Ogrzewanie - Encyklopedia budowlana

Opracowanie: Grzegorz Dudek, Grażyna Rudolf, Wiesław Rudolf

Wydatki na ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody stanowią największą część kosztów eksploatacyjnych każdego domu. Dlatego ważne jest wybieranie takich rozwiązań i urządzeń, które nie tyle są tanie, co gwarantują jak najniższe rachunki za ogrzewanie, oczywiście bez uszczerbku na komforcie.

Grzejnik płytowy, stalowy Purmo
Grzejnik płytowy, stalowy Purmo
Fot. PURMO
Grzejniki wodne

Dostarczają do pomieszczeń ciepło, które dociera do nich z wodą krążącą w instalacji. Grzejniki przekazują ciepło przez promieniowanie i konwekcję, przy czym ilość ciepła przekazywana w dany sposób zależy od konstrukcji grzejnika.

Rodzaje. Grzejniki różnią się między sobą zarówno konstrukcją, jak i rodzajem materiału, z którego są wykonane.

- Członowe. Zbudowane z pojedynczych żeberek, odlewanych z żeliwa lub aluminium. Te drugie dzięki wyprofilowanym kanałom i lepszej przewodności cieplnej oddają około 40% więcej ciepła niż żeliwne o tych samych wymiarach. Żeliwne oddają ciepło głównie przez promieniowanie, aluminiowe - w równym stopniu przez promieniowanie i konwekcję.

- Żeberkowe stalowe. Z wyglądu podobne do członowych, ale żeberka są ze sobą połączone na stałe (nie można ich dodawać). Więcej ciepła oddają przez promieniowanie, mniej przez konwekcję.

- Płytowe stalowe. Produkowane w kilku odmianach: jako jedno-, dwu- i trzypłytowe. Dzięki niewielkiemu ciężarowi można je wieszać nawet na ściankach działowych, a podłączać - z boku lub od dołu. Grzejniki płytowe oddają ciepło głównie przez konwekcję.

- Panelowe stalowe. Poziome lub pionowe panele o małej pojemności wodnej. Dostępne w różnych wymiarach i kolorach, a na zamówienie - nawet gięte w łuk. Grzeją głównie przez promieniowanie.

- Konwektorowe. Element grzewczy - wymiennik ciepła, zwykle miedziano-aluminiowy, umieszczony jest w osłonie tworzącej "komin", który zwiększa szybkość ruchu powietrza, a więc i efektywność oddawania ciepła. Niektóre grzejniki mają wmontowaną grzałkę elektryczną. Szczególną odmianą grzejników konwektorowych są grzejniki kanałowe. Doskonale nadają się one do zamontowania w podłodze pod sięgającymi posadzki oknami.

- Ozdobne. Najpopularniejsze w tej grupie są grzejniki rurowe, zwane też łazienkowymi lub drabinkami. Mniej znane są grzejniki z profilami o nietypowych przekrojach (np. kwadratowe, trójkątne) oraz nietypowych kształtach, np. kolumn, roślin, rzeźb.

  • Podłączenia. Sposób podłączenia grzejników zależy od:

    - typu grzejnika: grzejniki typu C mają otwory do podłączenia z boku, typu V - na dole;

    - tego, czy grzejnik ma pracować w nowej czy istniejącej instalacji, do której trzeba go dobrać;

    - rodzaju instalacji: w grawitacyjnej tylko grzejniki typu C, w pompowej zarówno C, jak i V;

    - sposobu prowadzenia instalacji i materiału rur.

    Jak dobrać wielkość grzejnika?

    Zazwyczaj przyjmuje się, że na 1 m2 pomieszczenia wysokości 2,7 m potrzeba 80-100 W ciepła. Dokładny dobór mocy i wielkości grzejników najlepiej powierzyć fachowcowi.

    Czy można zakładać grzejniki aluminiowe w instalacji z rur miedzianych?

    Lepiej nie, bo w wyniku stykania się tych dwóch materiałów w środowisku wodnym powstaje ogniwo, wywołujące korozję instalacji.

    Komora spalania

    Wydzielone miejsce w kotle, w którym następuje spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej. W zależności od konstrukcji komora może być otwarta i zamknięta. Kotły z komorą otwartą pobierają powietrze do spalania z pomieszczenia, w którym się znajdują. Zachodzi więc konieczność wykonania w takim pomieszczeniu odpowiedniego otworu nawiewnego. W komorze zamkniętej proces spalania jest całkowicie odcięty od otoczenia, a pobór powietrza do spalania odbywa się za pomocą oddzielnego przewodu lub specjalnego przewodu powietrzno-spalinowego. W związku z tym powietrze może być pobierane bezpośrednio z zewnątrz. Montaż kotłów z zamkniętą komorą zaleca się zwłaszcza w takich pomieszczeniach jak kuchnie i łazienki.

  • Z zamkniętą komorą spalania wykonuje się kotły na gaz i olej. Zamkniętą komorę spalania mają również wszystkie kotły kondensacyjne.

    Naczynie wzbiorcze

    Zabezpiecza przed uszkodzeniem instalacji c.o., do jakiego mogłoby dojść przy nadmiernym wzroście ciśnienia czynnika grzewczego, wywołanego podniesieniem się jego temperatury, a co za tym idzie i objętości. Stosuje się dwa typy naczyń wzbiorczych:

    - typu otwartego - mające formę otwartego zbiornika, do którego wylewa się nadmiar wody z instalacji,

    - typu zamkniętego - mające formę zamkniętej bańki, w której znajdują się dwie komory: jedna wypełniona wodą, druga gazem. Obydwie komory oddziela elastyczna membrana, która rozciąga się w wyniku wzrostu ciśnienia czynnika grzewczego.

    Lepsze zabezpieczenie instalacji stanowi naczynie typu zamkniętego, ponieważ:

    - woda krążąca w instalacji nie ma bezpośredniego kontaktu z powietrzem, dzięki czemu jest mniej narażona na korozję spowodowaną obecnością tlenu,

    - nie dochodzi do strat wody, ani przy nadmiernym wzroście ciśnienia, ani w wyniku jej odparowywania.

    Za zastosowaniem naczyń typu zamkniętego przemawia też łatwość ich montażu - można je zamontować w dowolnym miejscu, podczas gdy naczynie typu otwartego należy zamontować w najwyższym punkcie chronionej instalacji.

    Pellety

    Paliwo, wytwarzane z odpadów drzewnych: trocin, wiórów lub zrębków, sprasowanych pod wysokim ciśnieniem, bez dodatków lepiszcza. Od innych paliw stałych odróżnia je to, że:

    - charakteryzują się niską zawartością wilgoci (8-12%), popiołów (0,5-1%) oraz substancji szkodliwych dla środowiska,

    - mają wartość energetyczną wyższą niż drewno,

    - są paczkowane w 25-kilogramowe worki lub dostarczane w specjalnych pakach o wadze 1 tony (cena pelletów: 400-650 zł za tonę),

    - pozwalają na zautomatyzowanie procesu spalania - wsypane do połączonego z kotłem zasobnika, są automatycznie dostarczane do kotła,

    - spala się je w specjalnie przystosowanych kotłach.

    Promieniowanie

    Promieniowanie cieplne (podczerwone) to przenoszenie energii za pośrednictwem fal elektromagnetycznych o długościach 0,8-400 m. Promieniowanie nie wymaga ośrodka materialnego, w którym mogłoby się rozchodzić, rozchodzi się także w próżni. Ma ono tę samą naturę, co światło widzialne - różni się jedynie długością fal - podlega więc tym samym prawom odbicia, pochłaniania itp. Zdecydowana większość ciał stałych i cieczy jest nieprzepuszczalna dla promieniowania cieplnego (dotyczy to również substancji przepuszczających światło), tak więc padające promieniowanie cieplne częściowo zostaje pochłonięte, a częściowo odbite.

    Promieniowanie jest lepszym systemem przekazywania ciepła niż konwekcja - nie wywołuje bowiem ruchu powietrza i unoszenia się kurzu.

    Termostat

    - termostat kotłowy - urządzenie, które tak steruje pracą kotła, aby zapewnić utrzymanie nastawionej temperatury wody w instalacji grzewczej.

    - termostat pokojowy - przekłada zadaną temperaturę, jaka ma panować w budynku, na moc z jaką ma pracować urządzenie grzewcze. Powinno się go instalować w tym pomieszczeniu, w którym będzie panowała optymalna temperatura, jednak trzeba pamiętać, by był umieszczony z dala od okien, drzwi zewnętrznych czy miejsc nasłonecznionych.

    - termostaty grzejnikowe (potocznie nazywane grzejnikowymi zaworami termostatycznymi) - sterują wydajnością grzejnika zapewniając utrzymywanie określonej (zadanej) temperatury w danym pomieszczeniu.

    Wartość opałowa

    Ilość ciepła wyrażona w MJ/m3 lub kJ/kg, wydzielona podczas zupełnego spalania 1 m3 paliwa gazowego lub 1 kg paliwa ciekłego, jeżeli po zakończeniu spalania w produktach spalania woda występuje w postaci pary (wartość liczbową ilości ciepła odnosi się do temperatury 25°C i ciśnienia 0,1 MPa).

    Wartość opałowa jest zatem mniejsza od ciepła spalania, ponieważ uwzględnia ono ilość ciepła potrzebną do odparowania zawartej w produktach spalania pary wodnej (przy cieple spalania, po zakończeniu spalania, woda występuje w postaci cieczy czyli skroplin).

    Jeśli porównujemy różne paliwa, lepsze jest to, które ma większą wartość opałową, ponieważ można uzyskać z niego więcej ciepła.

    Kotły na paliwa stałe



    PaliwoWartość opałowa
    Drewnood 10,7 do 17,8 MJ/kg
    Pellety19,0 MJ/kg
    Węgiel brunatnyod 6,7 do 10,5 MJ/kg
    Węgiel kamiennyod 18,4 do 28 MJ/kg
    Gaz ziemny GZ-50ok. 36,2 MJ/m3
    Gaz płynnyok. 24,9 MJ/litr
    Olej opałowyok. 36,12 MJ/litr


    Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



    Skomentuj:

    Ogrzewanie - Encyklopedia budowlana