Gdzie zamontować pompę obiegową w instalacji centralnego ogrzewania

Stefan Żuchowski

We współczesnych instalacjach centralnego stosuje się coraz sprawniejsze kotły oraz rury i grzejniki o małej pojemności. W takich warunkach grawitacja nie zapewni obiegu wody, trzeba więc wymusić go za pomocą pompy. Odpowiedź na pytanie, w którym punkcie instalacji powinna się ona znaleźć, nie jest jednak wcale prosta.

centralne ogrzewanie
W instalacji z kotłem na paliwa stałe, miejsce montażu pompy zależy od tego, jak sterowane jest urządzenie.
Fot. CHT
W instalacjach domowych królują niewielkie pompy z mokrym wirnikiem. Są praktycznie bezobsługowe - wymagają odpowietrzenia tylko po zamontowaniu oraz po ponownym napełnieniu instalacji. Zużywają niewiele energii 7-20 W (starsze modele - 40-80 W).

Ogólna zasada montażu pomp

Można umieszczać je zarówno na zasilaniu (rurze, którą płynie ogrzana woda), jak i na powrocie (rurze, którą woda wraca do kotła po oddaniu ciepła w grzejnikach). Musimy jednak zapewnić pompie odpowiednie warunki pracy - powietrze nie może być zasysane przez nieszczelności w instalacji lub automatyczne odpowietrzniki. By tego uniknąć powinno się utrzymywać w instalacji ciśnienie wyższe niż ciśnienie otaczającego powietrza. To oznacza, że pompa musi być odpowiednio usytuowana względem naczynia wzbiorczego, które równoważy ciśnienie (niskie po stronie ssącej pompy, z wyższym - po stronie tłoczącej).

Za naczyniem wzbiorczym. Pompa podnosi ciśnienie w instalacji (wykluczając ryzyko zassania powietrza) i choć z każdym metrem rur będzie ono spadało, w naczyniu wzbiorczym się zrównoważy.

Przed naczyniem wzbiorczym. Obniża ciśnienie w instalacji. Wyobraźmy sobie, że jest w niej bardzo niskie ciśnienie (np. 0,3 - 0,4 bar). Uruchomienie pompy spowoduje jego dalszy spadek po stronie ssącej (największy tuż przed samym urządzeniem). Jeśli jest tu nieszczelność lub odpowietrznik automatyczny, może dojść do zassania powietrza. Gdy trafi ono do pompy, spowoduje gwałtowny spadek przepływu wody. Następstwem długotrwałej, nieprawidłowej pracy będzie uszkodzenie pompy.

W instalacji z gazowym kotłem stojącym

Zgodnie z podaną wyżej zasadą, w instalacji z kotłem stojącym gazowym czy olejowym pompę umieszcza się zwykle na zasilaniu, a naczynie wzbiorcze na powrocie - podniesione ciśnienie wyklucza wówczas ryzyko zassania powietrza. Jednocześnie na odcinku od naczynia do pompy panuje niższe ciśnienie, któremu poddany jest też korpus kotła. Oczywiście różnica 0,1 czy 0,2 bar nie ma większego znaczenia, ale mimo wszystko korzystnie wpływa na trwałość kotła.

W instalacji z gazowym kotłem wiszącym

W kotłach wiszących woda przepływa specyficznie - wpływa od dołu urządzenia, następnie płynie ku górze do wymiennika ciepła; po podgrzaniu w nim - opuszcza kocioł. Gdybyśmy umieścili pompę na zasilaniu, wówczas ryzykowalibyśmy, że powietrze zatrzymywałoby się w wymienniku ciepła. Jedynym skutecznym rozwiązaniem jest więc umieszczenie pompy na powrocie. Tłoczy ona wodę do wymiennika ciepła, wypychając z niego powietrze, które trafia później do odpowietrzników w instalacji.

Aby zapewnić naddatek ciśnienia w instalacji, naczynie wzbiorcze w kotle wiszącym musi być także podłączone przed pompą - często rurka naczynia jest wręcz podłączona do korpusu pompy.

W instalacji z kotłem na paliwa stałe

Gdy mamy kocioł wyposażony w automatykę sterującą i zabezpieczającą przed zbyt wysoką temperaturą, pompę obiegową warto zamontować na zasilaniu. Zapobiegnie to ewentualnemu zasysaniu powietrza do instalacji.

W instalacjach z kotłami, w których jedyną metodą sterowania temperaturą jest ręczna zmiana ciągu kominowego, temperatura wody może okresowo bardzo wzrastać. Wskutek "zagotowania" kotła, gorąca woda, a czasem para, może trafiać do pompy, powodując uszkodzenie wirnika lub łożysk.

W takiej sytuacji rzeczywiście bezpieczniej jest umieścić pompę na powrocie. Musimy jednak wziąć pod uwagę to, że w instalacji (począwszy od naczynia, aż do pompy) będzie niższe ciśnienie, co może skutkować zasysaniem powietrza. Trzeba więc usunąć wszelkie nieszczelności oraz zamknąć wszystkie odpowietrzniki.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Gdzie zamontować pompę obiegową w instalacji centralnego ogrzewania