Szerszenie mogą być niebezpieczne. Jak uchronić się przed ich ugryzieniem i skutecznie pozbyć gniazda

KJT

Użądlenia szerszeni mogą być naprawdę groźne, zwłaszcza dla osób uczulonych na ich jad i małych dzieci. Podpowiadamy jak pozbyć się tych owadów i ustrzec się przed ugryzieniem.

Fot. Mateusz Sowiński

Jak wygląda szerszeń

Na świecie występuje aż 26 gatunków szerszeni, ale na szczęście w Polsce  spotkać możemy tylko jeden. Szerszeń europejski należy do grupy osowatych, więc łatwo można go pomylić z osą. Mają rudoczarną głowę i żółty odwłok w czarne pasy. Ich barwa może się zmieniać ze względu na region, w którym występują, stadium rozwoju oraz płeć. Szerszeń to największa z naszych os: królowa ma 3,5 cm, a samce i robotnice osiągają długość ok. 2,5 cm. Ukąszenie tego owada może nieźle zaboleć.

Szerszeń japoński

Do Europy Południowej dotarł występujący dotychczas jedynie w Azji i Afryce największy reprezentant gatunku - szerszeń japoński. Ma imponujące rozmiary - osiąga nawet 6 cm długości. Ma czarne ubarwienie z pomarańczowo-żółtymi pasami.

Czym się różni osa od szerszenia?>>>

Czym żywią się szerszenie?

Szerszeń żywi się owocami, sokami z niektórych drzew oraz innymi owadami (zwłaszcza muchówkami). Często jednak bywa, że jego ofiarami padają osy i pszczoły, których korpusy pozbawione odnóg i żądeł trafiają do gniazda - jako wysokokaloryczny pokarm. 

Ugryzienie szerszenia

Szerszenie z natury są  mniej agresywne niż ich kuzynki osy, ale są za to bardzo terytorialne i atakują intruzów w obronie gniazda. Dlatego jeżeli zauważymy gniazdo tych owadów, najlepiej powoli się wycofać, by nie prowokować ataku.

Pojedyncze ugryzienie nie przyniesie nam poważnego uszczerbku na zdrowiu. W przypadku ugryzienia osoby dorosłej i nie uczulonej na jad błonkoskrzydłych incydent skończy się na opuchlizną i zaczerwienieniem.

szerszeń
Ugryzienie szerszenia trudno przeoczyć - bardzo boli i towarzyszy mu spora opuchlizna. Wbrew obiegowej opinii nie jest jednak śmiertelne
Fot. Flickr.com/Michael Deal/CC BY-SA 2.0

Do poważnych powikłań może dojść przy ugryzieniu aż… kilkuset szerszeni.  Jeden szerszeń potrafi wstrzyknąć mniej niż 0,2 mg jadu za każdym użądleniem. Dawka śmiertelna jadu to od 10 do 90 mg jadu na każdy kilogram ciała.

U ludzi uczulonych na jad szerszeni może dojść do groźnego dla życia wstrząsu anafilaktycznego. Osłabienie, duszność, wysypka, obrzęk szyi i twarzy to znak, że użądloną osobę trzeba szybko zawieźć do szpitala (warto też od razu podać leki przeciwalergiczne).

Uwaga: podobne w skutkach bywa użądlenie przez większą liczbę tych owadów!

Gdzie można się spodziewać szerszeni?

Odpowiedź brzmi: wszędzie. Znikające z roku na rok siedliska naturalne zmuszają je do szukania nowych miejsc. Nie przeszkadza im bliskość ludzkich zabudowań, a często są one idealnym miejscem do założenia nowego gniazda. Wszystkie bezpieczne zakamarki pod dachami, opuszczone ule czy też budki lęgowe dla ptaków są dla ich atrakcyjnym adresem zamieszkania. Nie rzadko się zdarza, że potrafią zbudować swoje gniazda nawet na balkonach w centrum miasta.

Kiedy szerszenie zakładają gniazda?

Szerszenie budzą się ze snu zimowego wiosną i to właśnie wtedy zaczynają się ich "podróże zwiadowcze". Zimę tylko przeżywają królowe, czyli to właśnie one szukają nowego lokum. Jeśli właśnie wiosną zobaczycie samotnego szerszenia oblatującego okolicę waszego domu natychmiast dajcie mu znać o swojej obecności, żeby wiedział, że ta okolica nie jest odpowiednim miejscem zamieszkania. Jeśli jednak wasz dom został wybrany - niechybnie rozpocznie się budowa gniazda. Najpierw zapłodniona królowa sama zabiera się do budowy swojego celulozowego królestwa. Jest ono niewielkie, ale wystarcza by mogła złożyć tam pierwsze jaja. Pierwszym pokoleniem opiekuj się sama, ale gdy ono tylko podrośnie do roli robotnic, królowa już tylko ogranicza się do powiększania szerszeniej populacji. Od tej pory wszystkie pozostałe prace wykonywać będą kolejne pokolenia robotnic. Gniazdo zaczyna się potężnie rozrastać - może pomieścić nawet 700 szerszeni.

Gniazdo szerszenia ukryte w koronie drzewa może być mało widoczne dla przechodnia.
Fot. Shutterstock/charnsitr

Jak się zachowywać, gdy spotka się szerszenia

Najbezpieczniej unikać ich towarzystwa. Jak znajdziemy się w zasięgu większej grupy należy spokojnie się wycofać. Nie wykonywać gwałtownych ruchów i nie wymachiwać rękami oraz jeśli to możliwe szybko zakryć najbardziej wrażliwe miejsca na ciele.

Jak pozbyć się gniazda szerszeni?

Jeżeli wiosną zauważymy pojedynczego szerszenia, który kręci się blisko budynku mieszkalnego, najprawdopodobniej jest to królowa, która poszukuje miejsca na nowe gniazdo. To jedyny moment, w którym możemy poradzić sobie sami poprzez eliminację tego owada przeznaczonymi do tego preparatami.

Gdy gniazdo odnajdziemy dopiero latem, oznaczać to będzie, że mieszka już w nim nawet kilkaset szerszeni i wtedy nie mamy już szans na samodzielne pozbycie się gniazda. Należy wtedy skorzystać z odpłatnej pomocy firm, które specjalizują się w tego typu zabiegach.

Straż pożarna wyjeżdża do zgłoszeń dotyczących bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia w miejscach użyteczności publicznej.

Do czasu przyjazdu służb najważniejsze, to nie ruszać gniazda. Należy je omijać i do niego nie podchodzić, bo rozdrażnione owady będą bronić swego domu i mogą nas zaatakować. Jeżeli jest w pobliżu okna bądź balkonu, to drzwi trzeba trzymać cały czas zamknięte. Owady są aktywne głównie rano i wieczorem - radzi Anna Ciok z firmy usuwanieos.pl

Za usunięcie gniazda trzeba zapłacić od 100 do 300 zł - w zależności od wielkości gniazda. Za darmo usuwa je straż pożarna, ale ta jedzie tylko tam, gdzie owady stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Są to miejsca publiczne, np. szpitale, urzędy, szkoły. Raczej mało prawdopodobnie, by przyjechała na prywatną posesję.

Każdy taki wyjazd jest kosztowny a oprócz szerszeni mamy też inne interwencje, jedziemy więc tam gdzie jest niebezpiecznie - wyjaśnia rzecznik prasowy podkarpackiej straży pożarnej Mariusz Wójcicki.

Najprostsze jest wezwanie specjalnej firmy zajmującej się dezynfekcją i deratyzacją. Specjaliści odpowiednimi środkami wybiją cały rój i wywiozą pozostałości. Na ich przyjazd zazwyczaj trzeba czekać do trzech dni.



Skomentuj:

Szerszenie mogą być niebezpieczne. Jak uchronić się przed ich ugryzieniem i skutecznie pozbyć gniazda