Dom pod捫aj帷y za s這鎍em

05.07.2010 12:00
Dom HELIOTROP. Autor projektu: Rolf Disch. Dom ch這n帷y energi s這neczn ma jasne, przeszklone wn皻rza

Dom HELIOTROP. Autor projektu: Rolf Disch. Dom ch這n帷y energi s這neczn ma jasne, przeszklone wn皻rza (Fot. Rudolf Disch SolarArchitektur www.rolfdisch.de)

S這鎍e mia這 zawsze istotny wp造w na kszta速owanie architektury. Energia s這neczna jest niezb璠na do 篡cia, a od blisko stu lat rozw鎩 techniki umo磧iwia pozyskiwanie energii s這necznej do ogrzewania i korzystania z energii elektrycznej r闚nie w prywatnych domach. Oto przyk豉dy dom闚, w kt鏎ych architektur dostosowano tak, by maksymalnie wykorzysta energi s這鎍a
Villa Girasole

Nieopodal Werony, w malowniczej miejscowo軼i Marcellise znajduje si do嗆 osobliwa budowla. Po這穎na na wzniesieniu willa powsta豉 w latach trzydziestych ubieg貫go wieku, ale do dzi uderza sw nowoczesno軼i rozwi您a technicznych i architektonicznych.

Dom zbudowano na planie litery L. Dwa prostopad貫 skrzyd豉, pokryte aluminiowymi panelami, po陰czono efektown, okr庵陰 klatk schodow. Jest ona dwukrotnie wy窺za od cz窷ci mieszkalnej i przywodzi na my郵 latarni morsk. Dachu teoretycznie nie ma. Jego ca陰 powierzchni zast徙i taras widokowy, zabezpieczony balustrad wykonan w stylu okr皻owym. I to kolejne skojarzenie z morzem, jakie nasuwa si podczas pobytu w willi.

Budowa trwa豉 sze嗆 lat i zako鎍zono j w 1935 roku. Od tamtej pory up造n掖 szmat czasu. Mimo tego bry喚 budynku nadal mo積a uzna za nowoczesn. Jednak nie to stanowi o jego niezwyk這軼i, lecz fakt, 瞠 obraca si on wok馧 w豉snej osi, pod捫aj帷 郵adem promieni s這necznych.

Obiekt ma imponuj帷e wymiary, 瞠by nie powiedzie ogromne, jak na dom letni w po這穎nym na uboczu miasteczku. Wraz z wie膨 ma on 42,35 m wysoko軼i. Jego ruchoma cz窷 spoczywa na okr庵貫j platformie o 鈔ednicy 44,5 m. Baz stanowi, wtopiona w zbocze wzg鏎za, trzykondygnacyjna rotunda, na kt鏎ej u這穎ne s koncentrycznie trzy kr璕i szyn. To w豉郾ie po takich torach porusza si 15 par k馧, z kt鏎ych dwie nap璠zane s za pomoc elektrycznych silnik闚. 1500 ton betonu i stali porusza si z pr璠ko軼i 4 mm na sekund, czyli 9 godzin i 20 minut dziennie.

Zobacz zdj璚ia villi Girasole

Inwestorem i pomys這dawc tej unikatowej budowli by genue雟ki in篡nier Angelo Invernizzi. Do wsp馧pracy przy skomplikowanym, jak na dom letni, projekcie zaprosi wybitnych specjalist闚: architekta Ettore Fagioliego, in篡niera mechanika Ramolo Carpacchiego, dekoratora wn皻rz Fausto Saccorettiego oraz Felixa de Cavero wykonawc mozaiki w hallu wej軼iowym.

Nie jest przypadkiem, 瞠 Villa Girasole powsta豉 we W這szech. Mieszka鎍y P馧wyspu Apeni雟kiego zawsze s造n瘭i z awangardowych pomys堯w. Tam w豉郾ie narodzi si futuryzm - kierunek, kt鏎y zrywa z przesz這軼i i burzy istniej帷y porz康ek. Jego g堯wnym za這瞠niem by豉 zasada powszechnego dynamizmu, traktuj帷a ruch i 鈍iat這 jako tworzywo artystyczne.

W okresie mi璠zywojennym powstawa造 we W這szech liczne projekty ruchomych budynk闚. Dom w Marcellise mie軼i si r闚nie w nurcie architektury tamtych czas闚 - jest gloryfikacj nowoczesno軼i i manifestem triumfu my郵i technicznej nad si豉mi natury. Powsta on raczej z ideologii, ni z ch璚i uzyskania dobrego nas這necznienia, zw豉szcza w klimacie 鈔鏚ziemnomorskim, gdzie ludzie chroni si przed nadmiarem promieni s這necznych.

Z formalnego punktu widzenia architektura willi reprezentuje trzy style. G鏎na, ruchoma cz窷 budynku zbudowana jest zgodnie z kanonami funkcjonalizmu lat dwudziestych. Dolna, statyczna baza wykonana jest w monumentalnym Novocento - oficjalnym stylu 闚czesnych W這ch, nawi您uj帷ym do tradycji klasycznej. Natomiast idea futuryzmu przejawia si w ruchu, symbolizuj帷ym kult si造, walki i techniki. Forma przestrzenna budynku wywo逝je tak瞠 skojarzenia militarne. Stalowe ko豉, wie篡czka obserwacyjna, po造skuj帷a w s這鎍u aluminiowa ok豉dzina 軼ienna to elementy, kt鏎e przypominaj, 瞠 powsta on w szczytowym okresie rozwoju techniki fortyfikacji wojskowych. Trudno nie oprze si wra瞠niu, 瞠 ogromna bry豉 m帷i nieco sielski spok鎩 wzg鏎za, z kt鏎ego roztacza si rozleg造 widok na okoliczne winnice. Jednak patrz帷 z daleka na ton帷 w zieleni budowl mo積a j potraktowa jako unowocze郾ion wersj castello, jak瞠 cz瘰to spotykanego elementu w pofa責owanym w這skim krajobrazie. Niezale積ie od wszelkich skojarze, jedno jest pewne: Villa Girasole, jak ka盥e niepowtarzalne dzie這, nie mie軼i si w ramach jednoznacznych kryteri闚 oceny - nie mo積a jej zaszufladkowa.

Heliotrop

Idea dom闚 obracaj帷ych si za s這鎍em znajduje i dzi swoich zwolennik闚. Jednym z kontynuator闚 my郵i Invernizziego jest niemiecki architekt Rolf Disch - tw鏎ca domu zwanego Heliotropem. O ile jednak budowla z Marcellise by豉 wyrazem pewnego rodzaju fanaberii, to projekt niemiecki zosta zrealizowany z bardziej pragmatycznych pobudek.

Wzniesiony we Freiburgu, cylindryczny budynek osadzony jest na 14-metrowej, stalowej rurze, wok馧 kt鏎ej spiralnie biegnie klataka schodowa. Lekko嗆 formy, to pierwsza cecha jaka rzuca si w oczy. Podstawowym materia貫m konstrukcyjnym jest drewno klejone. Koncentrycznie ustawione ramy szkieletu dziel kubatur domu na 18 r闚nych cz窷ci. W obr瑿ie konstrukcji mo積a budowa 軼ianki dzia這we, co pozwala na swobod kszta速owania wn皻rza. W ekstremalnym przypadku, kondygnacja mo瞠 by ca趾owicie okr庵造m pomieszczeniem.

G堯wn ide przy鈍iecaj帷 Rolfowi Dischowi jest pozyskanie niewyczerpanej energii s這鎍a. On sam nazywa siebie solarnym architektem. Heliotrop wykorzystuje promieniowanie s這neczne do r騜nych cel闚, pod tym wzgl璠em budynek stanowi ciekawe pole eksperymentalne. Funkcjonuj tu r闚nolegle r騜ne typy ogrzewania.

Zobacz zdj璚ia budynku HELIOTROP

Pokoje ogrzewane s poprzez zwr鏂on ku s這鎍u elewacj. Potr鎩ne szyby pokryte s od 鈔odka niskoemisyjnymi pow這kmi, kumuluj帷ymi ciep這 wewn徠rz budynku. S這鎍e podgrzewa tak瞠 wod - s逝膨 temu wysuni皻e przed okna kolektory, z kt鏎ych gor帷a woda przekazywana jest do wymiennikowni ciep豉.

Do przetwarzania energii z otoczenia wykorzystano tu ka盥y element. Na wie鎍z帷ym budynek tarasie widokowym umieszczono bateri s這neczn. W pogodne dni wytwarza ona a sze軼iokrotnie wi璚ej energii elektrycznej, ni wynosi zapotrzebowanie obiektu, a podczas opad闚 chroni przed deszczem.

Rozwi您ania techniczne sprzyjaj tak瞠 racjonalnemu wykorzystaniu wody. Zebran w specjalnym zbiorniku deszcz闚k wykorzystuje si do mycia naczy i prania. Dom ma w豉sn oczyszczalni 軼iek闚. Odpady z niej s bezwonnie kompostowane, a wyprodukowany naw霩 l康uje potem w przydomowym ogrodzie.

Heliotrop jest przyjazny dla 鈔odowiska i energetycznie samowystarczalny. Dostrzeg造 to lokalne w豉dze. Rz康 Badenii-Wirtenbergii wy這篡 znacz帷e 鈔odki na sfinansowanie tego projektu.

Koszty

Budowa domu Heliotrop wraz z urz康zeniami potrzebnymi do jego funkcjonowania kosztowa豉 1,5-2 mln Euro.

Czy architektura solarna stanie si dominuj帷ym nurtem wsp馧czesnej architektury?

To ca趾iem mo磧iwe. Zrealizowna we Freiburgu koncepcja Rolfa Discha oraz inne projekty tego autora wykaza造, 瞠 nie ma 瘸dnej sprzeczno軼i pomi璠zy ekologicznymi technologiami, a swobodnym kszta速owaniem architektury. Co wi璚ej, kombinacja nowatorskich rozwi您a funkcjonalnych, technicznych i estetycznych sprzyja tw鏎czo軼i architektonicznej. Wystarczy przej嗆 si po domu, by stwierdzi jak szczeg鏊nych prze篡 dostarcza integracja wn皻rza w zestawieniu ze zmieniaj帷ym si za oknami krajobrazem.





Andrzej Stempa







ZOBACZ TE WIDEO

Skomentuj:
Dom pod捫aj帷y za s這鎍em
Zaloguj si

Aby oceni zaloguj si lub zarejestrujX