Nóż kuchenny - król kuchni. Jak wybrać idealny?

Po pierwsze, nóż powinien być ostry, by można było nim kroić bez użycia siły, po drugie - ergonomiczny, czyli odpowiedniej wielkości i pasujący do naszej ręki. Ponadto trwały i odporny na wiele czynników, z którymi styka się w kuchni.

Najważniejsza jest klinga

Klinga to główna część noża - z ostrzem. Może być zrobiona z różnych materiałów.

- Stal nierdzewna, węglowa lub nierdzewna węglowa. Noże stalowe są odporne na uszkodzenia mechaniczne, nie tępią się zbyt szybko i nie rdzewieją; czasem jednak (zwłaszcza te ze stali węglowej) wchodzą w reakcje z kwaśną żywnością, co może spowodować odbarwienia. Noże ze stali nierdzewnej długo pozostają ostre, a stępione można naostrzyć domowymi sposobami, np. zwykłą ostrzałką. Twardsze, cieńsze i łatwiejsze do ostrzenia są klingi ze stali węglowej; najlepsze właściwości mają noże ze stali nierdzewnej węglowej, łączące zalety obu rodzajów stali.

- Ceramika - zrobione z niej noże nie odbarwiają się (materiał ten nie wchodzi bowiem w reakcje z żywnością), są lżejsze i cieńsze od stalowych, poza tym twarde i bardzo odporne na ścieranie, dlatego nóż długo pozostaje ostry (nawet do kilku lat). Stępiony można naostrzyć tylko u specjalisty na ostrzałce diamentowej. Wadą ceramiki jest kruchość, upuszczony na twardą podłogę nóż może pęknąć.

Uwaga: noże z powłoką ceramiczną nie mają takich właściwości jak wykonane w całości z ceramiki, a powłoka z czasem może się zetrzeć.

- Tytan - bardzo wytrzymały materiał, dlatego noże długo pozostają ostre, nie korodują, bez trudu można je naostrzyć w warunkach domowych. Dostępne są również modele z powłoką tytanową, które są, niestety, mniej trwałe.

Wygodna rękojeść noża

Zwróćmy uwagę, czy materiał, z którego jest wykonana, nie jest śliski i dobrze „trzyma się” ręki. Rękojeść musi zapewniać pewny chwyt, by nóż nie wymsknął się nam z mokrej lub tłustej dłoni; najlepiej, jeśli jest wyprofilowana i ma zagłębienia na palce. Noże przeznaczone do krojenia na desce powinny mieć tzw. brodę, czyli rozszerzoną rękojeść w miejscu, gdzie łączy się z ostrzem. Zabezpiecza ona palce przed skaleczeniem i pozwala nie odrywać noża od deski, np. podczas siekania jarzyn.

Ścisła specjalizacja

Noże mają różną wielkość, kształt oraz przeznaczenie. Najbardziej przydatne są:

- szefa kuchni - duży, z szeroką, lekko zaokrągloną klingą z tzw. brodą; służy do krojenia warzyw, mięsa, ryb i wędlin.

- uniwersalny - z węższą i mniej zaokrągloną klingą niż nóż szefa kuchni, ale o podobnym zastosowaniu.

- do filetowania - długi, z bardzo wąską, sztywną klingą; do filetowania ryb, drobiu i mięsa.

- do pieczywa - z ząbkowanym ostrzem, ułatwiającym krojenie nawet bardzo świeżych wypieków.

- do obierania warzyw - niewielki, zakończony spiczastym końcem.

- do serów - klinga ma otwory zapobiegające przyklejaniu się plastrów.

Codzienna pielęgnacja noży

Zależy od materiału, z jakiego jest wykonany nóż. Najbardziej „wymagające” są noże ze stali węglowej, bo zawartość węgla zwiększa ich podatność na rdzewienie - dlatego należy je myć ręcznie i dokładnie wycierać. Podobnie jest z nożami ceramicznymi. Mycie w zmywarce dobrze zniosą noże ze stali nierdzewnej oraz tytanu, pod warunkiem że nie mają drewnianej rękojeści.

Aby nóż długo służył

* Myjemy go zaraz po użyciu i starannie osuszamy.

* Uważamy, by nie upadł - zwłaszcza ceramiczny i ze stali węglowej.

* Używamy desek do krojenia z tworzywa sztucznego lub drewna.

* Nie kroimy zamrożonej żywności.

* Nie podważamy nim np. zakrętek słoików ani nie otwieramy konserw.

* Przechowujemy w bloku drewnianym lub na listwie magnetycznej, tak by ostrza nie stykały się ze sobą ani z innymi sztućcami.