Rośliny liściaste, które nie tracą liści na zimę

Andrzej Zawadzki

Całoroczna zieleń w wielu ogrodach i parkach to głównie zasługa iglaków. Ale czy tylko one od listopada do marca ożywiają swoją zielenią szare otoczenie

Różanecznik nawet gdy przekwitnie, zdobi ogród pięknymi skórzastymi liśćmi.
Różanecznik nawet gdy przekwitnie, zdobi ogród pięknymi skórzastymi liśćmi.
Fot.: Krawczyk-A-Foto shutterstock

Po czasach ogrodowej bylejakości od lat 90. obserwujemy stopniowy rozwój ogrodnictwa ozdobnego. Ogrody przydomowe, miejskie skwery, parki i inne tereny miejskiej zieleni publicznej są coraz ładniejsze i lepiej zaprojektowane.

Oprócz popularnych jałowców, żywotników czy cisów pojawiły się też nowe odmiany tych krzewów oraz wiele innych gatunków iglaków. Sadźmy je w ogrodach, a unikniemy jesienno-zimowej szarzyzny.

Pamiętajmy jednak nie tylko o iglakach, ale też o gatunkach liściastych. I nie wyłącznie o popularnych barwinkach, bluszczach czy różanecznikach (znoszących nawet dosyć silne mrozy), ale też o mniej znanych liściastych zimozielonych, którym niestraszne nasze zimy.

Mapki i strefy

Czytając ulotki o roślinach, często dowiadujemy się, że mogą one rosnąć w różnych strefach mrozoodporności, oznaczonych numerami i literami. Zdarza się jednak, że okazy, które zgodnie z opisem powinny przezimować w gruncie, giną. Sam często tego doświadczałem.

Czasami winna jest błędna interpretacja mapek stref mrozoodporności (pierwsza została opracowana przez Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, a w 1984 r. w roczniku Niemieckiego Towarzystwa Dendrologicznego ukazała się pierwsza mapka dla Europy).

Po pierwsze, pamiętajmy, że podział na strefy nie uwzględnia minimalnych temperatur odnotowanych w danym rejonie. Może się okazać, że w strefie 7b temperatura nocą spadnie do -20°C (i nie będzie to niczym wyjątkowym).

Po drugie, strefy nie wskazują maksymalnych temperatur. A te są ważne dla prawidłowej wegetacji wielu roślin. Na przykład większa część wybrzeża Islandii znajduje się w strefie 7, lecz nie oznacza to, że bez problemów będą tam rosnąć różaneczniki czy laurowiśnie. Przeszkodą będą bowiem silne wiatry, a także temperatura, która nawet latem rzadko dochodzi do 18°C.

Istnieją też miejsca o swoistym mikroklimacie, np. położone w lesie, jak choćby podwarszawska Podkowa Leśna, gdzie latem jest wilgotno, a zimą gęsty drzewostan osłania przed wysuszającym wiatrem. Z kolei w centrach aglomeracji obserwujemy zjawisko tzw. miejskich wysp ciepła. Zimą może być tam o nawet o kilka stopni cieplej niż na przedmieściach! Znaczenie ma też długość utrzymywania się pokrywy śnieżnej i nasłonecznienie terenu.

W jakiej strefie mieszkasz?

Mapa: Marek Falgowski
Mapa: Marek Falgowski
Mapa: Marek Falgowski

W Polsce wyróżnia się 3 główne strefy mrozoodporności - 5, 6 i 7. Niekiedy dzieli się je na podstrefy, oznaczone literami "a" oraz "b".
Najzimniejsza jest strefa 5b. Obejmuje Tatry i tereny północno-wschodnie, w tym okolice Suwałk i pogranicza polsko-litewskiego. Charakteryzuje się średnią temperaturą minimalną od -23,4 do -26°C.
Granica pomiędzy kolejnymi strefami przebiega mniej więcej wzdłuż linii Wisły.
Na wschód od Wisły mamy strefę 6a (chłodniejszą, ze średnią minimalną temperaturą od -20,6 do -23,3°C), a na zachód - 6b (cieplejszą, ze średnią
minimalną temperaturą od -17, 8 do -20,5°C).
Zachodnia i północna Polska oraz okolice Poznania to strefa 7a (z minimalnymi temperaturami od -15,0 do -17,7°C).
Najłagodniejsza jest strefa 7b. Obejmuje północno-zachodni skrawek Pomorza i Półwysep Helski. Tu średnie temperatury minimalne wahają
się od -12,3 do -14,9°C.


Dobre warunki

Kupując rośliny, zastanówmy się, czy możemy im zapewnić odpowiednie warunki. Niektóre, np. liściaste zimozielone, wytrzymają mrozy, jeśli posadzimy je w osłoniętym miejscu i obficie podlejemy jesienią.
Odróżniajmy też mrozoodporność roślin od ich zimotrwałości - np. niektóre agawy znoszą mróz do -20°C, ale tylko krótkotrwały. By przeżyły, średnia dobowa temperatura musi być wyższa od 0°C, nie może na nich zalegać śnieg, a zbyt wilgotne podłoże prowadzi do gnicia korzeni i obumarcia agawy.
Trzeba więc brać pod uwagę wiele czynników. Same mapki stref mrozoodporności nie wystarczą, ale - prawidłowo interpretowane - z pewnością okażą się pomocne.

Piękności zielone przez cały rok

W cieplejszych rejonach Polski można sadzić wiele roślin zimozielonych. W chłodniejszych partiach część z nich też sobie poradzi. W cyklu artykułów o tych roślinach przybliżymy Państwu przede wszystkim te mniej znane.
Opiszemy warunki uprawy, wyjaśnimy kwestie ich odporności na mróz i podpowiemy, gdzie je sadzić. Wśród prezentowanych roślin znajdą się takie perełki, jak: stranwersja Dawida, skimia japońska, bluszcz kolchidzki, pieris japoński, sośnica japońska,
aukuba japońska, ostrokrzewy (w tym rzadki u nas ostrokrzew japoński) czy magnolia wielkokwiatowa.

Skomentuj:

Rośliny liściaste, które nie tracą liści na zimę