Wzory umów

Dlaczego nasz świat – w tym cała sfera mieszkaniowo-budowlana – obudowany jest umowami, dlaczego wypracowaliśmy wzory umów? Ze względów praktycznych. Umowa to powszechnie przyjęta forma nawiązywania więzi gospodarczych przez podmioty prawa, która stanowi podstawowe źródło powstania stosunku cywilnoprawnego pomiędzy stronami, które ją zawarły.

Umowa cywilno-prawna jest czynnością prawną, co oznacza że strony składają oświadczenie woli powodujące bezpośrednio powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego. Umowa cywilno-prawna jest w obrocie gospodarczym najbardziej doniosłą i najważniejsza postacią czynności prawnej. W obszarze, który nas interesuje, może występować w takich postaciach, jak na przykład umowa sprzedaży, umowa najmu, umowa użyczenia czy umowa zastawu.

Umowa cywilno-prawna może występować również w postaci umowy wielostronnej, a także – umowy jednostronnie zobowiązującej, gdy obowiązek świadczenia ciąży na jednej stronie. Umowa jednostronna to na przykład umowa darowizny, mocą której darczyńca zobowiązuje się dokonać kosztem swego majątku bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego. Umowa darowizny wymaga zachowania formy aktu notarialnego dla oświadczenia darczyńcy, chyba że darowizna została już wykonana. Zupełnie inny charakter ma – z pozoru podobna – umowa dożywocia, w której właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść jej własność na nabywcę, w zamian za co nabywca zobowiązuje się zapewnić dożywotnie utrzymanie zbywcy, ewentualnie osobie bliskiej zbywcy nieruchomości.

Umowa zadatku. W umowie przedwstępnej – zarówno w formie aktu notarialnego, jak i umowy cywilnoprawnej – może występować zadatek lub zaliczka. Pojęcie zadatku uregulowane jest w Kodeksie cywilnym i stanowi, iż w sytuacji gdy jedna ze stron uchyla się od zawarcia umowy przyrzeczonej, druga strona może odstąpić od umowy i zachować zadatek, a jeżeli sama go dała – może żądać sumy dwukrotnie wyższej. Natomiast w przypadku rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony. Zasada ta dotyczy również sytuacji, gdy niewykonanie umowy nastąpiło na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponoszą obie strony lub za które żadna ze stron odpowiedzialności nie ponosi. W przypadku wykonania umowy, zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała.

Za wzór bezpiecznej umowy najmu mieszkania służyć może umowa, w której wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Wynajęcie całego lokalu mieszkalnego lub użytkowego, stanowiącego przedmiot spółdzielczego prawa do lokalu, wymaga zgody spółdzielni.