Ciekawe odmiany warzyw. Oryginalne warzywa w ogrodzie

Widzieliście w sklepie warzywa o dziwnych barwach? Sięgajcie po nie bez obaw - w niczym nie ustępują tym typowym, a wnoszą na stół miłe urozmaicenie.

Ciekawe odmiany warzyw

Znudziła się wam pomarańczowa marchewka, biały kalafior, kremowe ziemniaki? Może więc czas spróbować ich odmian innego koloru? Coraz łatwiej takie nietypowe jarzyny kupić w naszych sklepach. Dostępne są również ich nasiona, więc możemy zacząć uprawiać je we własnym ogrodzie.

Ale czy warto rozszerzać paletę barwnych dań? Oczywiście, że tak, bo to z reguły sprawia, że chętniej sięgamy po warzywne potrawy. A dla naszego zdrowia warzywa są przecież niezbędne. Ważna jest też ich różnorodność. Dzięki ich kolorom wiemy, czego dostarczamy organizmowi. I tak na przykład żółte, pomarańczowe i czerwone jarzyny zawierają karotenoidy (które m.in. dbają o skórę i oczy), fioletowe - antocyjany (hamujące rozwój bakterii), a zielone - chlorofil (wpływa na zwiększenie liczby czerwonych krwinek).

Barwnikom tym towarzyszą inne potrzebne substancje. Jeśli jemy kolorowe posiłki, zapewniamy tkankom budulec i narzędzia do tworzenia rozmaitych barier chroniących zdrowie. A gdy warzyw w naszej diecie brakuje, łatwiej zapadamy m.in na choroby nowotworowe i szybciej się starzejemy. Nie obawiajmy się przy tym, że nietypowe kolory są efektem metod współczesnej inżynierii genetycznej. Otóż przeciwnie. Istnieją w przyrodzie, ale w krajach europejskich takie warzywa nie znalazły wcześniej uznania i dopiero teraz zaczynamy je cenić.

François Philipp François Philipp Fot.: François Philipp

Kolorowa marchew

Fioletowe, żółte, a nawet białe korzenie marchwi to żadna nowość - takie właśnie barwy mają jej dzikie odmiany, a także marchewki uprawiane w krajach azjatyckich. Są ostrzejsze i mniej słodkie od tych pomarańczowych, a więc z punktu widzenia dietetyki zdrowsze.

Uprawa: Marchew wymaga piaszczysto-gliniastej, próchnicznej ziemi o niskiej zawartości azotu. Sieje się ją (ale dopiero po dwóch latach od wkopania obornika) od końca marca do początku czerwca, a zbiera do października. W początkowym okresie wzrostu potrzebuje sporo wilgoci.
Odmiany: "Purple Haze" - fioletowo-pomarańczowa, "Mello Yello" - żółta, "White Satin" - biała.

Nasze przepisy - Kolorowe marchewki pieczone z czosnkiem

xFot.: Natasha Breen shutterstock

Umyte, wąskie kolorowe marchewki włóż do żaroodpornego naczynia. Polej je oliwą i posyp posiekanym tymiankiem, solą i pieprzem.  Dodaj przekrojoną główkę czosnku.  Wstaw do piekarnika rozgrzanego do 190°C. Piecz około 30 minut, aż warzywa zmiękną i delikatnie się przyrumienią.

Kanjanee Chaisin shutterstock Kanjanee Chaisin shutterstock Fot.: Kanjanee Chaisin shutterstock

Burak liściowy

Zwany jest też boćwiną. Tworzy mały korzeń, ale za to ma smaczne duże liście (do 30 cm wys.), które wykorzystuje się w kuchni jak szpinak. Ich żółte, kremowe, pomarańczowe lub czerwone ogonki są tak ładne, że buraki te sieje się też na ozdobnych rabatach.

Uprawa: Boćwinę wysiewamy w połowie kwietnia lub na przełomie lipca i sierpnia. Po dwa owocostany, tzw. kłębki, umieszczamy na głębokości 2-3 cm co 35 cm (po wschodach pozostawiamy najmocniejszą siewkę). Ziemię nawozimy umiarkowanie, by liście nie gromadziły azotanów.
Odmiany: "Lucullus" - biało-zielona, "Bright Lights" - wielokolorowa.

Nasze przepisy - sałatka z buraków liściowych i fasoli na ciepło

xFot.: Razmarinka shutterstock

Umyte i pokrojone młode liście boćwiny wraz z ogonkami podduś w łyżce oliwy i pół szklanki wody. Namocz i ugotuj do miękkości szklankę fasoli "Piękny Jaś". Odsączone warzywa zmieszaj na półmisku. Polej sosem z łyżki soku z cytryny, 2 łyżek oliwy, rozgniecionego ząbka czosnku, soli i pieprzu.

z z Fot.: Samantha Faraday shutterstock

Kolorowa dynia

Oprócz powszechnie znanej dyni pomarańczowej są też odmiany o skórce zielonej, żółtej i białej - te ostatnie wyglądają jak pomalowane farbą.

Uprawa: Dynia najlepiej rośnie na glebie przepuszczalnej, bogatej w azot,
np. na kompostowniku, i w temperaturze 25°C. Sieje się ją do gruntu ok. 10 maja lub uprawia z rozsady. Jej pędy osiągają kilka metrów i płożą się po ziemi, ale są też niskie odmiany krzaczaste.
Odmiany: Dynia zwyczajna "Miranda" - owoce białe o nasionach bez łupinek, "Sweet Dumpling" - w białe i zielone paski; dynia olbrzymia "Ambar" - owoce zielone; mieszaniec "Hokkaido"
- ciemnopomarańczowe.  

Nasze przepisy - zupa dyniowa z grzankami podawana w owocu dyni

marco mayer shutterstockFot.: marco mayer shutterstock

Z zielonej dyni zetnij wierzchołek, usuń środek i posól ją od wewnątrz, a następnie upiecz w temp. 190°C na półmiękko. Kawałki drugiej dyni (ok. 1 kg) gotuj, aż zmięknie. Zmiksuj ją z litrem zupy z 0,5 kg ziemniaków. Dopraw 2 łyżkami soku pomidorowego i śmietany, solą i pieprzem. Zupę wlej do wydrążonej dyni i posyp grzankami.

Jane Rix shutterstock Jane Rix shutterstock Fot.: Jane Rix shutterstock

Fioletowa rzodkiew

Rzodkiew ma znacznie większy korzeń niż rzodkiewka, a jej biała lub czarna skórka zwykle okrywa biały miąższ o ostrym smaku. Ale są też jej rzodkwie o purpurowym lub fioletowym środku.

Uprawa: Odmiany kolorowe reagują na długość dnia. Wysiewamy je od 20 czerwca do sierpnia (siane wcześniej nie tworzą zgrubienia). Zbiera się je od września do listopada. Potrzebują słońca i przepuszczalnej, dość żyznej gleby. Nie należy przekarmiać ich azotem.
Odmiany: Odmiana "Redhart" ma białą, piekącą skórkę i czerwony środek o łagodniejszym, lekko orzechowym smaku. Odmiana "Mantang Hong" ma skórkę białą, a środek ciemnofioletowy.

Nasze przepisy - sałatka z Kolorowej rzodkwi i liśćmi boćwiny

from my point of view shutterstockFot.: from my point of view shutterstock

Na warstwie młodych, drobnych liści buraka rozłóż cieniutkie plastry rzodkwi "Red Hard" i ugotowanej fioletowej fasoli (może być z puszki). Warzywa dopraw solą i pieprzem. Wymieszaj 4 płaskie łyżki miodu z 4 łyżkami octu balsamico i 300 ml oliwy, którą wlewaj powoli, cały czas mieszając. Podawaj sałatkę polaną sosem.

LENA GABRILOVICH shutterstock LENA GABRILOVICH shutterstock Fot.: LENA GABRILOVICH shutterstock

Oryginalny kalafior

Widoczny tu "bukiet" kalafiorów składa się z odmian, których zgrubiałe rozgałęzienia wierzchołka łodygi, tzw. różyczki, mają kolor biały, zielony (dzięki chlorofilowi) pomarańczowy (o 25% większej zawartości beta karotenu niż pozostałe), fioletowy (te z kolei są bogate w antocjany). Barwne kalafiory mają też bardziej wyrazisty smak niż białe i zawierają więcej witaminy C.

Uprawa: Zwykle w maju lub sierpniu (jesienią kalafiory rosną lepiej niż wiosną) wysadza się na grządki gotową rozsadę.
Odmiany: "Graffiti" - fioletowa, "Jaffa" - pomarańczowa, odmiany typu Romanesco - jasnozielone, stożkowate.

Nasze przepisy - sałatka z fioletowego kalafiora z fenkułem

Magdanatka shutterstockFot.: Magdanatka shutterstock

Cienkie plasterki z białej część fenkuła skrop sokiem z cytryny. Po pół godzinie dodaj łyżkę oliwy oraz ugotowane na pół twardo różyczki fioletowego kalafiora i garść liści rukoli. Dopraw solą i pieprzem. Polej sosem winegret.

PRORuth Hartnup PRORuth Hartnup Fot.: PRORuth Hartnup

Kolorowa fasola

Poza zielonymi i żółtymi niedojrzałymi strąkami fasoli zwanej szparagową, istnieją odmiany fioletowe i biało-czerwone. Mogą być ozdobą zarówno ogrodu, jak i talerza. Odmiany wczesne tworzą niskie kępki, późniejsze zwykle wymagają podpór.

Uprawa: Fasola dobrze rośnie w ciepłych, słonecznych miejscach i potrzebuje sporo wilgoci. Wysiewa się ją kilkakrotnie w odstępach około 10 dni od połowy maja do końca czerwca, tak by móc ją zbierać przez całe lato co kilka dni.
Odmiany: Tyczna "Blauhilde" oraz karłowa "Purple Teepee" - strąki fioletowe, karłowa "Borlotto-Bohne" - strąki kremowo-czerwone.

Nasze przepisy - pikle z fioletowej szparagówki

Marilyn C. ColeFot.: Marilyn C. Cole

Włóż do 2 słoików (1l) 1 kg fioletowej fasoli bez końcówek, po strączku ostrej papryki, ząbku czosnku, po 2 ziarna ziela angielskiego i pieprzu oraz po liściu laurowym. Zagotuj półtorej szklanki wody ze szklanką octu jabłkowego i wina wytrawnego, dodaj łyżeczkę soli i łyżkę cukru. Płynem zalej warzywa, zakręć słoiki i gotuj 10 min.

Vipavlenkoff shutterstock Vipavlenkoff shutterstock Fot.: Vipavlenkoff shutterstock

Oryginalne pomidory

Pomidory w rozmaitych nietypowych kolorach zdobyły już sobie sporą popularność. Na sklepowych półkach czekają na nas smaczna brązowawa "Kumato F1" i zielona "Green Zebra F1", których nie da się rozmnażać z nasion. Natomiast dla ogrodników amatorów dostępne są kolorowe odmiany otrzymane metodami tradycyjnymi.

Uprawa: Rozsada pomidorów może rosnąć i na grządce, i w balkonowym pojemniku. Potrzebuje dużo słońca.
Odmiany: W pełnej palecie barw: od "Captain Lucky White" - owoce białe, do "Blue Chocolate" - owoce niebieskawe lub niemal czarne.

Nasze przepisy - pomidory smażone w panierce z żółtego sera

MShev shutterstockFot.: MShev shutterstock

Pomidory o jędrnym miąższu, np. odmiany "Green Zebra F1", pokrój na plastry i lekko osusz. Następnie obtocz w startym żółtym serze i smaż na patelni na rozgrzanym tłuszczu. Po 5 minutach przewrócić na drugą stronę. Usmażone pomidory posyp solą i pieprzem. Podawaj z pieczywem.

Zigzag Mountain Art shutterstock Zigzag Mountain Art shutterstock Fot.: Zigzag Mountain Art shutterstock

Kolorowe ziemniaki

Odmian ziemniaka jest ponad tysiąc. Ogromna większość ma bulwy o brązowawej skórce i kremowym lub żółtym miąższu. W Ameryce Południowej, skąd roślina ta pochodzi, uprawia się też wiele "dzikusów", które są mocno wybarwione na fioletowo, czerwono lub pomarańczowo. W Europie tylko nieliczne odmiany są do nich podobne.

Uprawa: Bulwy przez zimę przechowuje się w temp ok. 4°C. W kwietniu sadzi się je w ziemi bogatej w nawóz organiczny na głębokości ok. 6 cm co 30-40 cm. Nasady pędów kilkakrot-nie obsypuje się ziemią, tworząc wysokie redliny.
Odmiany: "Salad Blue" - fioletowa skórka i miąższ, "Roseval" - czerwona skórka i biało-czerwony miąższ.

Nasze przepisy - chrupiące chipsy z kolorowych ziemniaków

Lyudmila Suvorova shutterstockFot.: Lyudmila Suvorova shutterstock

Bulwy kolorowych odmian ziemniaków pokrój na cienkie plasterki, np. specjalną tarką do warzyw. Ważne, żeby wszystkie były jednakowej grubości. Posmaruj je roztopionym klarowanym masłem i posól. Rozłóż na blasze na papierze do pieczenia i w zależności od ich grubości piecz 7-15 min (do przyrumienienia) w temp. 190°C lub 240°C.

Więcej o: