Jak należy pielęgnować żywopłoty. Cięcie, formowanie, odmładzanie

Żywopłoty będą zdobić ogród i zasłaniać nas przed ciekawskimi jeśli odpowiednio o nie zadbamy. Można je tworzyć zarówno z gatunków liściastych, jak iglastych, ale jedne i drugie wymagają regularnego przycinania.
Żywopłot Żywopłot Fot. Shutterstock/Constantin Stanciu

Żywopłoty trzeba ciąć

W inny sposób tniemy żywopłot młody, w inny starszy, już uformowany. Pora postrzyżyn zależy od gatunku, jego odporności na mróz, siły wzrostu danej odmiany, oraz pory kwitnienia.
Jeśli żywopłot jest z krzewów zimozielonych, to tniemy kiedy miną mrozy - np. pod koniec marca. Te z roślin kwitnących (np. z forsycji lub tawuły) skracamy zaraz po przekwitnięciu, ale zanim rozwiną się nowe pędy.
Gatunki z których po skaleczeniu wypływa żywica, np. świerki i sosny strzyżemy zimą, by ograniczyć jej wyciek. Pozostałe iglaki, np. żywotniki przycinamy na wiosnę i ponownie latem, najpóźniej w sierpniu.

Nożyce elektryczne z długim ostrzem ułatwiającym cięcie w trudno dostępnych miejscach Nożyce elektryczne z długim ostrzem ułatwiającym cięcie w trudno dostępnych miejscach Fot. Kalbar

Formowanie żywopłotu po sadzeniu

Świeżo posadzone rzędy krzewów wymagają przycięcia w równej linii, wyznaczonej przez sznurek rozciągnięty pomiędzy dwoma wbitymi w ziemię kołkami. Dzięki temu rośliny już w pierwszym roku się rozkrzewią i żywopłot będzie gęsty od samego dołu. Jeśli sadzimy krzewy wiosną, to niezwłocznie skracamy wszystkie pędy, a gdy jesienią - zabieg wykonujemy wczesną wiosną. Np. pędy młodych ligustrów przycinamy nad 3-5 oczkiem, czyli na wysokości ok. 10 cm. W następnych 2-3 latach postępujemy tak samo z młodymi przyrostami także bocznymi, które skracamy zwykle dwa razy w sezonie (ostatni zabieg wykonujemy pod koniec sierpnia). W przypadku młodych (2-3 letnich ) drzew liściastych sadzonych w żywopłotach (m. in buku, lipy i grabu) skracamy przede wszystkim pęd przewodni, a także boczne (o 1/3 lub 2/3 długości). Dzięki temu nadamy drzewkom formę krzaczastą.

W pierwszym roku wszystkie krzewy skracamy silnie na jednej wysokości. Dzięki temu rozkrzewią się. W pierwszym roku wszystkie krzewy skracamy silnie na jednej wysokości. Dzięki temu rozkrzewią się. Rys. Agnieszka Syga

Ważne są dobrej jakości narzędzia

Pielęgnacja żywopłotów wymaga odpowiednich narzędzi, przede wszystkim ostrych i czystych. Tępe narzędzia mogą uszkodzić pędy, co nie tylko wygląda nieestetycznie, ale w rezultacie może doprowadzić do chorób przycinanych roślin.

W drugim roku przycinamy najmłodsze przyrosty do 5-15 cm. Wtedy żywopłot będzie się równomiernie zagęszczał. W drugim roku przycinamy najmłodsze przyrosty do 5-15 cm. Wtedy żywopłot będzie się równomiernie zagęszczał. Rys. Agnieszka Syga

Cięcie żywopłotów starczych w następnych latach

Gdy po kilku latach regularnego przycinania żywopłot dorośnie wreszcie do zaplanowanych przez nas rozmiarów, (najniższe formy tego typu mają zazwyczaj wysokość ok. 20 cm, a najniższe kilka metrów) wówczas przycinamy jego górną linię i dalej utrzymujemy na tym samym poziomie. Tak właśnie postępujemy z żywopłotami z odmian kolumnowych żywotnika zachodniego (np. brabant, lub szmaragd) które oprócz tego nie wymagają dodatkowego formowania. Kiedy rośliny w żywopłocie są dorosłe, staramy się zachować wysokość i kształt zielonego płotu uzyskany przez pierwsze lata. Wszystkie nowe pędy skracamy radykalnie na wysokości 1-2 cm. Dzięki temu na szczycie żywopłotu powstaje gęsta i szeroka szczotka z krótkich gałązek. Podobnej korekcie poddajemy boczne gałęzie. Starsze żywopłoty tniemy najczęściej raz w roku - późną wiosną, gdy podrosną tegoroczne pędy. Korygujące cięcie wykonujemy pod koniec sierpnia.

Gdy żywopłot osiągnie odpowiednią wysokość, coroczne przyrosty skracamy do długości 1 cm. Gdy żywopłot osiągnie odpowiednią wysokość, coroczne przyrosty skracamy do długości 1 cm. Rys. Agnieszka Syga

Odmładzanie żywopłotu

Stary żywopłot odmładzamy w dwóch etapach. W pierwszym roku tniemy silnie jedną stronę, w następnym - drugą.

Odcinanie grubej galęzi: najpierw podcinamy ją od dołu w odl. 5 cm od pnia, następnie tniemy od góry w odl. 8 cm od pnia. To co zostało skracamy ukośnie w odl. ok 3 cm od pnia. Odcinanie grubej galęzi: najpierw podcinamy ją od dołu w odl. 5 cm od pnia, następnie tniemy od góry w odl. 8 cm od pnia. To co zostało skracamy ukośnie w odl. ok 3 cm od pnia. Rys. Waldemar Łukomski

Technika cięcia żywopłotów

Ważne jest, by wszystkie cięcia wykonywać zgodnie z zasadami sztuki ogrodniczej.

Młode pędy przycinamy ok. 1 cm nad śpiącym oczkiem, najlepiej skośnie - tak by woda deszczowa spływała w stronę przeciwną.

Grubsze gałęzie wycinamy tuż przy pniu lub konarze z którego wyrastają.

Gdy trzeba skrócić główny pień (np. kiedy zagraża on przewodom elektrycznym) wycinamy go w pobliżu bocznych rozgałęzień, starając się, by rana była jak najmniejsza. Ze względu na ryzyko infekcji grzybami chorobotwórczymi miejsce cięcia zabezpieczamy maścią ogrodnicza zawierającą fungicyd.
Chore części pędów, oraz te, które przemarzły i w rezultacie zaschły, skracamy aż do miejsca, gdzie tkanka rośliny jest zdrowa.