Ciemierniki - zimowe róże

Alicja Gawryś

Ciemiernik biały to ogrodowa gwiazda grudnia. Jeśli pogoda mu sprzyja, potrafi obdarzyć nas kwiatami na same święta. O tej porze roku sprzedawany jest także w doniczkach jako róża Bożego Narodzenia.

CIEMIERNIK BIAŁY wychyla kwiaty spod śniegu, który do pewnego stopnia chroni roślinę przed mrozem
CIEMIERNIK BIAŁY wychyla kwiaty spod śniegu, który do pewnego stopnia chroni roślinę przed mrozem
Fot. diomedia
Niewiele roślin rozwija kwiaty zimą. Do tej elitarnej grupy należy ciemiernik biały. Jego kwiaty mają średnicę 6-10 cm, wyraźnie bieleją na tle ciemnych zimotrwałych liści o dłoniastym kształcie. Roślina osiąga około 30 cm wysokości.

Jeżeli jesień się przedłuża i do Gwiazdki nie ma mrozów, pęd kwiatowy rośnie, a pąki rozchylają się już w grudniu. Takie zjawisko zachodzi często w cieplejszych krajach Europy i w zachodnich rejonach Polski.

Jeśli natomiast mróz ściśnie dość wcześnie, ciemiernik biały wstrzymuje się z kwitnieniem do stycznia, a czasem aż do marca, kiedy to śnieg zaczyna topnieć, a temperatura oscyluje wokół zera.

Helleborus niger

Ciemiernik biały zawdzięcza swą polską nazwę barwie kwiatów, w których ozdobne wcale nie są płatki, lecz rozrośnięte działki kielicha. Zachowują one swą urodę przez kilka miesięcy, stanowiąc osłonę dla dojrzewających nasion. W tym czasie potrafią zmieniać zabarwienie - trochę różowieją, potem zielenieją. Zasychają dopiero wtedy, gdy dojrzeją nasiona.

Łacińska nazwa Helleborus niger oznacza ciemiernik czarny - odnosi się ona jednak do barwy korzeni.

Gatunek ten występuje naturalnie w Alpach, Apeninach i Karpatach Wschodnich. W naszych ogrodach można uprawiać zarówno ciemiernik biały, jak i pochodzące od niego odmiany. Są one w dużym stopniu odporne na mróz. Podczas ciężkich zim mogą przemarzać ich części nadziemne, ale zazwyczaj rośliny na wiosnę odradzają się z pąków śpiących.

Ciemiernik biały i inne gatunki nadają się na rabaty o charakterze naturalistycznym. Dobrze wyglądają z funkiami i zimozielonymi krzewinkami: runianką i barwinkiem. Można je też łączyć z krzewami iglastymi, zwłaszcza kolorowymi.

Zarówno ciemiernik biały, jak i jego odmiany hodowlane często uprawiane są w doniczkach. Ogrodnicy przygotowują kwitnące egzemplarze specjalnie na czas Bożego Narodzenia. W kwiaciarniach sprzedawane są w świątecznie udekorowanych pojemnikach, czasami w kompozycjach z golterią o czerwonych owocach i bluszczem. Ta tradycja przyszła z Zachodu, ale i u nas zaczyna się przyjmować.

Tajniki uprawy ciemiernika

Miejsce: Ciemierniki najlepiej rosną w lekko zacienionym miejscu. Można je też sadzić w głębszym cieniu, jednak tam słabiej kwitną.

Podłoże: Najlepsza jest przeciętna gleba ogrodowa o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym (pH 6-7). Jeżeli pH jest za niskie, pod rośliny warto podsypać trochę gruzu wapiennego. Ziemia nie może być zbyt ciężka i podmokła ani zupełnie piaszczysta. Aby ciemierniki dobrze kwitły, warto dodać do podłoża porcję kompostu.

Woda: Rośliny te tolerują gleby o przeciętnej wilgotności. Tylko późnym latem, gdy formują się pąki kwiatowe, nie możemy dopuścić do przesuszenia podłoża.

Nawożenie: Przeprowadzamy je raz w roku, gdy pojawiają się młode przyrosty. Stosujemy wieloskładnikową odżywkę dla roślin ogrodowych.

Zabezpieczenie przed mrozem. Ciemierniki najlepiej znoszą oczywiście łagodne zimy i wtedy kwitną w "programowym czasie". W przypadku bezśnieżnej, ale ostrej zimy mogą przemarznąć części nadziemne. Gdy więc zapowiadane są duże spadki temperatury, ziemię wokół roślin obsypujemy korą lub liśćmi, a pędy okrywamy gałązkami iglaków.

Kwitnące okazy czasem przysypuje śnieg. Zbyt gruba jego warstwa przygina łodygi i kwiaty do ziemi. Warto więc przywiązać pędy do palików jeszcze jesienią.

Czy wiesz, że...

...ciemierniki występują w Europie i i Azji. Polski gatunek - ciemiernik purpurowy - rośnie w Bieszczadach i objęty jest ochroną prawną.

Zobacz różne odmiany ciemierników>>
Kliknij, by obejrzeć galerię

Skomentuj:

Ciemierniki - zimowe róże