Pompa ciepła: jaką wybrać?

Stefan Żuchnowski

Zanim fachowiec dobierze pompę ciepła, powinien dowiedzieć się, w jakich warunkach będzie ona funkcjonować. W dużej mierze przesądzają one bowiem o tym, jaka pompa sprawdzi się przy ogrzewaniu domu.

Jednostka zewnętrza powietrznej pompy ciepła przypomina z wyglądu klimatyzator
Jednostka zewnętrza powietrznej pompy ciepła przypomina z wyglądu klimatyzator
fot. producent

Podejmując decyzję powinien m.in. wiedzieć, jaki jest: poziom wód gruntowych na działce, skład chemiczny wód gruntowych oraz przekrój geologiczny ziemi w najbliższym sąsiedztwie.

Jeśli planujemy zamontować pompę w nowo wybudowanym domu...

...i jednocześnie ważne są dla nas jak najniższe koszty inwestycyjne

Najbardziej polecaną opcją jest powietrzna pompa ciepła, gdyż nie wymaga ona instalacji dolnego źródła. Wystarczy wykonać cokół pod jednostkę zewnętrzną, potem zamontować jednostkę wewnętrzną, połączyć oba urządzenia dwoma rurami i na koniec poprowadzić instalację elektryczną. Nie ma więc potrzeby stosowania specjalistycznego sprzętu oraz angażowania kolejnych wykonawców, np. do wykonania odwiertów. Całość prac może wykonać nawet dwuosobowa ekipa. Poza tym, aby obniżyć nakłady inwestycyjne, możemy wybrać kompaktową jednostkę wewnętrzną z wbudowanym zasobnikiem wody i pozostałym osprzętem. Dzięki temu zmniejszy się liczba połączeń koniecznych do wykonania, a samo urządzenie nie zajmie dużo miejsca w pomieszczeniu.

...a działka ma dość dużą powierzchnię

W takiej sytuacji możemy zastosować pompę powietrzną (najniższe koszty montażu) lub model gruntowy i kolektor płaski. W tym drugim rozwiązaniu, jeśli moc urządzenia zostanie właściwie dobrana, ogrzeje ono samodzielnie dom nawet w czasie bardzo ostrych mrozów. Dlatego szczególnie ważne jest tutaj obliczenie powierzchni dolnego źródła. Stanowi ono bowiem sezonowy magazyn energii, z którego czerpiemy energię zimą, a latem następuje jego regeneracja. Zastosowanie zbyt małego kolektora płaskiego przyczyni się do gwałtownego spadku temperatury gruntu pod koniec sezonu grzewczego, a przez to zmniejszy się wydajność pompy, a wzrosną koszty eksploatacji.
Aby szacunkowo określić wielkość powierzchni niezbędnej do ułożenia kolektora płaskiego, przyjmuje się, że powinna być ona dwukrotnie większa niż powierzchnia domu. Zatem budynek o powierzchni 200 m² wymaga około 400 m² kolektora. Oczywiście ostatecznego doboru powinien dokonać projektant lub firma wykonawcza uwzględniając straty cieplne budynku oraz właściwości gruntu.

...chcemy tanio schładzać dom latem za pomocą pompy

W tym przypadku powinniśmy wybrać model gruntowy połączony z odwiertami. Pomieszczenia są chłodzone za pomocą instalacji ogrzewania podłogowego. W trakcie eksploatacji systemu latem pracują wyłącznie pompy obiegowe. Koszt ich eksploatacji wynosi tylko 40-60 zł, jest więc znacznie niższy niż koszt standardowej klimatyzacji. Poza tym w trakcie chłodzenia rośnie temperatura dolnego źródła, co sprawia, że podgrzewając wodę do mycia, pompa ciepła działa z wyższą sprawnością, a przy tym zużywa mniej prądu.

Uwaga! Aby ochronić dom przed upałem, warto też założyć rolety zewnętrzne na okna.

...chcemy uzyskać jak najwyższą wydajność instalacji w całym sezonie grzewczym

Efektywność systemu jest tym wyższa, im wyższą temperaturę ma dolne źródło ciepła. Takie warunki zapewnia woda gruntowa. Zastosowanie tego rozwiązania trzeba uzależnić jednak od co najmniej dwóch czynników. Po pierwsze - jakość wody w studni czerpalnej musi spełniać odpowiednie wymagania. Po drugie - głębokość lustra wody w trakcie pompowania nie powinna być większa niż 10-15 m. W przeciwnym razie instalacja może być kłopotliwa w eksploatacji (konieczność częstego płukania studni zrzutowej) lub będziemy płacić wysokie rachunki z powodu dużego poboru prądu.

...chcemy uzyskać jak najniższe koszty użytkowania

Jeśli najważniejsze są dla nas niskie opłaty za użytkowanie pompy ciepła oraz ogrzewania, to poza pompą czerpiącą ciepło z wody warto rozważyć zakup modelu gruntowego. Koszt energii elektrycznej zużywanej przez nią w ciągu całego roku będzie nieco niższy niż pompy powietrznej. Również opłaty za serwisowanie pompy gruntowej są niższe niż powietrznej. Ta druga przetłacza bowiem rocznie ogromne ilości powietrza, więc znajdujące się w nim zanieczyszczenia osadzają się na wymienniku ciepła. Trzeba je więc usuwać przynajmniej raz w roku - w przeciwnym razie może dojść do awarii urządzenia. Koszt przeglądu i czyszczenia powietrznej pompy ciepła może wynieść nawet kilkaset złotych. Natomiast przegląd modelu gruntowego polega najczęściej na kontroli poprawności pracy instalacji i ewentualnej konserwacji takich elementów jak naczynia wzbiorcze czy filtry w instalacji.

Jeśli planujemy zamontować pompę w użytkowanym domu podczas modernizacji instalacji c.o z kotłem paliwa na stałe

Wielu użytkowników starych domów postanawia przeprowadzić kompleksową termomodernizację. Często obejmuje ona nie tylko ocieplenie ścian i dachu czy wstawienie nowych okien, ale też modernizację systemu grzewczego. Planują wtedy wymianę starego, uciążliwego w obsłudze kotła na paliwa stałe na inne urządzenie. Zwykle decydują się na takie, które samodzielnie ogrzeje budynek, zapewniając jednocześnie niskie koszty eksploatacji i wyższy komfort użytkowania.

Jedną z możliwych opcji, którą warto wziąć pod uwagę, jest montaż gruntowej pompy ciepła. Z reguły nie ma jednak możliwości ułożenia rur kolektora płaskiego, ponieważ ogród jest zagospodarowany i nie chcemy go rujnować. Dlatego najczęściej wykonuje się wtedy odwierty, gdyż ingerujemy jedynie w część terenu wokół domu.

Aby zmniejszyć opłaty za ogrzewanie...

Gdy chcemy ograniczyć koszty eksploatacji istniejącej kotłowni, zwłaszcza zasilanej gazem płynnym czy olejem, szukamy rozwiązania, które pozwoli ograniczyć zakres prac i koszty inwestycji. Wielu fachowców w takiej sytuacji proponuje montaż powietrznej pompy ciepła. Zwykle łatwo można ją połączyć z istniejącą instalacją, stosując np. zbiornik niewielkiej pojemności. W takim systemie ważnym elementem będzie sterownik, który zimą uruchomi to źródło ciepła (pompę lub kocioł), którego koszt eksploatacji będzie niższy. W tym celu wystarczy jedynie wprowadzić do pamięci sterownika koszty paliwa (zależnie od rodzaju kotła oleju bądź gazu płynnego) oraz energii elektrycznej.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail. Zobacz PRZYKŁAD

    Więcej o:

Skomentuj:

Pompa ciepła: jaką wybrać?