Jak założyć wrzosowisko. Najlepsze odmiany wrzosów na jesienną rabatę

Wrzosowisko może być piękną ozdobą ogrodu, szczególnie u schyłku lata i jesienią.
Oryginalne wrzosowisko nad strumieniem. Za pasem kostrzewy rośnie wrzos 'Roswitha', 'Pink Alicia', 'Athene' oraz biały 'Melanie'. Oryginalne wrzosowisko nad strumieniem. Za pasem kostrzewy rośnie wrzos 'Roswitha', 'Pink Alicia', 'Athene' oraz biały 'Melanie'. Fot. TOMEK CIESIELSKI

Jak założyć wrzosowisko?

Widok polany porośniętej dywanem wrzosów budzi zachwyt - wielu z nas chciałoby cieszyć się takim widokiem na co dzień. Czy można założyć wrzosowisko w ogrodzie, choćby niewielkie?

Wrzosów z lasu wykopywać nie wolno, ale pod koniec lata w centrach ogrodniczych znajdziemy całą paletę ich hodowlanych odmian. Do towarzystwa warto dodać im inne rośliny o podobnych wymaganiach, zwłaszcza wrzośce (większość ich odmian kwitnie wiosną).

Aby wrzosowisko było ozdobą ogrodu przez wiele lat, musimy stworzyć roślinom specyficzne warunki.

różanecznik gęstyFot. WIKIMEDIA COMMONS

Zdjęcie powyżej: różanecznik gęsty

jałowiec 'Green carpet'Fot. SHUTTERSTOCK

Zdjęcie powyżej: jałowiec 'Green carpet'

Wrzosy i wrzośce najlepiej sadzić grupami o różnych odcieniach kwiatów i liści. Wrzosy i wrzośce najlepiej sadzić grupami o różnych odcieniach kwiatów i liści. Fot. TOMEK CIESIELSKI

Czego potrzebują wrzosy?

Wrzosy i wrzośce potrzebują dużo słońca i kwaśnego podłoża - jego odczyn powinien wynosić 3,5-5,5 (najlepiej zbadać go pehametrem, do kupienia w sklepie ogrodniczym). Rzadko kto ma taką ziemię w ogrodzie, trzeba ją więc przygotować - wzbogacić kwaśnym torfem i rozluźnić piaskiem. Na ciężkiej glebie warto usypać 10-centymetrową warstwę żwiru, która będzie odprowadzała nadmiar wody, i dopiero na niej ułożyć ziemię, najlepiej w formie łagodnego wzniesienia (rośliny te nie lubią zalewania).

Po wymieszaniu ziemi co najmniej na głębokość szpadla i wyrównaniu powierzchni warto za pomocą sznurka wyznaczyć obszary dla poszczególnych odmian.

Przed umieszczeniem sadzonek można poukładać kamienie, które będą dodatkową ozdobą rabaty. Wrzosy i wrzośce sadzimy niezbyt gęsto, by mogły się rozrastać.

Ponieważ utrzymanie kwaśnego odczynu gleby w ogrodzie bywa kłopotliwe, można podczas sadzenia poszczególne rośliny zaszczepić szczepionką mikoryzową (mikoryza to naturalna symbioza określonych gatunków roślin i grzybów). Dzięki mikoryzie łatwiej im będzie przetrwać, jeśli podłoże z czasem stanie się zbyt zasadowe.

Wrzosy i wrzośce podlewamy dość rzadko i niezbyt obficie. Ziemia jednak nie może być bardzo sucha, bo ich korzenie rosną płytko pod powierzchnią. Żeby jednak zapobiec jej silnemu wysychaniu, pomiędzy roślinami warto rozłożyć 5-centymetrową warstwę ściółki. Stanie się ona także naturalną barierą dla chwastów. Najlepsza będzie przekompostowana kora sosnowa, która dodatkowo zakwasi podłoże.

modrzewnica pospolitaFot. SHUTTERSTOCK

Zdjęcie powyżej: modrzewnica pospolita

borówka brusznicaFot. SHUTTERSTOCK

Zdjęcie powyżej: borówka brusznica

Nasłonecznione zbocze płonie jesienią kolorami wrzosów o różnych odcieniach kwiatów i liści. Nasłonecznione zbocze płonie jesienią kolorami wrzosów o różnych odcieniach kwiatów i liści. Fot. SHUTTERSTOCK

Jak uprawiać wrzosy. Gleba, nawożenie, cięcie i stanowisko

- Stanowisko. W pełni nasłonecznione dla wrzosów, wrzośców, sosen, kalmii, jałowców i brzóz. Natomiast różaneczniki, azalie, pierisy, i paprocie dobrze rosną w cieniu i półcieniu.

- Gleba. Lekka, próchniczna, o kwaśnym odczynie (pH 3,5-5,5). Nieco bardziej zasadowy odczyn znosi wrzosiec krwisty.

- Pielęgnacja. Po nadejściu pierwszych mrozów wrzosy i wrzośce należy okryć warstwą gałązek iglastych albo włókniną (ale nie słomą czy liśćmi, bo ograniczą roślinom dostęp do powietrza).

- Nawożenie. Wczesną wiosną nawozami wolno działającymi, np. Osmocote. Co 3-4 lata preparatem zakwaszającym glebę na całej powierzchni.

- Cięcie. Usuwanie przekwitłych kwiatostanów zapewni obfite kwitnienie krzewinek. W przypadku wrzosów zabieg ten przeprowadzamy wczesną wiosną następnego roku po kwitnieniu, a w przypadku wrzośców - w kwietniu, maju, tuż po kwitnieniu. Pamiętajmy, by nie przycinać krzewinek przed przymrozkami. Po cięciu warto spryskać rośliny środkiem przeciw chorobom grzybowym (np. Topsin).

kalmia szerokolistnaFot. SHUTTERSTOCK

Zdjęcie powyżej: kalmia szerokolistna

różanecznikFot. SHUTTERSTOCK

Zdjęcie powyżej: różanecznik

Szare kamienie ładnie kontrastują z zielenią kosodrzewiny i purpurą wrzośców. Szare kamienie ładnie kontrastują z zielenią kosodrzewiny i purpurą wrzośców. Fot. SHUTTERSTOCK

Jak powinna wyglądać rabata wrzosowa?

Wrzosy (Calluna vulgaris) i kwitnące późnym latem brukentalie (Bruckenthalia spiculifolia), na tej rabacie posadzone plamami, przeplatają się wzajemnie - jasne obok ciemnych. Linia brzegowa jest pofałdowana i ma przypominać naturalne wrzosowisko. Taki układ sprawia, że do okazów kwitnących w środkowej części można podejść dość blisko. Odmiany roślin różnią się także barwą ulistnienia i terminem kwitnienia. Dlatego właśnie wrzosowisko jest tak efektowne zarówno wiosną, jak i w środku lata oraz jesienią.

Jasnoróżowe odmiany, które pasują do takiego układu to 'Anette' i 'Winter Red', ciemne - 'Dark Star', 'Allegro' i 'Roswitha' oraz białe - 'Kinlochruel' i niska 'White Lawn'. Miejsce na łagodnym zboczu sprawia, że w podłożu nie zalega woda. Monotonię rozległej rabaty przełamują kępy narecznicy (Dryopteris) i paprotki (Polypodium). Tło dla krzewinek stanowią posadzone na górze sosny (Pinus) i jałowce (Juniperus).

W pobliżu wrzosów doskonale będą się czuły rośliny pokazane na zdjęciach na pasku poniżej i z boku.

Wysokie rozchodniki okazałe świetnie komponują się z łanami różnobarwnych wrzosów oraz z szarymi kępami kostrzewy. Wysokie rozchodniki okazałe świetnie komponują się z łanami różnobarwnych wrzosów oraz z szarymi kępami kostrzewy. Fot. SHUTTERSTOCK

Z czym można sadzić wrzosy?

Jednolite, płaskie plamy wrzosów i wrzośców warto urozmaicić, sadząc kępy paproci, borówki brusznice (Vaccinium vitis-idaea), golterie pełzające (Gaultheria procumbens) o zimozielonych liściach i czerwonych kulistych owocach lub kwitnącą na różowo dabecję. W przedniej części wrzosowiska można posadzić kwitnące w czerwcu na żółto lub pomarańczowo janowce (Genista) i żarnowce (Cytisus). W półcieniu dobrze rozwijać się będą kwitnące wiosną różaneczniki i azalie (Rhododendron), a także zimozielone pierisy (Pieris) oraz kalmie (Kalmia). Z gatunków iglastych, które pasują do tego typu kompozycji, można wybrać sosny (Pinus) oraz jałowce (Juniperus) - na mniejszej powierzchni odmiany karłowe, szczepione na pniu, o pokroju kolumnowym albo płaczącym. W większych ogrodach można również obok wrzosowiska posadzić duże drzewa - sosnę (Pinus), jarzębinę (Sorbus aucuparia) bądź brzozę (Betula). Przez cały sezon wegetacyjny ozdobą tej części ogrodu mogą stać się trawy ozdobne - dodadzą kompozycji lekkości. Najlepsze będą kępkowe kostrzewy (Festuca), rozplenice (Pennisetum), miskanty (Miscanthus), trzcinniki (Calamagrostis).

janowiecFot. SHUTTERSTOCK

Zdjęcie powyżej: janowiec

brzoza 'Youngii'Fot. FLICKR

Zdjęcie powyżej: brzoza 'Youngii'

Więcej o: