Schody w ogrodzie

Tekst: Tomasz Siwiec

Jeśli teren wokół domu jest ze spadkiem, warto pomyśleć o schodach. Urozmaicą ogród i stworzą wrażenie, że jest większy.

Nierówności na działce mogą wynikać z naturalnej rzeźby terenu lub przyjętego założenia projektowego. Schody przydają się nie tylko wtedy, gdy różnice poziomu terenu są duże, ale również wówczas, gdy wynoszą zaledwie 30 cm.

Jeśli z ogrodu będzie korzystała osoba niepełnosprawna ruchowo, schody można zastąpić pochylnią, która może mieć także walory dekoracyjne. Ponieważ jej spadek powinien być łagodny (najwyżej 6°), trzeba przeznaczyć na nią więcej miejsca niż na schody. Przebieg pochylni wytycza się zatem nie wzdłuż linii największej stromizny, lecz tak, jak przebiegają drogi górskie, a więc po części w poprzek stoku.

Miejsce

Wybierając miejsce na schody, trzeba wziąć pod uwagę to, w jakim stylu chcemy urządzić ogród, w którym kierunku będziemy się najczęściej poruszać i na co chcemy patrzeć. Jeśli zlokalizujemy je osiowo w stosunku do furtki, drzwi wejściowych do budynku czy tarasu, staną się jednym z ważniejszych elementów w otoczeniu domu.

Odmienny efekt osiągniemy, sytuując schody lekko ukośnie w stosunku do różnicy terenu albo wydłużając je przez wstawienie spocznika. W dużym ogrodzie o naturalnym charakterze to sposób na lepsze wkomponowanie ich w otoczenie.

W rytmie kroków

  • Ile stopni w biegu? Człowiek ma pewien naturalny rytm chodzenia. Zazwyczaj jest on nieparzysty - to znaczy, że niewielkie wzniesienie pokonujemy na trzy kroki. Jeśli to możliwe, wskazane jest więc, aby w jednym biegu schodowym była nieparzysta liczba stopni. Określa się ją, dzieląc różnicę wysokości przez ich założoną wysokość.

    W jednym biegu stopni nie powinno ich być zbyt dużo, by sam ich widok nie był zniechęcający. Jeśli w schodach ogrodowych wypada więcej niż pięć stopni, warto je rozdzielić spocznikiem.

  • Wymiary stopni. O wygodzie korzystania ze schodów decyduje również dopasowanie wymiaru stopni do długości kroku dorosłego człowieka. Wymiary te powinny spełniać warunek:

    2h + t = 61-65 cm

    w którym h oznacza wysokość stopnia, t - jego szerokość, a 61-65 cm odpowiada długości jednego kroku. Odstępstwo od tych wymiarów powoduje utratę rytmu i "plątanie się" nóg.

    Wysokość stopni schodów ogrodowych nie powinna przekraczać 16 cm.

    Materiały

    Najlepsze materiały na schody ogrodowe to kamień, cegła klinkierowa i starannie obrobiony beton. Są one trwałe i dają się dopasować do większości materiałów wykończeniowych stosowanych obecnie w elewacjach budynków i ogrodzeniach, a ponadto ładnie się starzeją.

  • Kamień. Do budowy schodów nadają się przede wszystkim płyty i kostka z kamienia. Stosuje się też kamienie polne, ale muszą mieć przynajmniej jedną płaską płaszczyznę. Warunek ten spełniają kamienie pochodzące z rozbiórki lub umiejętnie rozłupane. Ze względu na rodzaj skały najlepszy jest granit. Płyty z wapienia lub piaskowca wymagają wcześniejszego zaimpregnowania.

  • Cegła klinkierowa. Polecana do budowy schodów w terenie, bo jest trwała i daje możliwość łatwego nawiązania do innych elementów architektury ogrodowej. Poza tym dobrze wygląda w połączeniu z innymi materiałami, na przykład kostką granitową czy betonem. Zwykła cegła też bywa stosowana w ogrodzie, ale trzeba liczyć się z tym, że narażona na nasiąkanie wodą szybko murszeje.

  • Beton. Ogrodowym schodom wykonanym z betonu łatwo nadać ciekawą formę i fakturę. Beton można też powiązać z kostką granitową, cegłą klinkierową czy kamieniem polnym. Na schody nadają się też gotowe elementy betonowe: płyty chodnikowe lub kostka brukowa.

  • Drewno. Jest cenione za wygląd, choć ma małą trwałość. Ujemną cechą drewna jest również to, że po deszczu jego powierzchnia jest śliska. Na schody ogrodowe chętnie stosuje się podkłady kolejowe, łącząc je często z innymi materiałami.

    Wykorzystanie do budowy schodów tzw. rollborderów, czyli drewnianych palików przeznaczonych do wykończenia rabat, nie jest godne polecenia. Wprawdzie są niedrogie, ale obrzeżone nimi schody nie będą trwałe ani estetyczne.

    Wykonanie

  • Przygotowania. Na terenie nienaruszonym można od razu przystąpić do wykonania wykopu. Jeśli jednak schody mają być zbudowane w utworzonym sztucznie nasypie, grunt wymaga przedtem bardzo dobrego zagęszczenia przez mechaniczne lub ręczne ubicie. Trzeba również wziąć pod uwagę, że przemieszczona ziemia osiada pod własnym ciężarem przez pierwszy rok od 10 do 15%.

  • Wykop. Oprócz wykopu pod stopnie schodów wykonuje się też niekiedy wykopy pod fundamenty murków policzkowych zabezpieczających schody przed zasypywaniem stopni ziemią ze skarpy. Nie jest to zawsze niezbędne - w naturalistycznym założeniu ogrodowym do boków stopni można dostawić duże kamienie polne, które będą również elementem zagospodarowania skarpy lub rabaty z roślinami skalnymi.

    Jeśli schody mają być utwardzone kostką brukową - betonową lub granitową - niezbędny jest wykop pod fundament krawężników. Bez pewnie osadzonych mocnych krawężników stopnie z takich drobnych elementów rozjechałyby się po kilku latach.

  • Podbudowa

    Elementy kamienne i kostkę betonową układa się na 15-20-centymetrowej warstwie podsypki cementowo-piaskowej (proporcja cementu do piasku - 1:10).

    Cegły klinkierowe i płyty chodnikowe trzeba układać na solidnych schodach betonowych. Najpierw na spodzie wykopu należy ułożyć 10-centymetrową warstwę podsypki z piasku lub pospółki, a pod najniższy stopień wykonać zbrojony fundament głębokości ok. 0,5 m, który będzie zapobiegał osuwaniu się schodów. W wykopie ustawia się deskowanie części nadziemnej, a w nim układa zbrojenie z prętów o średnicy 10-12 mm w odstępach co 10-12 cm, rozdzielonych prętami o średnicy 4,5 mm co 25-30 cm, po czym wykop wypełnia się betonem (klasy B-15).

    Podkłady kolejowe należy układać na 15-centymetrowej warstwie podsypki z piasku.

    Murki policzkowe. Buduje się z cegły, kamienia lub wylewa z betonu w deskowaniu ustawionym na przygotowanym fundamencie.

  • Skomentuj:

    Schody w ogrodzie