Pnącza na elewacji domu - szkodzą czy zdobią?

Odpowiada Magdalena Narkiewicz

Na północnej ścianie domu chciałabym posadzić bluszcz. Słyszałam, że pnącza mogą uszkadzać ściany, ale tylko stare i spękane. Czy nową elewację trzeba wcześniej jakoś specjalnie przygotować? Emilia Z., Białystok

OGROD PRYWATNY PRZY SZEREGOWIEC DOM CEGLA KLINKIER SCHODY TARAS OKNO ROLETY ANTYWLAMANIOWE PERGOLA PLOT DREWNIANY OGRODZENIE DRFEWNIANE NAWIERZCHNIA KAMIENNA KOSTKA GRANIT TUJA THUJA ZYWOTNIK JALOWIEC JUNIPERUS KOMPOZYCJA KRZEWOW IGLAKI PNACZE PARTHENOCISSUS TRICUSPIDATA WINOBLUSZCZ TROJLISTKOWY FOT. MICHAL SKORUPSKI SLAJD DUZY PUBLIKACJA OGRODY NR 3 (71) - 3.2005
Winobluszcz trójlistkowy na elewacji domu
Fot. Michał Skorupski
Pnącza nie szkodzą elewacjom

Wiosną i latem pnącza upiększają ściany domu zielenią liści, a jesienią złotem i purpurą. Ale za sadzeniem tych roślin przemawiają jeszcze inne argumenty. Pnącze nie potrzebuje dużo przestrzeni, a jego masa zieleni jest taka sama jak w dużym drzewie. Liście wychwytują kurz i inne zanieczyszczenia z powietrza oraz podnoszą wilgotność powietrza.

Mimo zalet pnączy wiele osób obawia się, że mogą one zniszczyć ściany domu i powodować ich zawilgocenie. Niesłusznie, bo dobrze wykonanej elewacji pnącza nie szkodzą. Swymi przylgami nie wiercą dziur w tynku, a wrastają w niego tylko wtedy, kiedy jest on popękany. Przeciwnie, chronią domy - latem zabezpieczają jego mury przed nagrzewaniem, zimą zaś przed ich przemarzaniem. Korzenie wypijają wodę z ziemi, przeciwdziałając zawilgoceniu fundamentów.

Jednak pędy pnączy potrafią zniszczyć anteny, rynny czy kasety markiz. Żeby uniknąć kłopotów, trzeba wybrać mało ekspansywne pnącze, na przykład powojnik, lub częściej przycinać szybko rosnące.

Najpopularniejsze gatunki

Każdy rodzaj ściany można ozdobić pnączami, ale należy odpowiednio dobrać ich gatunek.

Samoczepne nadają się do dekoracji zdrowych i suchych ścian z cegieł lub kamienia. Mogą na nich przetrwać nawet wieki. Same wspinają się po powierzchni i przywierają do niej specjalnymi korzonkami lub przylgami. Zwalnia to nas z konieczności robienia podpór, ale ma swoją cenę. Jeśli usuniemy zdrewniałe pędy, które na przykład zmarzły po ostrej zimie, na elewacji pozostaną po nich ślady. Trzeba więc czekać, aż to miejsce ponownie zarośnie albo likwidować pozostałości twardą szczotką.

Najpopularniejsze pnącza samoczepne to: bluszcz, winobluszcz trójklapowy i pięciolistkowy, milin amerykański, hortensja pnąca, przywarka i trzmielina Fortune'a.

Wspinające się po podporach są polecane do zdobienia elewacji z tynkiem tradycyjnym lub cienkowarstwowym. Podpory są też wskazane, jeśli samoczepne pnącze chcemy rozpiąć na gładkim lub mocno nagrzewającym się murze.

Tego typu pnącza owijają się pędami, wąsami lub ogonkami liści wokół podpór, które są odsunięte od ściany na odległość 5-10 cm. Sprawia to, że pomiędzy budynkiem a zwartą masą zieleni powstaje tzw. efekt kominowy, czyli silny ciąg powietrza osuszający i wychładzający mur.

Najpopularniejsze pnącza wymagające podpór to: akebia, aktinidia, dławisz, glicynia, kokornak, rdest Auberta, wiciokrzewy (owijają się pędami), winnik, winorośl, powojniki (owijają się wąsami lub ogonkami liściowymi).

Gatunki bujnie rosnące wymagają solidnych podpór, porządnie umocowanych w murze. Jeśli są to często przycinane powojniki, wystarczą lekkie podpory, takie jak drewniane kratki lub plecionka ze sznura.

Odpowiednia pielęgnacja pnączy

Pnącze słabo rośnie zazwyczaj wtedy, gdy ukorzeni się za blisko ściany domu, wokół której przebiega odwodnienie, a okapy dachowe osłaniają ziemię przed deszczem. Roślina cierpi więc z powodu niedostatku wody. Z kolei obfite podlewanie może spowodować zawilgocenie fundamentów. Dlatego pnącze należy posadzić w metrowej odległości od ściany i wykonać przęsło doprowadzające do niej pędy. Większość pnączy lubi miejsca słoneczne i półcieniste. W cieniu najlepiej rosną bluszcz, kokornak, hortensja pnąca i przywarka.

Aby rośliny dobrze rosły, trzeba przycinać ich pędy. Pozwala to ograniczyć rozmiary i ciężar pnączy. Sprawia też, że rośliny ładniej wyglądają, obficiej kwitną i owocują. Trzeba też pamiętać o usuwaniu opadłych liści oraz kwiatów. Oczywiście gatunki zimozielone, jak bluszcz, wiciokrzew zaostrzony i Henry'ego, nie stwarzają takich problemów.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Pnącza na elewacji domu - szkodzą czy zdobią?