Jeszcze kilkanaście lat temu problemy z wentylacją zdarzały się raczej rzadko. Domy zawdzięczały dobrą wentylację temu, z czym teraz skutecznie się walczy: nieszczelnym oknom i drzwiom oraz najróżniejszym nieszczelnościom w obudowie budynku. To właśnie przez te nieszczelności do wnętrz mogło stale napływać świeże powietrze, a nierzadko wydostawać się na zewnątrz również powietrze zużyte. Ponadto wymianę powietrza intensyfikowały kominy wentylacyjne. Problemem był więc nie tyle brak wentylacji, co jej nadmiar.

Teraz nasze domy bardzo się zmieniły. Nowoczesne technologie budowlane przyniosły wiele korzyści, ale przyczyniły się też niestety do złego funkcjonowania wentylacji naturalnej. Montowanie szczelnych okien i drzwi oraz dokładne izolowanie budynków sprawia, że domy nie są już w stanie "same" się wentylować. Konieczne stało się montowanie dodatkowych elementów wymuszających wymianę powietrza.

Jak powinna działać

W domu jednorodzinnym można zastosować jeden z trzech rodzajów wentylacji:

- naturalną - zwaną też grawitacyjną,

- mechaniczną wywiewną,

- mechaniczną nawiewno-wywiewną.

Jednak niezależnie od rodzaju wentylacja jest skuteczna tylko wtedy, gdy zapewnia ciągłą wymianę powietrza zużytego na świeże, napływające z zewnątrz. Aby było to możliwe, muszą być spełnione trzy warunki: niezakłócony nawiew, skuteczny wywiew i swobodny przepływ powietrza pomiędzy poszczególnymi pomieszczeniami.

Wentylacja naturalna

Jest najprostsza i najczęściej stosowana, ale jednocześnie najbardziej zawodna, bo zależna od sił natury. Jej siłą napędową jest różnica gęstości powietrza zimnego (na zewnątrz domu) i ciepłego (w pomieszczeniach). Ciepłe powietrze jako lżejsze unosi się do góry i wydostaje się na zewnątrz przez wyprowadzone ponad dach kominy wentylacyjne, do których wloty (zakończone kratkami) znajdują się w pomieszczeniach brudnych. Na jego miejsce do pomieszczeń czystych powinno napływać świeże powietrze z zewnątrz.

Wentylacja naturalna działa dobrze tylko wtedy, gdy temperatura na zewnątrz jest zdecydowanie niższa niż w budynku. W tych porach roku, kiedy temperatura ta jest wyrównana, siła ciągu w kanałach wentylacyjnych staje się zbyt mała, aby skutecznie usuwać powietrze z pomieszczeń. Dlatego latem wentylacja naturalna najczęściej przestaje działać.

Ale jeszcze częściej przyczyną słabego działania wentylacji naturalnej jest słaby nawiew świeżego powietrza. Dzieje się tak zwłaszcza w domach z nowymi, szczelnymi oknami. W takich domach do zapewnienia skutecznej wentylacji konieczne jest montowanie nawiewników okiennych lub ściennych. Elementy te nie tylko zastępują dawne nieszczelności w oknach, lecz także pozwalają regulować ilość powietrza przedostającego się do budynku w zależności od zapotrzebowania na nie oraz warunków panujących na zewnątrz. Dzięki temu można zmniejszyć intensywność wymiany powietrza, gdy nie jest ona konieczna, a tym samym ograniczyć straty ciepła przez wentylację.

Spośród różnych rodzajów nawiewników najbardziej znane są nawiewniki higrosterowane. Jak działają? Otóż zamontowana w nich taśma poliamidowa zmienia swą długość pod wpływem zmian zawartości pary wodnej w powietrzu, co z kolei powoduje większe bądź mniejsze otwarcie przepustnicy, a tym samym - doprowadzenie większego bądź mniejszego strumienia powietrza do pomieszczenia. Jeżeli wilgotność w pomieszczeniu jest mała, nawiewnik jest przymknięty i do pomieszczenia napływa jedynie bardzo niewielki strumień powietrza. Kiedy wilgotność wzrasta - a tak dzieje się na przykład podczas gotowania, prania, kąpieli czy choćby wtedy, gdy w domu są liczni goście (każdy człowiek wydycha znaczne ilości pary wodnej) - nawiewnik pozostaje otwarty aż do czasu przewietrzenia pomieszczenia i usunięcia z niego wilgotnego powietrza.

Uwaga! Potrzeba stosowania nawiewników dotyczy domów z wentylacją grawitacyjną i mechaniczną wywiewną. Nie stosuje się ich natomiast w domach z wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną, w których świeże powietrze jest zasysane z zewnątrz przez wentylator i doprowadzane do pomieszczeń kanałami nawiewnymi.

Wentylacja z rekuperatorem

Wad wentylacji naturalnej nie ma wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna. Charakteryzuje się tym, że zarówno napływ świeżego, jak i usuwanie na zewnątrz zużytego powietrza odbywają się w sposób wymuszony i kontrolowany. Daje to możliwość dostosowania intensywności tej wymiany do rzeczywistych potrzeb. Najważniejszym elementem wentylacji nawiewno-wywiewnej jest centrala wentylacyjna z odzyskiem ciepła, zwana rekuperatorem. Rekuperator ma wbudowany wymiennik, w którym pomiędzy tymi dwoma strumieniami powietrza zachodzi wymiana ciepła. Kiedy na dworze jest chłodniej niż w domu, ciepłe powietrze usuwane z pomieszczeń ogrzewa chłodniejsze - napływające z zewnątrz. W ten sposób można odzyskać nawet do 80% ciepła traconego w poprawnie działającej wentylacji naturalnej.

Nie bez znaczenia jest również to, że decydując się na wentylację nawiewno-wywiewną z rekuperatorem, można zrezygnować z następujących elementów wyposażenia domu, niezbędnych przy wentylacji grawitacyjnej:

- otwieranych okien wszędzie tam, gdzie będzie je można umyć od zewnątrz bez konieczności otwierania (w takich miejscach wystarczą bowiem tańsze, zamontowane na stałe, tzw. fixy);

- komina wentylacyjnego - wystarczy komin spalinowy z pionem wentylacyjnym do ewentualnej kotłowni;

1 2 3  następne »