zimowitów zrezygnować lub posadzić je tak, aby były niedostępne.

Na zdjęciu powyżej: Colchinum laetum

Odmiana 'Album Plenum' ma białe kwiatyFot. Flora Press

Na zdjęciu powyżej:Odmiana 'Album Plenum' ma białe kwiaty

Tajniki uprawy zimowita

Zimowity najlepiej prezentują się w ogrodach naturalistycznych, na skalniakach lub posadzone w kępach na trawniku. Stanowisko. Słoneczne, ewentualnie lekko zacienione. Gleba. Bogata w próchnicę, gliniasto-ilasta lub gliniasto-piaszczysta, przepuszczalna i wilgotna wiosną (latem rośliny znoszą suszę). Rozmnażanie. Z bulw lub nasion. Bulwy przybyszowe, pozyskane w czerwcu-lipcu podczas letniego spoczynku roślin, sadzi się w podłożu co 10-20 cm. Bulwy kupione w sierpniu sadzi się bezpośrednio do gruntu na głębokości ok. 15 cm. Natomiast nasiona zebrane wiosną wysiewa się od razu wprost do gruntu. Uwaga! Samemu nie wolno przyrządzać żadnych preparatów z tej rośliny, gdyż jest trująca (patrz ramka)

Na zdjęciu powyżej: 'Bornmulleri'

zimowitFot. iBulb

Zobacz także...

10 błędów najczęściej popełnianych w ogrodzie

s

Fot. Wikimedia Commons/Randy Smith

Zobacz rabatę bylinową

Roczna licencja COLOURFUL HERBACEOUS BORDERS AT THE PRIORY, KEMERTON, HEREFORD & WORCESTER WITH HELENIUMS, DAHLIAS & CROCOSMIA SLOWA KLUCZOWE: BORDERS COLOURFUL CROCOSMIA DAHLIAS EDIBLE HELENIUMS HERBACEOUS HEREFORD KEMERTON LATE SUMMER PRIORY TUBER WORCESTER 000 AESTIVAL APFELSINE APFELSINEN AUSSEN BEET Beete BLUMENBEET BLUMENBEETE borders CITRUS SINENSIS COLOURFUL Crocosmia Dahlias drau?en edible ESTIVAL FLOWER BED FLOWER BEDS FLOWER BORDER FLOWER BORDERS GAERTEN GARDEN GARDENS Garten G?RTEN GBA gelb GELBE GELBEM GELBEN GELBER GELBES HELENIUMS Heliopsis HERBACEOUS HEREFORD Hochsommer H?henstaffelung KEMERTON late summer MIDSUMMER Mixed Border MIXED BORDERS MONTBRETIA MONTBRETIAS MONTBRETIE MONTBRETIEN ORANGE COLOUR orange Farbe ORANGE FRUCHT ORANGEFARBEN ORANGEFARBENE ORANGEFARBENEM ORANGEFARBENEN ORANGEFARBENER ORANGEFARBENES ORANGEM ORANGEN ORANGES FARBE OUTDOOR OX EYE OX EYES Prachtstauden PRIORY quer QUERFORMAT QUERFORMATE Rabatte RABATTEN Sommer SOMMERLICH SOMMERLICHE SOMMERLICHEN SOMMERLICHER SOMMERLICHES SONNENAUGE SUMMER SUMMERLIKE SUMMERLY SUMMERY TUBER WORCESTER YELLOW

Fot. Mak Media /F. Strauss

Jeż - jak zwabić go do ogrodu?

s

Fot. Shutterstock

Więcej o: